DISPARITIES IN POST-RETIREMENT MORTALITY BY SOCIO ECONOMIC STATUS IN TURKEY

Öz

Socio economic inequalities in the life course and their implications in life expectancy, brings with unjust lifelong earned pension acquisitions among pensioners. In this study, we aim to determine the differences in mortality of retired employees according to their pension level in Turkey. Single decrement life tables for pensioners from Turkish regime, who have retired as employees, are constructed by socioeconomic status (SES). Graduation is done with Whittaker-Henderson method. Relative ages by different SES categories are also presented. Finally, the life tables calculated in the study are used to get present value of future pension flows to individuals. Our results show that on average there is 3.3 years gap in life expectancy for pensioners with high and low SES. Relative ages imply that those in higher SES, are relatively younger than those in lower SES levels. A 60 year old pensioner with low SES receives 7.3 percentage points lower lifetime value of benefits than a pensioner with high SES. Overcoming socioeconomic disparities in life expectancy requires comprehensive policies for diminishing lifelong income inequalities. However, a means tested state supplementary pension only covering the “unfair” part of life time value of benefits is also valuable. Moreover, a fictive increment to accrual rates of low earners or a more generous valorisation of past earnings to the date of pension calculation are among policies that can be designed in the current defined benefit regime.

Anahtar Kelimeler

• retirement mortality,relative ages,socioeconomic status

TÜRKİYE’DE SOSYO EKONOMİK SEVİYEYE GÖRE EMEKLİLİK SONRASI ÖLÜMLÜLÜK FARKLILIKLARI

Öz

Yaşam döngüsündeki sosyoekonomik eşitsizlikler ve bunların yaşam beklentisine etkisi, emekliler arasında ömür boyu kazanılan emeklilik edinimlerinin adaletsizliğini de beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada, emekli aylığı seviyelerine göre, Türkiye’de işçi emeklilerinin ölümlülük farklarını belirlemeyi amaçlıyoruz. Türkiye emeklilik sisteminden işçi emeklisi statüsünde aylık alanlar için sosyoekonomik seviyeye (SES) göre tek azalanlı yaşam tablosu oluşturulmuştur. Whittaker-Henderson düzeltme yöntemi kullanılmıştır. Farklı SES

düzeyleri için göreli yaşlar da sunulmaktadır. Bu çalışmada elde edilen yaşam tabloları, bireylere gelecekte yapılacak emekli aylığı ödemelerinin peşin değerinin hesaplanmasında da kullanılmıştır. Sonuçlar, beklenen ömür açısından yüksek ve düşük düzey SES seviyelerine göre ortalama 3.3 yıl fark olduğunu ortaya koymaktadır. Göreli yaşlar, daha yüksek

SES’de olanların daha düşük SES’de olanlara kıyasla göreli olarak daha genç olduklarını işaret etmektedir. 60 yaşında düşük SES’deki bir emekli, yüksek SES’deki bir emekliye nazaran ömür boyu 7.3 yüzdelik puan kadar az seviyede fayda elde etmektedir. Yaşam beklentisindeki sosyoekonomik farklılıkların üstesinden gelmede, ömür boyu gelir eşitsizliğini azaltmada kayda değer politikalara ihtiyaç bulunmaktadır. Öte yandan, sadece “adaletsiz” olan farklı telafi edecek ve gelir testine bağlı olan tamamlayıcı devlet emekli aylığı benzeri bir yapı da

kayda değerdir. Bunun yanında, düşük kazançlılar için aylık bağlama oranlarının fiktif olarark arttırılması, veya geçmiş yıl kazançlarının emekli aylığı hesabında daha bonkörce güncellenmesi, belirlenmiş fayda esaslı mevcut rejimde uygulanabilecek politikalar arasındadır.

Anahtar Kelimeler

• emekli ölümlülüğü,göreli yaşlar,sosyoekonomik seviye

Kaynakça

1. Belloni, M., Alessie, R., Kalwij, A.& Marinacci, C. (2013). Lifetime income and old age mortality risk in Italy over two decades. Demographic Research 29(45): 1261-1298.