EN
TR
TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ
Öz
Türkiye İstatistik Kanununun 2005 yılında yürürlüğe girmesi sonrasında resmi istatistiklerin üretim süreçlerinden TÜİK ile birlikte Resmi İstatistik Programı’nda yer alan kurum ve kuruluşlar da sorumlu olmaktadır. Türkiye İstatistik Sistemi’nde yer alan tüm bu kurum ve kuruluşlar idari kayıtlardan resmi istatistik ürettikleri gibi araştırma sonuçlarına dayalı resmi istatistikler de üretebilmektedir. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, OECD gibi uluslararası kuruluşlar ve ulusal istatistik ofisleri resmi istatistik üretim süreçlerinde çeşitli kalite ilkelerini takip etmektedir. “Doğruluk ve Güvenilirlik” ilkesi bu ilkelerden biri olup bu başlık altında kalite değerlendirmesi “kesinlik” kavramı ile yapılmaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye’de yapılan ekonomik ve sosyal araştırmaların sonuçlarının değerlendirilmesi için kesinlik gereksinimlerini temel alan bir uygulama yaklaşımı önererek ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak araştırmaların kalitesini bu yönüyle artırmaktır. Bu amaçla, EUROSTAT’ın yanı sıra çeşitli ulusal istatistik ofisleri ve TÜİK’in kesinlik gereksinimi uygulamaları incelenmiştir. Çalışma sonucunda önerilen yaklaşım, kalite unsurunun yanı sıra sonuçların yayımlanma veya kamuoyu ile paylaşılmasına ilişkin öneriler de içermektedir. Sınırlı kaynaklarla yapılan bu araştırmalarda kalite unsurunu dikkate almadan yayımlanacak sonuçlar yanlış yönlendirmelere neden olabilir. Kesinlik gereksinimleri kullanarak yapılmasını önerdiğimiz kalite değerlendirmesi ile düşük kesinliğe sahip tahminlere dayalı politika üretilmesinin önüne geçilerek kamuda olası bir kaynak israfının önüne geçilebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ardilly, P. (2006). Les techniques de sondage. Second Edition, Paris: Technip.
- Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques. John Wiley & Sons.
- European Commission (2003), Commission Regulation (EC) No 1980/2003 of 21 October 2003 implementing Regulation (EC) No 1177/2003 of the European Parliament and of the Council concerning Community statistics on income and living conditions (EU-SILC) as regards definitions and updated definitions, Brussels.
- EUROSTAT (2013). Handbook on Precision Requirements and Variance Estimation for ESS Household Surveys
- EUROSTAT (2013). Access To Confidential Data For Scientific Purposes (Scientific Use Files) Guidelines For Publication, Luxembourg
- EUROSTAT (2014). Methodological manual for Information Society Statistics – survey year 2014
- EUROSTAT (2023). European businesses statistics compilers’ manual for ICT usage and e-commerce in enterprises, 2023 edition
- Gagnon, F., Lee, H., Provost, M., Rancourt, E., & Särndal, C. E. (1997). Estimation of variance in the presence of imputation. In Proceedings: Symposium (Vol. 97).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile ve Hanehalkı Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
4 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
18 Eylül 2025
Kabul Tarihi
16 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 47 Sayı: 1
APA
Metin, C. B., Dedeoğlu, D., Yilmaz Ekşi, G. P., & Öztürk, C. (2026). TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ. Nüfusbilim Dergisi, 47(1), 147-178. https://izlik.org/JA43WX33UW
AMA
1.Metin CB, Dedeoğlu D, Yilmaz Ekşi GP, Öztürk C. TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ. Nüfusbilim Dergisi. 2026;47(1):147-178. https://izlik.org/JA43WX33UW
Chicago
Metin, Cenker Burak, Duygu Dedeoğlu, Gülser Pınar Yilmaz Ekşi, ve Cansu Öztürk. 2026. “TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ”. Nüfusbilim Dergisi 47 (1): 147-78. https://izlik.org/JA43WX33UW.
EndNote
Metin CB, Dedeoğlu D, Yilmaz Ekşi GP, Öztürk C (01 Ocak 2026) TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ. Nüfusbilim Dergisi 47 1 147–178.
IEEE
[1]C. B. Metin, D. Dedeoğlu, G. P. Yilmaz Ekşi, ve C. Öztürk, “TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ”, Nüfusbilim Dergisi, c. 47, sy 1, ss. 147–178, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43WX33UW
ISNAD
Metin, Cenker Burak - Dedeoğlu, Duygu - Yilmaz Ekşi, Gülser Pınar - Öztürk, Cansu. “TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ”. Nüfusbilim Dergisi 47/1 (01 Ocak 2026): 147-178. https://izlik.org/JA43WX33UW.
JAMA
1.Metin CB, Dedeoğlu D, Yilmaz Ekşi GP, Öztürk C. TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ. Nüfusbilim Dergisi. 2026;47:147–178.
MLA
Metin, Cenker Burak, vd. “TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ”. Nüfusbilim Dergisi, c. 47, sy 1, Ocak 2026, ss. 147-78, https://izlik.org/JA43WX33UW.
Vancouver
1.Cenker Burak Metin, Duygu Dedeoğlu, Gülser Pınar Yilmaz Ekşi, Cansu Öztürk. TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ. Nüfusbilim Dergisi [Internet]. 01 Ocak 2026;47(1):147-78. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43WX33UW