DİJİTAL İKİZ UYGULAMALARI VE MALİYETLERE BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 339 - 354, 30.12.2025

Hamide Özyürek , Hüseyin Yurdakul

https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1463350

https://izlik.org/JA36CC23NH

Öz

Bu araştırma işletmelerin dijital ikiz uygulamalarının maliyetler özelinde benimseme süreçlerine odaklanarak literatürdeki mevcut durumu ve eğilimleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İlgili literatürdeki yayınların dağılımını, anahtar kelimeleri, konu trendlerini, önemli temaları, kavramsal yapı ve tematik analizler ile en çok atıfta bulunulan çalışmaları ve bu alandaki önemli araştırma boşluklarını belirleyerek, araştırmacılara, karar alıcılara ve endüstri profesyonellerine bu alanda daha derinlemesine ve bilgili bir şekilde ilerlemelerine rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın ilk aşamasında WoS veri tabanında 2017-2024 döneminde yayınlanan 671 yayın bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler için "VOSviewer 1.6.18" paket yazılım programı ile tematik analizler, topic trendler için R programında bulunan R-Studio programlama dilinde “bibliometrix” paketi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında analiz edilen makaleler Birleşmiş Milletlerin sürdürülebilir kalkınma amaçlarından (Sustainable Development Goals, SDG9) Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı hedefleri ile ilgili olarak sınırlandırılmış ve 109 adet çalışma MAXQDA 2024 programından yararlanılarak içerik analizi ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Dijital İkiz , Maliyetler , Bibliyometrik Analiz , VOSviewer , R , MAXQDA

Kaynakça

• Akar, N. (2023). Esnek imalat hücrelerinin dijital ikiz modellemesi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Akçay, S. (2023). İHA’nın dijital ikizi Farklı sanal ortamlarda görüntü işleme. Ankara: OSTİM Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Aktürk, B. (2022). Yapım aşamasında etkin yapım yönetimi için dijital ikiz kullanımı. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Altun, C. (2020). Akıllı ev cihazlarının dijital ikizleri üzerinden sosyal ve bilişsel beceriler kazanarak liberalleşmesi için sis bilişim ve dağıtık hesap defteri teknolojisi tabanlı bir mimari tasarım. Ankara: TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Arınmış, H. M. (2022). Değişken komşuluk arama yöntemi ile otomatik stoklama ve erişim sisteminde isteklerin sıralanması ve dijital ikiz alt yapısının oluşturulması. Eskişehir: Eskişehir Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Aynacı, İ. (2020). Dijital İkiz ve Sağlık Uygulamaları. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 70-79.
• Bengü, H., & Fidancan, C. (2021). Maliyet Düşürme Yöntemi Olarak Dijital İkiz ve Otomotiv Endüstrisindeki Yeri. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 205-221.
• Bengü, H., & Kanal, E. N. (2022). Bir Üretim İşletmesindeki Teknolojik Değişikliğin Hammadde Maliyetine Etkisi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 47-57.
• Bilen, T. (2022). Yapay zekâ tabanlı ve dijital ikiz destekli geçici havasal ağ yönetimi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Botkina, D., Hedlind, M., Olsson, B., Henser, J., & Lundholm, T. (2018). Digital twin of a cutting tool. Procedia Cirp, 72, 215-218.
• Burnett, D., Thorp, J., Richards, D., Gorkovenko, K., & Murray-Rust, D. (2019, June). Digital twins as a resource for design research. In Proceedings of the 8th ACM International Symposium on Pervasive Displays (pp. 1-2).
• Ceylan, E. Z. (2019). Dijital İkizler ve İnşaat Sektöründeki Yeri. Yapı Bilgi Modelleme, 1(2), 53-61.
• Çil Koçyiğit, S., Temelli, F., & Derya Baskan, T. (2023). Sürdürülebilirlik Muhasebesi Konusunda Yayınlanan Makalelerin Bibliyometrik Analizi: Web Of Science Örneği. Omer Halisdemir Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1).
• Dengiz, O. (2017). Endüstri 4.0: Üretimde kavram ve algı devrimi. Makina tasarım ve imalat dergisi, 15(1), 38-45.
• Duman, M. Ç. (2022). İşletmeler için yeni bir verimlilik teknolojisi: Dijital ikiz. Verimlilik Dergisi, 189-206.
• Erturan, İ., & Ergin, E. (2018). Dijital denetim ve dijital ikiz yöntemi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20(4), 810-830.
• Ezhilarasu, C. M., Skaf, Z., & Jennions, I. K. (2019, October). Understanding the role of a digital twin in integrated vehicle health management (IVHM). In 2019 IEEE International Conference on Systems, Man and Cybernetics (SMC) (pp. 1484-1491). IEEE.
• Grieves, M., & Vickers, J. (2017). Digital twin: Mitigating unpredictable, undesirable emergent behavior in complex systems. Transdisciplinary perspectives on complex systems: New findings and approaches, 85-113.
• He, B., & Bai, K. J. (2021). Digital twin-based sustainable intelligent manufacturing: A review. Advances in Manufacturing, 9, 1-21.
• Hocaoğlu, M. M. (2022). Yapı bilgi modelleme’den dijital ikiz’e doğru: Akıllı tesis yönetimini etkinleştirme. İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Hu, W., Zhang, T., Deng, X., Liu, Z., & Tan, J. (2021). Digital twin: A state-of-the-art review of its enabling technologies, applications and challenges. Journal of Intelligent Manufacturing and Special Equipment. Hussein, S. J. (2021). Development of Cloud-Based Intelligent Healthcare System Using Digital Twin. Elazığ: Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Kaya, S. Ö. (2023). Proje planlama ve plan güncelleme süreçlerinde matematiksel modelleme tabanlı dijital ikiz yaklaşımı. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Kijigo, S. E. (2023). Digital Twins For Resilience: A Conceptual Knowledge Management Framework In Emergency. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Kocabay, İ. V. (2019). Dijital ikizler gömülü gerçek zamanlı üretim yürütme sistemi tasarımı Kitlesel özelleştirme ile üretim yapan bir firmada uygulama. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Koçak, A. (2022). Üretim planlama ve kontrol süreçlerinde dijital ikiz teknolojisinin kullanılması: Tekstil sektöründe bir uygulama. Bursa: Bursa Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Kumaş E., Erol S., “Endüstri 4.0’da anahtar teknoloji olarak dijital ikizler”, Politeknik Dergisi, 24(2): 691-701, (2021).
• Law, R., & Cheung, P. (2008). An analysis of publications in leading tourism journals and ıts ımplications. Journal of China Tourism Research, 4(1), 78–97.
• Li, C., Mahadevan, S., Ling, Y., Choze, S., & Wang, L. (2017). Dynamic Bayesian network for aircraft wing health monitoring digital twin. Aiaa Journal, 55(3), 930-941.
• Lim, K. Y. H., Zheng, P., & Chen, C. H. (2020). A state-of-the-art survey of Digital Twin: techniques, engineering product lifecycle management and business innovation perspectives. Journal of Intelligent Manufacturing, 31, 1313-1337.
• M. Grieves, Product Lifecycle management: Driving the Next Generation of Lean Thinking, McGraw Hill, New York, N. Y., USA, 2006.
• M. Grieves, Product lifecycle management: the new paradigm for enterprises, Int. J. Prod. Dev. 2 (1/2) (2005) 71–84.
• Memiş, M. F. (2022). Optimum tasarım esaslı işbirlikçi robot kol tasarımı ve dijital ikizinin geliştirilmesi. İstanbul: Haliç Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Özen, A., & Gürel, F. N. (2020). Kamu denetiminde dijital dönüşüm: Dijital ikiz yöntemi. İzmir Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 16-23.
• Özer Çizer, E. (2022). Pazarlamada yapay zekâ uygulamaları.Dijitalleşen Dünyada Birey, Toplum, Siyaset Kongresi Bildiri Kitabı. (s.16-32). İstanbul: Işık Üniversitesi Yayınları.
• R. Rosen, G. Wichert, G. Lo, R. Rosen, et al., About the importance of autonomy and digital twins for the future of manufacturing, IFAC-Papers OnLine 48-3 (2015) 567–572.
• Shah, R., & Chircu, A. (2018). IoT and AI in healthcare: A systematic literature review. Issues in Information Systems, 19(3).
• Shengli, W. (2021). “Is Human Digital Twin Possible?”, Computer Methods and Programs in Biomedicine Update, 1, 100014.
• Singh, M., Fuenmayor, E., Hinchy, E. P., Qiao, Y., Murray, N., & Devine, D. (2021). Digital twin: origin to future. Applied System Innovation, 4(2), 36.
• Süve, M. F. (2021). Öngörücü bakım için dijital ikiz çerçevesi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Şahin, F. (2002). Kavram haritalarinin değerlendirme araci olarak kullanilmasi ile ilgili bir araştirma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(11), 17-32.
• Taşyaran, F. (2022). Supertwin: Yüksek performanslı hesaplama kümeleri için dijital ikiz. İstanbul: Sabancı Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi.
• Tuncer, T., Sezgin, A., & Dulupçu, M. (2021). Sürdürülebilir Kalkınma: Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı Hedefinde Türkiye’deki Gelişmeler. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 27-46.
• Uzun, M. (2021). Rota hesaplamalarında makine öğrenmesi tabanlı dijital-ikiz uçuş modeli. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Vrabic, R., Erkoyuncu, J. A., Butala, P., & Roy, R. (2018). Digital twins: Understanding the added value of integrated models for through-life engineering services. Procedia Manufacturing, 16, 139-146.
• Wu, Y., Zhang, K., & Zhang, Y. (2021). Digital twin networks: a survey. IEEE Internet of Things Journal, 8(18), 13789-13804.
• Yalçın, T. (2023). Güneş Paneli Üretim Sisteminin Dijital İkiz ile Dijitalizasyonu ve Yüksek Verimlilikle Çalıştırılması. Adana: Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi.
• Yıldırım, M. E. (2023). Dijital ikiz teknolojisinin bir altyapı projesinde tesis yönetimi amaçlı kullanımı: İstanbul Havalimanı örneği. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Yiğit, Y. (2023). Otonom ağlar için dijital ikiz destekli akıllı saldırı tespit mekanizmaları. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Yükçü, S. ve Aydın, Ö. (2020). Maliyet Düşürme Yöntemi olarak Dijital İkiz. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(3), 563-579.