Araştırma Makalesi

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Cilt: 48 5 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Demografik dönüşüm sürecinde nüfusun yaş bileşiminde meydana gelen değişimler, iş gücü arzı ve toplumsal cinsiyet temelli emek dağılımı üzerinde belirleyici etkiler ortaya çıkarmaktadır. Demografik değişim kuramının öngördüğü üzere doğurganlık ve ölümlülük oranlarındaki gerileme, çocuk ve yaşlı nüfusun göreli ağırlığını dönüştürmekte; bu dönüşüm bakım gereksiniminin düzeyini ve niteliğini yeniden şekillendirmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de çocuk bağımlılık oranı, yaşlı bağımlılık oranı ve toplam bağımlılık oranı bakım yükünün demografik vekilleri olarak ele alınmakta ve kadın iş gücüne katılım üzerindeki etkileri yıllık veriler kullanılarak Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) yaklaşımı çerçevesinde analiz edilmektedir. Bulgular, kadın iş gücüne katılım ile demografik bağımlılık oranları arasında uzun dönemli bir eş bütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Çocuk bağımlılık oranı uzun dönemde katılımı azaltıcı yönde anlamlı bir etki üretirken yaşlı bağımlılığın etkisi daha çok kısa dönem dinamikler üzerinden ortaya çıkmaktadır. Sonuçlar, demografik dönüşüm sürecinde kadın istihdamının sürdürülebilir biçimde artırılabilmesi için bakım hizmetlerinin kurumsal kapasitesinin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasoğlu Özgören, A. A., Ergöçmen, B., & Tansel, A. (2018). Birth and employment transitions of women in Turkey: The emergence of role incompatibility. Demographic Research, 39, 1241-1290.
  2. Akgündüz, Y. E. & Plantenga, J. (2016). Childcare prices and maternal employment: A meta-analysis (Working Paper No. 16/26). Ankara: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası.
  3. Angrist, J. D. & Evans, W. N. (1996). Children and their parents’ labor supply: Evidence from exogenous variation in family size (NBER Working Paper No. 5778). Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research.
  4. Baez, J., Garriga, S., Perova, E. & Tyurkileri, M. (2025). Motherhood and women’s labor market trajectories in Türkiye. Washington, DC: World Bank.
  5. Baker, M., Gruber, J. & Milligan, K. (2008). Universal child care, maternal labor supply, and family well-being. Journal of Political Economy, 116(4), 709–745.
  6. Becker, G. S. (1965). A theory of the allocation of time. The Economic Journal, 75(299), 493–517.
  7. Blau, F. D. & Kahn, L. M. (2007). Changes in the labor supply behavior of married women: 1980–2000. Journal of Labor Economics, 25(3), 393–438.
  8. Bloom, D. E. & Williamson, J. G. (1998). Demographic transitions and economic miracles in emerging Asia. The World Bank Economic Review, 12(3), 419–455.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çalışma Ekonomisi ve İktisadi Demografi, Sosyal Politika (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

5 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2026

Kabul Tarihi

3 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 48

Kaynak Göster

APA
Dereli, S. (2026). DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Nüfusbilim Dergisi, 48. https://doi.org/10.67031/nufusbilim.1897034
AMA
1.Dereli S. DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Nüfusbilim Dergisi. 2026;48. doi:10.67031/nufusbilim.1897034
Chicago
Dereli, Sercan. 2026. “DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Nüfusbilim Dergisi 48 (Eylül). https://doi.org/10.67031/nufusbilim.1897034.
EndNote
Dereli S (01 Eylül 2026) DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Nüfusbilim Dergisi 48
IEEE
[1]S. Dereli, “DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”, Nüfusbilim Dergisi, c. 48, Eyl. 2026, doi: 10.67031/nufusbilim.1897034.
ISNAD
Dereli, Sercan. “DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Nüfusbilim Dergisi 48 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.67031/nufusbilim.1897034.
JAMA
1.Dereli S. DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Nüfusbilim Dergisi. 2026;48. doi:10.67031/nufusbilim.1897034.
MLA
Dereli, Sercan. “DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Nüfusbilim Dergisi, c. 48, Eylül 2026, doi:10.67031/nufusbilim.1897034.
Vancouver
1.Sercan Dereli. DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE BAĞIMLILIK ORANLARININ KADIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Nüfusbilim Dergisi. 01 Eylül 2026;48. doi:10.67031/nufusbilim.1897034