EVALUATION OF THE DISASTER LOGISTICS CENTER LOCATION SELECTION PROBLEM FOR THE POST-DISASTER RECONSTRUCTION OF HATAY PROVINCE USING MULTI-CRITERIA DECISION-MAKING METHODS

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 355 - 372, 30.12.2025

Hakan Arslanhan , Muhammed Mustafa Şani

https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1619354

Öz

Disasters, particularly earthquakes, significantly impact societies, economies, and the environment, necessitating comprehensive logistical planning. The February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes caused extensive destruction, with Hatay province being one of the most affected regions. Effective disaster management requires strategically positioned logistics centers to minimize the impacts of potential future disasters and ensure efficient aid distribution. This study aims to identify the optimal location for a disaster logistics center in Hatay province to mitigate the effects of possible future earthquakes and facilitate the timely distribution of essential aid materials. Using expert opinions and literature reviews, key criteria and alternatives were determined. Criteria were weighted through the SWARA method, and the alternatives were ranked using the WASPAS method, ensuring a robust decision-making process. As the first study focusing on disaster logistics center location in Hatay, this research contributes significantly to the existing literature and provides strategic insights for disaster logistics planning. The findings offer valuable guidance for improving disaster preparedness and response strategies.

Anahtar Kelimeler

Disaster Logistics , Logistics Center Location Selection , Multi-Criteria Decision Making , SWARA , WASPAS

AFET SONRASI YENİDEN YAPILANDIRILACAK OLAN HATAY İLİNİN AFET LOJİSTİK MERKEZ YERİ SEÇİM PROBLEMİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Afetler, toplumları, ekonomileri ve çevreyi ciddi şekilde etkileyen büyük felaketlerdir ve özellikle deprem gibi doğal afetler, kapsamlı bir lojistik planlamayı zorunlu kılmaktadır. 6 Şubat 2023'te gerçekleşen Kahramanmaraş merkezli depremler, geniş bir coğrafyada yıkıma neden olmuş ve özellikle Hatay ili ciddi risklerle karşı karşıya kalmıştır. Bu bağlamda, etkin bir afet yönetimi için lojistik merkezlerin doğru bir şekilde konumlandırılması kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Hatay ilinde olası bir yeni depremin etkilerini en aza indirmek ve yardım malzemelerinin etkin bir şekilde dağıtılmasını sağlamak üzere, en uygun afet lojistik merkez yerini belirlemektir. Çalışmada öncelikle literatür taramaları ve uzman görüşleri doğrultusunda kriterler ve alternatifler belirlenmiştir. Ardından kriterler SWARA yöntemiyle ağırlıklandırılmış ve alternatifler WASPAS yöntemiyle sıralanarak en uygun lojistik merkez yeri seçilmiştir. Bu yöntemlerin bir arada kullanılması, karar sürecinin etkinliğini artırmayı amaçlamaktadır. Çalışma, Hatay ilinde bu alanda yapılan ilk araştırma olma özelliği taşımakta ve literatüre önemli bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Elde edilen sonuçlar, afet lojistiği planlamasına stratejik bir rehberlik sağlaması açısından değerlidir.

Anahtar Kelimeler

Afet Lojistiği , Lojistik Merkez Yer Seçimi , Hatay , Çok Kriterli Karar Verme , SWARA , WASPAS

Etik Beyan

Bu çalışmada kullanılan tüm veriler, literatür taraması, uzman görüşleri ve istatistiksel analizlere dayanmaktadır. Araştırma sürecinde bilimsel etik kurallarına ve akademik dürüstlük ilkelerine tam uyum sağlanmıştır.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, 1919B012321609 numaralı TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmiştir.

Teşekkür

Bu çalışma, 1919B012321609 numaralı TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmiştir. Araştırmanın gerçekleştirilmesi sırasında sağladıkları katkılardan dolayı TÜBİTAK’a teşekkür ederiz. Ayrıca, çalışmada değerli görüş ve önerileriyle katkıda bulunan tüm uzmanlara ve destek veren kurumlara minnettarlığımızı ifade ederiz.

Kaynakça

• Ahmadi, M., Seifi, A., ve Tootooni, B. (2015) A Humanitarian Logistics Model for Disaster Relief Operation Considering Network Failure and Standard Relief Time: A Case Study on San Francisco District Transportation Research Part E, (75): 145–163.
• Arslankaya, S., & Demir, A. (2023). Bir Gıda Firması İçin Swara ve Waspas Yöntemleriyle Ara Depo Yeri Seçimi. Endüstri Mühendisliği, 34(1), 70-85.
• Bayram, B., & Eren, T. (2023). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Afet Sonrası Geçici Depo Yeri Seçimi. Acil Yardım ve Afet Bilimi Dergisi, 3(2), 22-30.
• Cozzolino, A., Rossı, S., ve Conforti, A. (2012) Agile and Lean Principles in the Humanitarian Supply Chain: The Case of the United Nations World Food Programme, Journal of Humanitarian Logistics and Supply Chain Management, 2(1): 16-33.
• Celik, E. (2024). Analyzing the shelter site selection criteria for disaster preparedness using best–worst method under interval type-2 fuzzy sets. Sustainability, 16(5), 2127.
• Çetinkaya, C., Özceylan, E., & Keser, İ. (2021). A GIS-based AHP approach for emergency warehouse site selection: A case close to Turkey-Syria border. Journal of Engineering Research, 10, 250-273.
• Demirdöğen, O., Erdal, H., Yazıcılar, F., ve Aykol, S. (2017). Disaster Logistics Facility Location Problem: An Application For TRA1 Region. The International New Issues in Social Sciences, 5(5), 323-342.
• Demirtaş, M., & Bolahatoğlu, K. (2025). SWARA-MOORA Yöntemi ile Depolama Sistemi Seçimi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 40(1), 69-77.
• Derse, O. (2022). Dematel Tabanlı Topsıs Yöntemi ve Küme Kapsama Modeli ile Afet Lojistiği İçin Depo Yeri Seçimi: Ege Bölgesi Örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 25(4), 702-713.
• Derse, O. (2024). Prioritizing solutions of green Reverse logistics barriers with Fuzzy DEMATEL–FUCOM–SWARA methods. Ecological Indicators, 165, 112198.
• Durdağ, C., Ergenecoşar, S., Kınık, Z., ve Yılmaz, K. K. (2021). Afet Bakış Açısıyla Lojistik Depo Yeri Seçimi: İstanbul Beykoz İlçesi Üzerine Bir Uygulama. Beykoz Akademi Dergisi, 9(1), 98-107.
• Ergün, M., Korucuk, S., ve Memiş, S. (2020). Sürdürülebilir afet lojistiğine yönelik ideal afet depo yeri seçimi: Giresun ili örneği. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 144-165.
• Göçmen Polat, E. (2022). Distribution centre location selection for disaster logistics with ıntegrated goal programming-AHP based TOPSIS method at the city level. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 282-296.
• Görçün, Ö. F., Tirkolaee, E. B., Aytekin, A., & Korucuk, S. (2024). Sustainability performance assessment of freight transportation modes using an integrated decision-making framework based on m-generalized q-neutrosophic sets. Artificial Intelligence Review, 57(5), 121.
• Keršulıene, V., Zavadskas, E. K. Ve Turskıs, Z. (2010), “Selection of Rational Dispute Resolution Method by Applying New Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis (SWARA)”, Journal of Business Economics and Management, 11(2), 243– 258.
• Keser, İ., (2019) A Gıs Based AHP Sıte Selectıon Method For a Dısaster Logıstıcs Warehouse: A Gaziantep Case, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
• Korucuk, S., Aytekin, A., Görçün, Ö., Simic, V., & Görçün, Ö. F. (2024). Warehouse site selection for humanitarian relief organizations using an interval-valued fermatean fuzzy LOPCOW-RAFSI model. Computers & Industrial Engineering, 192, 110160.
• Kozoderović, J., Pajić, V., & Andrejić, M. (2025). A multi-criteria analysis for e-commerce warehouse location selection using SWARA and ARAS methods. J. Eng. Manag. Syst. Eng, 4(2), 122-132.
• Li, L., Bai, X., & Xia, H. (2024). Study on the optimization of site selection for emergency supply reserve warehouses based on multi-attribute weighted intelligent gray target decision-making evaluation model. Applied Sciences, 14(19), 8734.
• Nebati, E. E., Vatansever, E. N., & Makas, G. (2023). SWARA, ARAS ve WASPAS yöntemleri ile yeni şube yeri seçimi: Bir kargo firması örneği. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 35(1), 217-237.
• Peker, İ., Korucuk, S., Ulutaş, Ş., Okatan, B. S., ve Yaşar, F. (2016). Afet Lojistiği Kapsamında En Uygun Dağıtım Merkez Yerinin AHS-VIKOR Bütünleşik Yöntemi ile Belirlenmesi: Erzincan İli Örneği. Journal of Management and Economics Research, 14(1), 82-103.
• Pektaş, T., (2012), İlçe Bazında Afet Lojistiği: Başakşehir Uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Ömürgönülşen, M., ve Menten, C. (2021). Bulanık TOPSIS yöntemi ile Ankara ili için olası afet sonrası geçici barınma alanlarının seçimi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(1), 159-175.
• Simić, V., Lazarević, D., & Dobrodolac, M. (2021). Picture fuzzy WASPAS method for selecting last-mile delivery mode: a case study of Belgrade. European transport research review, 13(1), 43.
• Sivaslıoğlu, F. (2024). Kururluş Yeri Seçiminde Kriterlerin Önem Ağırlıklarının Swara Yöntemi İle Belirlenmesi: Swara Yöntemi. Scientific Journal of Space Management and Space Economy, 4(2), 16-32.
• Şekkeli, Z. H. (2020). Afet ve acil durum lojistiği kapsamında acil durum toplanma merkezi seçiminde AHP yöntemi: Kahramanmaraş on iki şubat belediyesinde bir uygulama. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 903-930.
• Taşdemir, B. D. (2024). Locating Emergency Stations Using Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) Methods: Application of Ankara Province. The Eurasia Proceedings of Science Technology Engineering and Mathematics, 28, 448-461.
• Tayalı, H. A. (2017). Tedarikçi Seçiminde WASPAS Yöntemi (WASPAS Method on Supplier Selection). Asos Journal, The Journal of Academic Social Science Yıl, 5, 368-380.
• Tezcan, B., Alakaş, H. M., Özcan, E., & Eren, T. (2021). Afet sonrası geçici depo yeri seçimi ve çok araçlı araç rotalama uygulaması: Kırıkkale ilinde bir uygulama. Politeknik Dergisi, 26(1), 13-27.
• Xiong, L., Zhong, S., Liu, S., Zhang, X., & Li, Y. (2020). An approach for resilient‐green supplier selection based on WASPAS, BWM, and TOPSIS under intuitionistic fuzzy sets. Mathematical Problems in Engineering, 2020(1), 1761893.
• Yadav, D. K., ve Barve, A. (2015). Analysis of critical success factors of humanitarian supply chain: An application of Interpretive Structural Modeling. International journal of disaster risk reduction, 12, 213-225.
• Yesilcayir, N., Ayvazoglu, G., Celik, S., & Peker, I. (2024). Transit warehouse location selection by IF AHP-TOPSIS integrated methods for disaster logistics: A case study of Turkey. Research in Transportation Business & Management, 57, 101232.
• Yildirim, R. E., & Sisman, A. (2025). Spatial Decision Support for Determining Suitable Emergency Assembly Places Using GIS and MCDM Techniques. Sustainability, 17(5), 2144.
• Wassenhove, V. L. N., (2006) “Humanitarian Aid Logistics: Supply Chain Management in High Gear”, Journal of the Operational Research Society, 57: 475-489.
• Zavadskas, E. K., Turskis, Z., Antucheviciene, J., ve Zakarevicius, A. (2012). “Optimization of Weighted Aggregated Sum Product Assessment”. Elektronika ir elektrotechnika, 122(6): 3-6