AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE’DE AİLE VE HANE YAPISINDA DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM

Öz

Bu çalışmada Avrupa ülkelerinde hanehalkı, aile yapıları, evlenme, boşanma ve doğurganlık eğilimlerinin kesitsel bir portresi sunularak hane ve aile yapılarında meydana gelen dönüşüm incelenmiştir. Analizlerde Eurostat’ın bölge ülkeleri ile iş birliği çerçevesinde yaptığı Gelir ve Yaşam Koşulları ile Nüfus ve Konut araştırmalarının bulguları kullanılmıştır. Çalışmada Avrupa ülkelerinde insanların nasıl ve hangi tür hanelerde yaşadığı, hanehalkı kompozisyonu, değişen aile yapıları, evlenme, boşanma ve doğum oranlarındaki eğilimlerin oranları ülkelere göre incelenerek benzer ve farklı eğilimlerin altı çizilmektedir. Avrupa ülkelerinde tek kişilik haneler yaygınlaşmakta ve aile yapısı değişmektedir. Hane kompozisyonu ve yaşam düzenlemelerinde yeni aile yapıları daha yaygın hale gelmektedir. Türkiye özellikle son 10 yılda Avrupa ülkelerinin yaşadığı demografik dönüşümü hızlı bir şekilde tecrübe etmeye başlamıştır. Tek kişilik hanelerin hızlı artışı, çocuklu aile payının azalması ve doğurganlık oranının yenilenme seviyesinin altına düşmesi Türkiye’de nüfusun durağanlaşmaya doğru gittiğini göstermektedir. Avrupa ülkelerinde incelediğimiz tüm değişkenlerde faklı bölgeler ve kültürel nedenler ile heterojen bir dağılımın olduğu görülse de demografik dönüşümde temelde benzeşmeye doğru bir eğilim görülmektedir

Anahtar Kelimeler

• Hanehalkı Kompozisyonu
• Aile Yapısı
• Evlenme
• Avrupa Birliği
• Türkiye

DEMOGRAPHIC TRANSFORMATION IN FAMILY AND HOUSEHOLD STRUCTURE IN EUROPEAN UNION COUNTRIES AND TURKEY

Öz

In this study, by presenting a cross-sectional portrait of household, family structures, marriage, divorce and fertility trends in European Union countries, the transformation in household and family structures was examined. In the analyzes, metadata of Income and Living Conditions and Population and Housing surveys conducted by Eurostat in cooperation with the countries of the region were used. In the study, similar and different trends are highlighted by examining how people live in European countries, household composition, changing family structures, rates of trends in marriage, divorce and birth rates by country. One person households are becoming more common and family structure is changing in European countries. Turkey, especially in the last 10 years, has begun to experience the demographic transition rapidly that is experienced by European countries. Rapid rise of singleperson households, decrease in the share of families with children, falling fertility rates below the replacement level show that population in Turkey proceed to stabilize. Although there is a heterogeneous distribution in all the variables we examined in European countries due to different regional and cultural variations, all countries have a tendency towards a basic similarity in demographic transformation.

Anahtar Kelimeler

• Household Composition
• Family Structure
• Marriage
• European Union
• Turkey

Kaynakça

1. Aysan, M. F. (2014). Türkiye’nin Demografik Dönüşümü ve Yeni Meydan Okumalar, Türkiye’de Toplumsal Değişim, Lütfi Sunar ed. Nobel Yayınevi, İstanbul, 67-87