-

Abstract

The power of intuition, as a source of knowledge, has an important role in thinking and creating processes in different disciplines of science and arts. Intuition, which a human being often experiences in his life and yet ignores, is only one of the mysterious aspects that a human being possesses. In the examination of literature in which intuition is used as a methodology in arts and art education, the insufficiency of studies made in this field in our country has been regarded as a problem. The research was conducted by general scanning model. For this reason the concept of intuition was studied in the context of art-artist- work of art. Besides this, the literature on intuitional thinking used as a method in the artistic creation process was scanned and the results achieved were interpreted and discussed. The power of intuition that each and every person can use as a key in his life, should be presented with both theoretical and practice- based studies by developing different systems of thinking apart from those familiar methods in the field of art

Keywords

• Art, Intuition, Intuitive Thinking, Intuitive Seeing

SANATTA FARKLI BİR GÖRME BİÇİMİ OLARAK SEZGİ

Öz

Bilimin ve sanatın farklı disiplinlerinde, düşünme ve yaratma sürecinde sezgi gücü bir bilgi kaynağı olarak önemli bir yer tutar. Sezgi; insanın sahip olduğu, yaşamında sıklıkla deneyimlediği ancak çoğu zaman önemsemediği gizemli yönlerinden sadece biridir. Sezginin bir yöntem olarak sanat ve sanat eğitiminde kullanılmasına yönelik yapılan literatür incelemesinde, ülkemizde bu konudaki çalışmaların yetersizliği araştırmanın problemi olarak görülmüştür. Araştırma genel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Bu sebeple araştırmada sezgi kavramının sanat-sanatçı-sanat eseri bağlamında irdelenmesinin yanında sanatsal yaratma sürecinde bir yöntem olarak sezgisel düşünme yollarının incelenmesine yönelik literatür taraması yapılarak, ortaya çıkan sonuçlar yorumlanarak tartışılmıştır. Her insanın yaşamında anahtar olarak kullanabileceği sezgi gücünün, sanat alanında da bilindik yöntemlerin dışında farklı düşünme sistemleri geliştirilerek gerek kuramsal gerekse uygulamaya yönelik çalışmalarla sunulması gereklidir.

 

Anahtar Kelimeler

• Sanat, sezgi, sezgisel düşünme, sezgisel görme, yaratma sürecinde sezgi

Kaynakça

1. •Akarsu,B., (1994). Felsefe Terimleri Sözlüğü. [Beşinci baskı]. İstanbul: İnkilap Yayınevi.
2. •Ashmore, J., (1977). Sound in Kandinsky's Painting. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, Volume:35, Number:3, pp:329-336. Published by: Wiley on behalf of The American Society for Aesthetics
3. http://www.jstor.org/stable/430292 Accessed: 31/01/2014 17:59
4. •Aydoğdu,H.,(2006). Bergson’un Hakikat Araştırmasında Sanatın Fonksiyonu. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:7, Sayı:1, ss:179-191.
5. •Çağlar,M.,(2010). Eğitim Sistemlerinin Yaratıcı Düşünme ve Yaratıcı Düşünmenin Yönlendirilmesi Kapsamında Yeniden Yapılandırılması. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, Sayı:8 , ss:179-188.
6. •Güven,Y.,(2002). Erken Çocukluk Döneminde Sezgisel Düşünme ve Matematik. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi,ODTÜ.Ankara.http://www.researchgate.net/researcher/2015618894_Yildiz_GUeVEN
7. •Kagan,S.M.,(2008).Estetik ve Sanat Notları. Çev: Aziz Çalışlar. İzmir:Karakalem Kitabevi.
8. •Kandinsky,W.,(2001). Sanatta Ruhsallık Üzerine. Çev: Gülin Ekinci. İstanbul:Altıkırkbeş Yayıncılık.

9. •Karasar,N.,(2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. [Yirminci Basım]. Ankara:Nobel Yayıncılık.
10. •Kaya,E., (2003). Sosyal Bilgiler Öğretiminde Sezgisel Düşünmeden Yararlanma. Eğitim Bilimleri ve Uygulama Dergisi, Cilt:2, Sayı:3, ss:79-89.
11. •Kılıç,S.,(2012). Scıentıfıc Art/Artıstıc Scıence.International Journal of Social Science, Volume: 5, Issue: 1, pp: 193-203.
12. •Klee,P.,(2010). Bauhaus Ders Notları ve Yazılar [Pedagogical Sketchbook]. Çev:Uluer Emre Özdil. İstanbul:Hayalbaz Yayınları.
13. •Köz, İ., (2004). Sezginin Bilgideki Yeri ve Önemi. Felsefe Dünyası Dergisi, Cilt:2, Sayı:40, ss:41-54.
14. •Lenoir,B.,(2003). Sanat Yapıtı. [İkinci Baskı]. Çev: Aykut Derman. İstanbul:Yapı Kredi Yayınları.
15. •Morrell, A.,(2006). Art and the Sixth Sense:On Technologies of Intuition. Technologies of Intuition by Jennifer Fisher, [ed. Toronto],[Book Review]. Senses and Society. http://dx.doi.org/10.2752/174589308X266533
16. •Öktem,Ü.,(2000). Descartes, Kant, Bergson ve Husserl'de Sezgi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt:40, Sayı:1.2, ss:159-188.
17. http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/26/1052/12723.pdf
18. •Özçelik,P.K.,(2010). Kant'ın Bilgi Anlayışı. Ethos:Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar Dergisi, Cilt:3, Sayı:2, ss:1-14.
19. http://www.ethosfelsefe.com/ethosdiyaloglar/mydocs/Ethos7%20Kant.pdf
20. •Perkins,N.,(1977). The Limits of Intuition. Leonardo, Volume:10(Spring), Number:2, pp:119-125. Published by: The MIT Press.
21. http://www.jstor.org/stable/1573688. Accessed: 25/01/2014 17:16
22. •Reid,L.A.,(1981). Intuition and Art. Journal of Aesthetic Education, Volume: 15, Number:3, pp: 27-38. Special Issue: Aesthetic Education Conference 1980. Roehampton Institute, Southlands College (July,1981), Published by: University of Illinois Press. http://www.jstor.org/stable/3332343.Accessed: 25/01/2014 17:17.
23. •Schopenhauer,A.,(2010). Güzelin Metafiziği: Sanatın ve Güzelin Sırları. Çev. Ahmet Aydoğan. İstanbul:Say Yayınları.
24. •Timuçin,A.,(2006).Estetik. İstanbul:Bulut Yayınları.
25. •Timuçin, A.,(2008). Felsefeden Estetiğe. Ankara:Hayal Yayınları.
26. •Timuçin, A., (2010). Felsefeye Giriş. İstanbul:Bulut Yayınları.
27. •Türkçe Sözlük, (2005). Türk Dil Kurumu, Ankara:Türk Dil Kurumu Yayınları.
28. •Yaren,T., (2003). Sezgi. Felsefe Dünyası Dergisi, Cilt: 1, Sayı:37.