Harekete Yerleşmek: Thomas Faist'ın veda kolokyumu üzerine bir değerlendirme ve veda konuşmasının çevirisi

Öz

Bu metin, Thomas Faist’ın Bielefeld Üniversitesi Sosyoloji Fakültesi'nden emekliliği vesilesiyle 17 Nisan 2026'da Bielefeld Üniversitesi Disiplinlerarası Çalışmalar Merkezi'nde (ZiF) düzenlenen “The Transnational Social Question: A Colloquium in Honour of Thomas Faist” başlıklı veda kolokyumuna dair bir giriş yazısı ve Faist’ın bu etkinlikte sunduğu “Gardens of Knowledge and Non-Knowledge: Reflections on Four Decades of Social Research” başlıklı konuşmasının Türkçe çevirisinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, göç çalışmaları alanının kurumsallaşmasında öncü bir isim olan Faist’ın akademik biyografisi, ZiF’in tarihsel arka planı ve kolokyuma katılan isimler tanıtılmakta; ayrıca konuşmanın başlığındaki “knowledge/non-knowledge” ikiliğinin Türkçeye çevrilmesine dair kavramsal bir tartışma yer almaktadır. Faist’ın konuşması, 1980’lerde Memphis’te tanıklık ettiği sivil haklar mücadelesinden başlayarak, kırk yıllık akademik yolculuğunu bir “bahçe” metaforu üzerinden; bu uzun yolculuğun “klasik toplumsal sorun” (refah devleti), “ulusötesi toplumsal sorun” (göç ve sınır ötesi aidiyet) ve “toplumsal-ekolojik sorun” (Antroposen ve iklim kaynaklı hareketlilik) olmak üzere üç temel dönemine uğrayarak anlatmaktadır. Metin, bilgi üretiminin sınırlarına, kolektif ve müşterek bir emek olarak akademik çalışmaya dair düşüncelerle son bulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Thomas Faist
• Ulusötesi yaklaşım
• Göç çalışmaları
• Toplumsal mesele

Destekleyen Kurum

Toplantı incelemesidir. Herhangi bir proje ya da araştırmaya dayanmamaktadır.

Proje Numarası

Toplantı incelemesidir. Her hangi bir proje ya da araştırmaya dayanmamaktadır.

Etik Beyan

Toplantı incelemesidir. Herhangi bir proje ya da araştırmaya dayanmamaktadır.

Teşekkür

Toplantı incelemesidir. Herhangi bir proje ya da araştırmaya dayanmamaktadır.

Settling in motion: A reflection on Thomas Faist's farewell colloquium, and a translation of his farewell speech.

Öz

This text consists of an introductory essay and a Turkish translation of Thomas Faist’s farewell lecture, “Gardens of Knowledge and Non-Knowledge: Reflections on Four Decades of Social Research,” delivered on 17 April 2026 at the Center for Interdisciplinary Research (ZiF), Bielefeld University, during the colloquium “The Transnational Social Question: A Colloquium in Honour of Thomas Faist,” held to mark his retirement from the Faculty of Sociology. In my introduction, I attempt to situate Faist within the history and institutionalization of migration studies, within the ZiF’s institutional background, and introduce the colloquium’s participants, while also reflecting on my conceptual struggle to render the title’s “knowledge/non-knowledge” duality into Turkish. Faist's lecture traces his forty-year academic trajectory—beginning with his encounter with the civil rights movement in 1980s Memphis—through the metaphor of a garden with three interconnected plots: the “classical social question” (the welfare state), the “transnational social question” (migration and cross-border belonging), and the “socio-ecological question” (the Anthropocene and climate-driven mobility). The speech closes by reflecting on the limits of knowledge production and reframing academic inquiry as a collective, shared labor, famously concluding that researchers are not social engineers or neutral brokers, but “gardeners of questions.”

Anahtar Kelimeler

• Thomas Faist
• transnational approach
• migration studies
• social question
• intellectual history.

Proje Numarası

Toplantı incelemesidir. Her hangi bir proje ya da araştırmaya dayanmamaktadır.

Kaynakça

1. Akdağ, M. (1964). Celali İsyanlarında Büyük Kaçgunculuk 1603-1606. Tarih Araştırmaları Dergisi, 2(2), 1-49.
2. Basch, L., Schiller, N. G., & Blanc, C. S. (1994). Nations Unbound: Transnational Projects, Postcolonial Predicaments, and Deterritorialized Nation-states. London: Gordon and Breach.
3. Faist, T. (1994). How to Define a Foreigner? The Symbolic Politics of Immigration in German Partisan Discourse, 1978–1992. West European Politics, 17(2), 50-71.
4. Faist, T. (2000). The Volume and Dynamics of International Migration and Transnational Social Spaces. London: Oxford University Press.
5. Faist, T. (2006). The Migration-Security Nexus: International Migration and Security Before and After 9/11. Migration, Citizenship, Ethnos içinde, M.Y. Bodemann & G. Yurdakul (Ed.), New York: Palgrave
6. Faist, T. (2010). Diaspora and Transnationalism: What Kind of Dance Partners. Concepts, Theories and Methods, 11, 9-34.
7. Faist, T. (2017). Dual Citizenship as Overlapping Membership. International Migration in the New Millennium içinde, D. Joly (Ed.), London: Routledge.
8. Faist, T. (2019a). Local and Transnational Citizenship. Europa Ethnica-Zeitschrift für Minderheitenfragen, 76(1-2), 12-15.

9. Faist, T. (2019b). The Transnationalized Social Question: Migration and the Politics of Social Inequalities in the Twenty-First Century. Oxford: Oxford University Press. Figurations: Newsletter of the Norbert Elias Foundation. (2003, December). (No. 20). Norbert Elias Foundation.
10. Foster, M. (2022). The 1961 “Convention on the Reduction of Statelessness”: History, Evolution and Relevance. Statelessness & Citizenship Review, 4(1), 188-193.
11. Osmanlıoğlu, S. (2023). Osmanlı Devleti'nde Gönüllü Askerlerden Garip Yiğitler (XVI. Yüzyıl) (Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniveritesi). Pakalın, M. Z. (193), Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, 1-2-3, İstanbul: MEB.
12. Pilgrim, R. B. (1986). Intervals (Ma) in Space and Time: Foundations for a Religio-Aesthetic Paradigm in Japan. History of Religions, 25(3), 255-277.
13. Schiller, N. G., Basch, L., & Blanc, C. S. (1995). From Immigrant to Transmigrant: Theorizing Transnational Migration. Anthropological Quarterly, 48-63.
14. Schiller, N.G. (2007). Beyond the nation-state and its units of analysis. Towards a new research agenda for migration studies. Essentials of migration theory. Paper presented at the conference on ‘Transnationalisation and Development(s): Towards a North-South Perspective’, Center fo Interdisciplinary Research, Bielefeld, Germany, May 31 - June 01, 2007 COMCAD Arbeitspapiere - Working Papers No. 33, 2007, Center On Migration, Citizenship And Development.
15. Storey, D. (2017). States, Territory and Sovereignty. Geography, 102(3), 116-121.
16. Surak, K. (2015). Guestworker Regimes Globally: A Historical Comparison, Handbook of the International Political Economy of Migration içinde, S. Talani & S. McMahon (Ed.), London: Edward Elgar Publishing.
17. Wimmer, A., & Schiller, N.G. (2002). Methodological Nationalism and Beyond: Nation–State Building, Migration and the Social Sciences. Global Networks, 2(4), 301-334.
18. Young, J. G. (1982). Negative Spaces. The Journal of Creative Behavior, 16(4), 256-264.