Yıl 2017, Cilt 12 , Sayı 1, Sayfalar 35 - 50 2017-01-09

EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER
PARENTAL ACCEPTANCE/REJECTION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN PARENTAL CONTROL APPLICATIONS AND RELATED FACTORS

HAFİZE ÖZTÜRK CAN [1] , EDA ŞEYDA AKSEL [2]


Araştırmanın amacı; ebeveyn kabul/red özellikleri ve kontrol ile ebeveyn uygulamaları arasındaki ilişki ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Analitik bir araştırma olup, evreni ilköğretim çağında çocuğu olan ebeveynlerden oluşmaktadır. Kartopu örnekleme yöntemi ile seçilen 172 ebeveyn örneklemi oluşturmuştur. Araştırmada, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri belirlemek için form kullanılmıştır. Ayrıca, Ebeveyn Kabul/Red/Kontrol Ölçeği; ebeveynlerin çocuğu kabullenme ve reddetme davranışlarına ait algılarını ölçmek üzere geliştirilmiştir.  Ana Babalık uygulamaları Ölçeği ile de İlköğretim çağındaki çocuğuna yönelik olumlu ve olumsuz davranışlarını değerlendirmektedir. Veriler, SPSS 16.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin sayı ve yüzde dağılımları ve ortalama değerleri alınmıştır. Araştırmada korelasyon analizi, regresyon ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Ebeveyn Kabul/Red/Kontrol Ölçeği puan ortalaması 85.26±15.84dir. Anne Babalık Uygulamaları Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması 166.75±15.82 dir. Anne Babalık Uygulamaları Değerlendirme Ölçeği Puanı ile Ebeveyn Kabul/Red Ölçeği arasında ilişki negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Araştırma sonucuna göre anne babalık uygulamaları ebeveyn kabul/red durumunu etkilemektedir. 

The main purpose of the research;  was to determine parental acceptance and rejection characteristics of the relationship between parental control applications and related factors.This research is an analytic survey. The population of the research consists of the parents with children in primary educational period. 172 parents participated in the study. The sample was snowball sampling selected. This research used to The Participant DataForm:It has been comprised by the researchers in effort to get information about the socio-demographic characteristics of the parents features.Parental Acceptance/Rejection/Control Scale; This scale has been developed in order to measure the perception of parents  belonging to about acceptance/rejection refuse behaviour of the parents about their children. Parenting Practices Scale:It evaluates the positive and negative behaviour of parents towards their children in primary educational period.

Analysis:The data analyzed by using SPSS 16.0. In the analysis of the data, the total scores count and percentage distribution and mean value of the data have been taken. Correlation, regression and one way analysis has been determine between scales.Results: Total score average of Parental Acceptance/Rejection/Control Scale is 85,26±15,84. With 166.75±15.82 that is total score average of Parenting Practices Scale. A negatively statistical significant relation has been found determined between Total Score of Parental Applications Evaluation Scale and Parental Acceptance/Rejection Scale.Conclusion,Recommendation:According to the research result, parental applications effect the state of parental accept/refuse. 

  • 1. American Psychological Association [APA]. (2016). Parenting American Psychological Association [APA]. http://www.apa.org/topics/parenting/ (Erişim Tarihi: 31.07.2016).
  • 2. Spera, C. (2005). A review of the relationship among parenting practices, parenting styles, and adolescent school achievement. Educational Psychology Review, Volüme:17, Number:2,pg:125-146. doi:10.1007/s10648-005-3950-1
  • 3. Steinberg, L., Lamborn, S., Dornbusch, S., and Darling, N. (1992). Impact of Parenting Practices on Adolescent Achievement: Authoritative Parenting, School Involvement, and Encouragement to Succeed. Child Dev. Volüme:63, pg:1266–1281. DOI: 10.1111/j.1467-8624.1992.tb01694.x
  • 4. Stevenson-Hinde, J. (1998). Parenting in Different Cultures: Time to Focus. Developmental Psychology, Volüme:34, Number:4, pg:698-700. http://dx.doi.org/10.1037/0012-1649.34.4.698.
  • 5. Aksoy, A. B. (2005). Farklı Kültürlerde Ebeveynlik. Kastamonu Eğitim Dergisi, Cilt:13, Sayı:2,ss:333-338 (Erişim Tarihi:107.09.2016)
  • 6. Eryavuz, A. (2006). Çocuklukta Algılanan Ebeveyn Kabul veya Reddinin Yetişkinlik Dönemi Yakın İlişkileri Üzerindeki Etkileri. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Anabilim Dalı, İzmir.
  • 7. Aksoy, A. B., & Kılıç, Ş. Kahraman ÖG. (2009). Asya Kültürlerinde Ebeveynlik Stilleri Ve Uygulamaları. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:18, Sayı:2, ss:14-25 (Erişim Tarihi: 28.07.2016)
  • 8. Arı M, Yaban E.H. (2016). Okulöncesi Dönemdeki Çocukların Sosyal Davranışları: Mizaç Ve Duygu Düzenlemenin Rolü, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), Cilt:31, Sayı: 1; ss:125-141. DOI:10.16986/HUJE.2015014655
  • 9. Erkan, S., & Toran, M. (2004). Alt Sosyo-Ekonomik Düzey Annelerin Çocuklarını Kabul Ve Reddetme Davranışlarının İncelenmesi (Diyarbakır ili örneği). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 27, Sayı:27, ss:91-97 (Erişim Tarihi: 15.07.2016).
  • 10. Gander, M. J. ve Gardiner, H. (1998). Çocuk ve Ergen Gelişimi (Yayına Hazırlayan: Bekir Onur), Ankara: İmge Kitabevi.
  • 11. Rohner, R. P. (2004). The Parental "Acceptance-Rejection Syndrome": Universal Correlates of Perceived Rejection. American Psychologist, Volüme:59, Number:8, pg:830- 840. doi.org/10.1037/0003-066X.59.8.830
  • 12. Bilen J.(2013). Anne-Baba Kabul-Reddinin Psikolojik Uyum Üzerindeki Etkisinin Kimlik Duygusu Açısından İncelenmesi, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Psikiyatri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi (Danışman: Prof. Dr. Çiğdem Dereboy).
  • 13. Dural, G, Ilhan, Y (2014). Investigation of Relationship Between Parental Acceptance and Psychological Adjustment among University Students. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 27(3); 221. DOI: 10.5350/DAJPN2014270305
  • 14. Hortaçsu, N. (1997). İnsan İlişkileri, Ankara: İmge Yayınları.
  • 15. Rohner R.P., Khaleque A., Cournoyer D.E. (2012). Introductıon to Parental Acceptance-Rejectıon Theory, Methods, Evıdence, And Implıcatıons, http://csiar.uconn.edu/wp-content/uploads/sites/494/2014/02/INTRODUCTION-TO-PARENTAL-ACCEPTANCE-3-27-12.pdf (Erişim Tarih: 31.07.2016)
  • 16. Varan, A. (2005). Relation Between Parental Acceptance And Intimate Partner Acceptance in Turkey: Does history repeat ıtself? Ethos, Volüme: 33, Number:3, pg:414-426. DOI: 10.1525/eth.2005.33.3.414
  • 17. Varan, A., Rohner, R. P. & Eryüksel, G. (2008). Intimate partner acceptance, parental acceptance in childhood, and psychological adjustment among Turkish adults in ongoing attachment relationships. Cross-Cultural Research. Volüme:42, Number:1,pg:46-56. doi: 10.1177/1069397107309758
  • 18. Gülay, H. (2011). Assesment Of The Prosocial Behaviors of Young Children With Regard To Social Development, Social Skills, Parental Acceptance-Rejection And Peer Relationships. Journal of Instructional Psychology, Volüme:38, Number:3-4,pg:164-172.
  • 19. Kasuto, S.A. (2005). Aile Etkileşiminin Çocuğun Sosyal Ve Bilişsel Gelişimi Üzerindeki Etkisi, (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • 20. Tepeli, K, Yılmaz, E. (2013). Social problem solving skills of children in terms of maternal acceptance-rejection levels. US-China Education Review, Volüme:3, Number:8,pg:581-592. ISSN 2161-6248.
  • 21. Önder, A., Gülay, H. (2007). Annelerin kabul red düzeyi ile çocuklarının empati becerisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt:22, Sayı: 22, ss:23-30 (Erişim Tarihi: 02.08.2016).
  • 22. Öngider, N. (2006) “Evli ve Boşanmış Ailelerde Algılanan Ebeveyn Kabul Reddinin Çocuğun Psikolojik Uyumu Üzerindeki Etkileri” Doktora Tezi Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı, İzmir.
  • 23. Ural, O., Güven G, Efe-Azkeskin K, Sezer T, Yılmaz E, Akşin E, Bayındır D (2014). Okul Öncesi Dönemde Çocuğu Olan Annelerin Kabul-Red Düzeyleri İle Sosyal Davranış Denetimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt:3, Sayı:14,ss:456-471 (Erişim Tarihi: 20.07.2016).
  • 24. Şanlı D, Öztürk C (2015). Anne Babaların Çocuk Yetiştirme Tutumları Ve Tutumlar Üzerine Kültürün Etkisi, DEUHFED, Cilt:8, Sayı:4,ss:240-246 (Erişim Tarihi: 27.07.2016).
  • 25. Arkan B, Üstün B.(2010). Ebeveyn eğitim programlarını değerlendirme rehberi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi (DEUHYO ED), Cilt: 3, Sayı: 2, ss:102-107. http://www.deuhyoedergi.org ( Erişim tarihi: 27.07.2016).
  • 26. Pryor, J. (2004). Parenting in Reconstituted and Surrogate Families. In: Hoghughi M, Long N, (Ed.), Handbook of parenting: theory and research for practice. pp. 110–129.
  • 27. Erkman F., Varan A. (2004). The Warmth Dimension: Parental Acceptance-Rejection Theory, Assessment Tools, And Research Findings. Paper presented at the 13th National Psychology Congress, Istanbul, Turkey.
  • 28. Kahraman, H, Irmak TY., Başokçu TO (2016). Ana Babalık Uygulamaları Ölçeği (ABUÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri (KUYEB) (Değerlendirmek üzere gönderilmiş makale)
  • 29. Aksakoğlu, G., (2006). Sağlıkta Araştırma ve Çözümleme, İkinci Yazım, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayını, İzmir.
  • 30. Paley, B., Conger, R. D. & Harold, G. T. (2000). Parent’ s Affect Adolescent Cognitive Representations And Adolescent Social Development. Journal of Marriage and Family, Volüme:62,pg:761-776. DOI: 10.1111/j.1741-3737.2000.00761.x
  • 31. Davidov, M.&Grusec, J. E. (2006). Untangling the links of parental responsiveness to distress and warmth to child outcomes. Child Development, Volüme:77, pg:44-58. DOI: 10.1111/j.1467-8624.2006.00855.x
  • 32. Yağmurlu, B., Sanson, A., Köymen, S. (2005). Ebeveynlerin ve Çocuk Mizacının Olumlu Sosyal Davranış Gelişimine Etkileri: Zihin Kuramının Belirleyici Rolü. Türk Psikoloji Dergisi, Cilt:20, Sayı:55,ss:479-488 (Erişim Tarihi: 20.07.2016)
  • 33. Büyüktaşkapu, S (2012). Annelerin Özyeterlik Algıları Ile 1-3 Yaş Arasındaki Çocuklarının Gelişimleri Arasındaki Ilişkinin Incelenmesi, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt:1, Sayı:1, ss:18-30 (Erişim Tarihi: 27.07.2016).
  • 34. Özkafacı, A (2012). Annenin Çocuk Yetiştirme Tutumu İle Çocuğun Sosyal Beceri Düzeyi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ar-El Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı, İstanbul.
  • 35. Bilir, S., Arı, M., Dönmez, N. B., Atik, B. ve San, P. (1991). Türkiye’nin 16 ilinde 4-12 Yaşlar Arasındaki 50.473 Çocuğa Fiziksel Ceza Verme Sıklığı Ve Buna Ilişkin Problem Durumlarının Incelenmesi, Aile ve Toplum, Cilt:1, Sayı:1, ss:57-70. ISSN: 1303-0256.
Konular Sosyal
Bölüm İletişim Bilimleri
Yazarlar

Yazar: HAFİZE ÖZTÜRK CAN
Kurum: EGE UNIV
Ülke: Turkey


Yazar: EDA ŞEYDA AKSEL
Kurum: EGE UNIV
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 9 Ocak 2017

Bibtex @araştırma makalesi { nwsahuman284839, journal = {Humanities Sciences}, issn = {}, eissn = {1308-7320}, address = {}, publisher = {NWSA Akademik Dergiler}, year = {2017}, volume = {12}, pages = {35 - 50}, doi = {10.12739/NWSA.2017.12.1.4C0215}, title = {EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER}, key = {cite}, author = {ÖZTÜRK CAN, HAFİZE and AKSEL, EDA ŞEYDA} }
APA ÖZTÜRK CAN, H , AKSEL, E . (2017). EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Humanities Sciences , 12 (1) , 35-50 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/nwsahuman/issue/26826/284839
MLA ÖZTÜRK CAN, H , AKSEL, E . "EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER". Humanities Sciences 12 (2017 ): 35-50 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/nwsahuman/issue/26826/284839>
Chicago ÖZTÜRK CAN, H , AKSEL, E . "EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER". Humanities Sciences 12 (2017 ): 35-50
RIS TY - JOUR T1 - EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER AU - HAFİZE ÖZTÜRK CAN , EDA ŞEYDA AKSEL Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Humanities Sciences JF - Journal JO - JOR SP - 35 EP - 50 VL - 12 IS - 1 SN - -1308-7320 M3 - UR - Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Humanities Sciences EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER %A HAFİZE ÖZTÜRK CAN , EDA ŞEYDA AKSEL %T EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER %D 2017 %J Humanities Sciences %P -1308-7320 %V 12 %N 1 %R %U
ISNAD ÖZTÜRK CAN, HAFİZE , AKSEL, EDA ŞEYDA . "EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER". Humanities Sciences 12 / 1 (Ocak 2017): 35-50 .
AMA ÖZTÜRK CAN H , AKSEL E . EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Humanities Sciences. 2017; 12(1): 35-50.
Vancouver ÖZTÜRK CAN H , AKSEL E . EBEVEYN KABULÜ/REDDİ İLE EBEVEYN UYGULAMALARI İLİŞKİSİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Humanities Sciences. 2017; 12(1): 50-35.