FROM XENOPHOBIA TO EXPATOPHOBIA: A QUALITATIVE RESEARCH ON YOUNG INDIVIDUALS AND EXPATRIATES IN KARAMAN

Öz

This study investigates the emergence of diaspora hostility among youth in Karaman, toward expatriates who return during the summer months. Whilst the prevailing paradigm of xenophobia is traditionally focused on ethnic and cultural minorities, this research explores a parallel form of antagonism that is directed towards members of the same national group who are perceived as socially and economically distant due to their transnational mobility. The present study draws on qualitative data from in-depth interviews to explore how perceptions of expatriates' affluence, consumption styles, and “foreignized” identities generate symbolic boundaries and emotional tensions among local youth. The findings indicate that such attitudes are not merely reactions to lifestyle differences but rather are rooted in more profound structures of inequality, disrupted belonging, and generational divisions. The present study proposes a novel conceptualization of xenophobia, expanding its scope to encompass intranational tensions. This new conceptual framework is considered significant as it offers new insights into the impact of migration on social divisions both in host societies and in countries of origin.

Anahtar Kelimeler

• Youth
• Xenophobia
• Expatophobia
• Diaspora Hostility
• Migration

YABANCI DÜŞMANLIĞINDAN ‘GURBETÇİ DÜŞMANLIĞI’NA: KARAMAN İLİNDE GENÇ BİREYLER VE KARAMANLI GURBETÇİLER ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışma, Karaman ilinde özellikle yaz aylarında yurda dönen gurbetçilere yönelik gençler arasında ortaya çıkan gurbetçi düşmanlığı olgusunu incelemektedir. Geleneksel yabancı düşmanlığı paradigması ağırlıklı olarak etnik ve kültürel azınlıklara odaklanırken, bu araştırma, aynı ulusal gruba mensup olmalarına rağmen, ulusötesi hareketlilikleri nedeniyle toplumsal ve ekonomik olarak farklı algılanan gurbetçi bireylere yönelik gelişen paralel bir karşıtlık biçimini ele almaktadır. Çalışma, gurbetçilerin yaşam tarzları, tüketim biçimleri ve “yabancılaşmış” kimliklerine dair algıların, Karamanlı gençler arasında sembolik sınırlar ve duygusal gerilimler yarattığını gerçek katılımcı görüşlerine dayalı nitel veriler aracılığıyla ortaya koymaktadır. Bulgular, söz konusu tutumların yalnızca yaşam tarzı farklılıklarına verilen tepkiler olmadığını; aksine, daha derin eşitsiz yapıları, aidiyetin kesintiye uğraması ve kuşaklar arası bölünmelere dayandığını göstermektedir. Bu çalışma, yabancı düşmanlığını yeniden kavramsallaştırarak, onun kapsamını ulusal sınırlar içindeki gerilimleri de kapsayacak şekilde genişletmeyi önermektedir. Bu yeni kavramsal çerçeve, göçün hem ev sahibi toplumlarda hem de göç veren ülkelerdeki toplumsal ayrışmalar üzerindeki etkilerine dair yeni açılımlar sunmasıyla önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gençlik
• Yabancı Düşmanlığı
• Gurbetçi Düşmanlığı
• Diaspora Karşıtlığı
• Göç

Kaynakça

1. Adıgüzel, Y. (2022). Göç sosyolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
2. Akyüz, F. (2020). Batı’da çokkültürlülük söylemi ve yükselen İslamofobia: Kavramlar, kuramlar, pratikler [Yüksek lisans tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi].
3. Allen, C. (2010). Islamophobia. Ashgate Publishing.
4. Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Addison-Wesley.
5. Alzayanı, R. (2020). Kadına yönelik şiddetin kesişimselliği: Türkiye'de yaşayan Suriyelilere karşı ayrımcılık ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet [Yüksek lisans tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi].
6. Anderson, B. (1995). Hayali cemaatler: Milliyetçiliğin kökenleri ve yayılması (N. Ökten, Çev.). Metis Yayınları.
7. Aşar, S. (2009). Irk ve ırkçılık üzerine tartışmalar ve yeni ırkçılık [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi].
8. Aydın, C. (2021). Batı Avrupa’da ırkçılık ve yabancı düşmanlığı [Doktora tezi, İnönü Üniversitesi].

9. Aydın, O. (2022). Günlük hayatta ırkçılık: Kadıköy ve Bağcılar üzerine niteliksel bir araştırma [Doktora tezi, Maltepe Üniversitesi].
10. Aykut, N., & Kahraman Güloğlu, F. (2023). Göçmenlerin sosyal uyumlarının ayrımcılığa dönüşmesine karşı çokkültürcü sosyal hizmet. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 397-412.
11. Balibar, E., & Wallerstein, I. (2007). Irk, ulus, sınıf; Belirsiz kimlikler (N. Ökten, Çev.). Metis Yayınları.
12. Barker, M. (1981). The new racism: Conservatives and the ideology of the tribe. Junction Books.
13. Bauman, Z. (2018). Akışkan Modernite ( S. O. Çavuş, Çev.). Can Yayınları
14. Bayraklı, E., & Yerlikaya, T. (2017). Müslüman toplumlarda İslamofobi: Türkiye örneği. Ombudsman Akademik, 7, 51-70 https://doi.org/10.32002/Ombudsmanakademik.440210
15. BBC News Türkçe. (2017, 23 Haziran). Fotoğraflarla Türkiye'nin ilk göç hikayeleri: ‘Göçmenlik bir buğulu cam halidir’. BBC. https://www.bbc.com/turkce/haberler- turkiye-40097483
16. Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology: An International Review, 46(1), 5-68.
17. Brah, A. (1996). Cartographies of diaspora: contesting identities (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203974919.
18. Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste. Harvard University Press.
19. Bovenkerk, F. (1974). Return migration: The case of the Dutch in Canada. International Migration Review, 8(2), 179 190.
20. Castles, S., & Miller, J. M. (2008). Göçler çağı: Modern dünyada uluslararası göç hareketleri (B. U. Bal & İ. Akbulut, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
21. Cesari, J. (2009). Securitization of Islam in Europe. Die Welt des Islams, 52(3-4), 430-449. https://doi.org/10.1163/15700607-201200A8
22. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods. Sage Publications. Constant, A., & Massey, D. (2002). Return migration by German guestworkers: Neoclassical versus new economic theories. International Migration, 40(4), 5 38.
23. Çağlayan, S. (2006). Göç kuramları, göç ve göçmen ilişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 67-91.
24. Demirhan Serinken, N. (2017). Almanya’daki Türklere karşı yabancı düşmanlığı bağlamında inşa edilen milliyetçilik [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi].
25. Douglas, M. (1966). Purity and danger: An analysis of concepts of pollution and taboo. Routledge Classics. Dustmann, C., & Preston, I. P. (2007). Racial and economic factors in attitudes to immigration. The B.E. Journal of Economic Analysis & Policy, 7(1), Article 62.
26. Extra, G., & Yağmur, K. (2004). Urban multilingualism in Europe: Immigrant minority languages at home and school. Multilingual Matters.
27. Garfinkel, H. (2014). Etnometodolojide araştırmalar (Ü. Tatlıcan, Çev.). Heretik Yayınları.
28. Gezen, A. (2010). Alman siyasi tarih’inde “kronik” ırkçılık: Geçmişten günümüze “öteki” oluşumları ve siyasal yaşama yansımalar [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi].
29. Gmelch, G. (1980). Return migration. Annual Review of Anthropology, 9, 135 159.
30. Göçmen, İ. (2014). Avrupa Birliği hukuku çerçevesinde Avrupa Birliği’ndeki Türk vatandaşları ve aile birleşimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 73-122.
31. Hazar, Ç. M., Cengiz, M. F., & Avcı, Ö. (2023). Sosyal medyada ideolojik ve siyasi kutuplaşma üzerine nicel bir araştırma. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 8(2), 121-144. https://doi.org/10.56202/mbsjcs.1320468
32. Hopyar, Z., & Kepenek, B. (2017). Avrupa’da göç ve İslamofobi. Karınca Ajans Yayıncılık.
33. İyi, M. M. (2021). Diasporanın ayrıştırılması. Referans Dergisi, (60), 23-27.
34. Kahraman, F. (2018). Koşullu konukseverlikten hoşnutsuzluğa: Almanya’da yükselen yabancı düşmanlığını Türk göçmenler üzerinden okumak. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 14(53), 209-228.
35. Karaşahin, M. (2012). Avrupa Birliği’nde ortak göç politikası oluşturma çabaları ve ulusal farklılıklar sorunu, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı.
36. Koopmans, R. (2010). Trade-offs between equality and difference: Immigrant integration, multiculturalism and the welfare state in cross-national perspective. Journal of Ethnic and Migration Studies, 36(1), 1-26. https://doi.org/10.1080/13691830903250881
37. Kuş, E. (2012). Nicel-nitel araştırma teknikleri. Anı Yayıncılık. Kümbetoğlu, B. (2012). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma yöntemleri (4. Baskı). Bağlam Yayıncılık.
38. Levitas, R. (2005) The inclusive society: Social exclusion and New Labour (2nd edn). Palgrave Macmillan.
39. Mora, N. (1996). Almanya’da yabancı düşmanlığı ve Türklerin durumu [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi].
40. Mudde, C. (2007). Populist radical right parties in Europe. Cambridge University Press.
41. Orhan, R. E. (2023). Sağlık öğrencilerinin göçmen ve mültecilere bakışı, yabancı düşmanlığı sorunu, duygusal ve ruhsal zekânın etkisi: Çanakkale örneği [Yüksek lisans tezi, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi].
42. Öndeş, H. (2019). Soğuk Savaş sonrası Avrupa’da göç krizi ve yabancı düşmanlığı [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi].
43. Perşembe, E. (2009). Almanya’da çokkültürlü yapının ayrıştırılan unsuru olarak Müslümanlar ve entegrasyon deneyimleri. Milel ve Nihal, 6(2), 233-263.
44. Portes, A., & Rumbaut, R. G. (2001). Legacies: The story of the immigrant second generation. University of California Press.
45. Said, E. W. (1998). Oryantalizm: Sömürgeciliğin keşif kolu (N. Uzel, Çev.). İrfan Yayıncılık.
46. Said, E. W. (2017). Medyada İslam: Gazeteciler ve uzmanlar dünyaya bakışımızı nasıl belirliyor? (A. Babacan, Çev.). Metis Yayınları.
47. Saldana, J. (2019). Nitel araştırmacılar için kodlama kitabı (Çev.: N. Özer). Pegem Akademi.
48. Sassen, S. (1998). Globalization and its discontents: Essays on the new mobility of people and money. The New Press.
49. Sayan, P. (2017). Avrupa Birliği'nin ırkçılık, ayrımcılık ve yabancı düşmanlığına karşı politikaları ve üye ülkelerde uygulanışları [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi].
50. Şahin, R., & Çakır, M. (2022). Kültürel ırkçılığın gurbetçi halleri: Karamanlı gurbetçilerin kültürel ırkçılık deneyimleri. Nobel Yayınları.
51. Şahyer Akdemir, D. (2015). Ayrımcılıkla mücadele: Çingenelere yönelik ayrımcılık kapsamında pozitif ayrımcılık uygulamalarına eleştirel bir yaklaşım [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi].
52. Tepealtı, F. (2019). Avrupa Birliği’ne yönelik Türkiye geçişli (transit) göç hareketleri ve Türkiye’nin düzensiz göçle mücadelesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 24(41), 125-140.
53. Uca, A., & Ülker, A. (2017). Karaman çarşı yangını ve Avrupa’ya göç. Çizgi Yayınevi.
54. Veblen, T. (2017). Aylak sınıfın teorisi. Heretik Yayınları.
55. Vertovec, S. (2007). Super-diversity and its implications. Ethnic and Racial Studies, 30(6), 1024-1054. https://doi.org/10.1080/01419870701599465
56. Wodak, R. (2015). The politics of fear. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781446270073
57. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.