Öz

Bu çalışmada, Balıkesirde yayılış gösteren Crocus L. (Iridaceae) türlerinin morfolojik özellikleri ve tehlike kategorileri incelenmiştir. Arazi çalışmaları sonucunda, Balıkesir il sınırları içersinde 9 Crocus türünün yayılış gösterdiği tespit edilmiştir (C. gargaricus Herbert subsp. gargaricus, C. chrysanthus (Herbert) Herbert, C. biflorus Mill. subsp. nubigena (Herbert) Mathew, C.flavus Weston subsp. dissectus T. Baytop & Mathew, C. olivieri Gay subsp. istanbulensis Mathew, C. candidus E.D. Clarke, C. pallasii Goldb. subsp. pallasii, C. cancellatus Herbert subsp. mazziaricus (Herbert) Mathew and C. pulchellus Herbert). C. fleischeri, C. gargaricus subsp. gargaricus, C. biflorus subsp. nubigena, C.flavus subsp. dissectus, C. olivieri subsp. istanbulensis ve C. candidus Türkiye’nin endemik türleridir. C. olivieri subsp. istanbulensis B1 karesi için, C. pallasii subsp. pallasii ise Balıkesir ili için yeni kayıttır. Ayrıca, Balıkesir ili için yeni kayıt olan C. chrysanthus türünün yayılış gösterdiği yeni lokaliteler bulunmuştur. Morfolojik çalışmalarda; türlerin ayrıntılı deskripsiyonları verilmiştir. Ayrıca, türlerin korm tiplerinin fotoğrafları ve genel görünüş ile stillus tiplerinin çizimleri ilave edilmiştir. Türkiye Florası deskripsiyonundaki eksiklikler bu çalışmayla giderilmiştir. Taksonlar arasındaki morfolojik karakterler, Türkiye Florası’na göre birbirleriyle karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Çalışma sonucunda; C. olivieri subsp. istanbulensis B1 karesi için, C. pallasii subsp. pallasii ise Balıkesir ili için yeni kayıttır. Ayrıca, Balıkesir ili için yeni kayıt olan C. chrysanthus türünün yayılış gösterdiği yeni lokaliteler bulunmuştur. Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı’ndaki IUCN tehlike kategorilerine göre Balıkesir ilinde yayılış gösteren endemik taksonlar sırasıyla, C. olivieri subsp. istanbulensis (EN), C. biflorus subsp. nubigena (LC), C flavus subsp.dissectus (VU), C. gargaricus subsp. gargaricus (NT) and C. candidus (NT) kategorisinde yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Balıkesir,Crocus,iridaceae,morfoloji,tehlike kategorileri

Morphological Features And Threat Categorıes of Crocus L. (Iridaceae) Species Growing in Balıkesir

Öz

In this study were investigated on the morphological structure and threat categories of Crocus L. (Iridaceae) taxa growing in Balıkesir (Turkey). As a result of the field study, it was determined that 9 species Crocus distribute in Balıkesir (C. gargaricus Herbert subsp. gargaricus, C. chrysanthus (Herbert) Herbert, C. biflorus Mill. subsp. nubigena (Herbert) Mathew, C.flavus Weston subsp. dissectus T. Baytop & Mathew, C. olivieri Gay subsp. istanbulensis Mathew, C. candidus E.D. Clarke, C. pallasii Goldb. subsp. pallasii, C. cancellatus Herbert subsp. mazziaricus (Herbert) Mathew and C. pulchellus Herbert).  C. gargaricus subsp. gargaricus, C. biflorus subsp. nubigena, C.flavus subsp. dissectus, C. olivieri subsp. istanbulensis and C. candidus are an endemic species of Turkey. In morphologic studies, the detailed descriptions of species have been given. Also, drawing of general views and stylus types  and photos of corm types of species have been added. The lack of descriptions on Turkish Flora have been dealt with this study. The morphological characters between the taxa have been presented with charts according to Turkish Flora and comparatively among each other, as well. At the end of this study, C. olivieri subsp. istanbulensis is a new record for B1 grid system. As for C. pallasii subsp. pallasii, it is a new record for Balıkesir.  Besides, new localities in which C. chrysanthus, a new record for Balıkesir, is common have been found.

According  to the threat categories assigned by IUCN in Red Data Book of Turkish Plants, endemic  taxa distributed in Balıkesir province are categorized as C. olivieri subsp. istanbulensis (EN), C. biflorus subsp. nubigena (LC), C flavus subsp.dissectus (VU), C. gargaricus subsp. gargaricus (NT)  and C. candidus (NT)  respectively.

Anahtar Kelimeler

• Balıkesir,Crocus,iridaceae,morphology,threat categories

Kaynakça

1. Goldblatt P., Phylogeny and classification of the Iridaceae. Annals of the Missouri Botanical Garden 77, 607–627, 1990.
2. Ali S.I., Mathew B. Iridaceae. p. 1-35. In: S.I. Ali and M. Qaiser (eds.), Flora of Pakistan, Press of University of Karachi and Missouri Botanical Garden, St. Louis, 2000.
3. Coşkun F., Selvi S., Satıl F., Phylogenetic relationships of some Turkish Crocus (Iridaceae) taxa based on morphological and anatomical characters. Turk J Bot 34: 171-178, 2010.
4. Alavi-Kia S.S., Mohammadi S.A., Aharizad S., Moghaddam M., Analysis of Genetic Diversity and Phylogenetic Relationships in Crocus Genus of Iran Using Inter Retrotransposon Amplified Polymorphism. Biotechnol & Biotechnol Eq 22: 795-800, 2008.
5. Petersen G., Seberg O., Thorsİe S., Jİrgensen T., Mathew B., A phylogeny of the genus Crocus (Iridaceae) based on sequence data from five plastid regions. Taxon 57 (2): 487-499, 2008. Wani B.A., Mohiddin F.A., Micropropagation of genus Crocus - a review. Afr. J. Agric. Res. 4, 1545-1548, 2009.
6. Mathew B.F., Crocus L. p. 413-438. In: P.H. Davis (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol. 8, Edinburgh University Press, Edinburgh, 1984.
7. Mathew B.F., Crocus L. p.228. In: P.H. Davis, R.R. Mill and K. Tan (eds.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Suppl. 1), Vol. 10, Edinburgh University Press, Edinburgh, 1988.
8. Mathew B.F., Crocus L. p. 271–274. In: A. Güner, N. Özhatay, T. Ekim and K.H.C. Başer (eds.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Suppl. 2), Vol. 11, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2000.

9. Candan F., Kesercioğlu T., Şık L., Micromorphological Investigations on Pollen Samples of Four Yellow Flowered Taxa of Crocus L. (Iridaceae) from Turkey. JABS 3, 56-59, 2009.
10. Kandemir N., A morphological and anatomical investigation about two rare and endemic Crocus taxa (Iridaceae) from Southern Anatolia, EurAsia J BioSci 4, 54-62, 2010.
11. Özdemir C., Kılınç M., Morphology And Anatomy of Three Subsp. of Crocus speciosus Bieb. Bangladesh J. Bot. 37, 97-103, 2008.
12. Mathew B., The Crocus: A revision of the genus Crocus (Iridaceae). BT Batsford Ltd., London, 19 Özdemir C., Baran P., Akyol Y., The Morphology and Anatomy of Crocus flavus Weston subsp. flavus (Iridaceae). Turk J Bot 30, 175-180, 2006.
13. Akan H., Eker İ., Satıl F., The Morphological And Anatomical Properties of Endemic Crocus leichtlinii (D. Dewar) Bowles (Iridaceae) In Turkey, Pak. J. Bot., 39, 711-718, 2007.
14. Ekim T., Koyuncu M., Vural M., Duman H., Aytaç Z., Adıgüzel N., Red Data Book of Turkish Plants, Pteridophyta and Spermatophyta. TTKD and Van Yüzüncü Yıl University Press., Ankara , 2000.
15. IUCN, IUCN Red list Categories, Version 3.1., IUCN Species Survival Comission, Gland, Switzerland and Cambridge, UK, 2001.