İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Melek Balçık Çolak; Bihter Akın; Esin Çeber Turfan

İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışma ilk kez doğum yapan kadınlarda doğum şeklinin postpartum yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışma bir ilçe devlet hastanesi postpartum servisinde herhangi bir riski bulunmayan, ilk kez doğum yapmış ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 269 kadın ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında, anket formu, Çok Boyutlu Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği (ÇBYDÖ) ve Doğum Sonrası Yaşam Kalitesi Ölçeği (DSYKÖ) kullanılmıştır. Postpartum yorgunluk düzeyini belirlemek amacıyla doğum sonu ilk 24 saat içinde kadınlara ÇBYDÖ uygulanmıştır. Ardından dört hafta sonra katılımcılar telefon ile aranarak tekrar ÇBYDÖ ve DSYKÖ uygulanmıştır. Doğum şeklinin doğum sonu ilk 24 saat içerisindeki postpartum yorgunluk düzeyi; doğumdan dört hafta sonraki postpartum yorgunluk düzeyi ve doğum sonu yaşam kalitesini etkilemediği belirlenmiştir. Doğum şekli ne olursa olsun özellikle ilk kez anne olmuş kadınlara postpartum dönemde sağlık profesyonelleri ve aileleri tarafından gerekli destek sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Doğum Şekli,Postpartum Dönem,Postpartum Yorgunluk,Yaşam Kalitesi,Ebelik

Kaynakça

1. Mori, E., Tsuchiya, M., Maehara, K., Iwata, H., Sakajo, A., and Tamakoshi, K., (2017). Fatigue, Depression, Maternal Confidence, and Maternal Satisfaction During The First Month Postpartum: A comparison of Japanese Mothers by Age and Parity. Int J Nurs Pract. Feb;23(1)DOI: 10.1111/ijn.12508. Epub 2017 Jan 8.
2. Ashrafinia, F., Mirmohammadali, M., Rajabi, H., Kazemnejad, A., Sadeghniiat Haghighi, K., and Amelvalizadeh, M., (2015). Effect of Pilates Exercises on Postpartum Maternal Fatigue. Singapore Med J. Mar, 56(3):169-73.
3. Ulukavak, M., (2004). Gebeliğin Üçüncü Trimestirinde ve Postpartum Dönemde Kadınların Yorgunluk Düzeylerinin Belirlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
4. Ko, Y., (2004).Postpartum Fatigue, Hu LiZaZhi, 51(6):75-79.
5. Thomas, K.A. and Spieker, S., (2016). Sleep, Depression, and Fatigue in LatePostpartum. MCNAm J Matern Child Nurs. Mar-Apr, 41(2):104-9. DOI:10.1097/NMC.0000000000000213.
6. Corwin, E.J. and Arbor, M., (2007). Postpartum Fatigue and Evidence-Based Interventions, MCN The American Journal of Maternal/Child Nursing, 32(4):215-220. quiz 221-222.
7. Bakker, M., Van der Beek A.J., Hendriksen, I.J., Bruinvels, D. J., and VanPoppel, M.N., (2014). Predictive Factors Of Postpartum Fatigue: a Prospective Cohort Study Among Working Women. J Psychosom Res. Nov, 77(5):385-90. DOI: 10.1016/j.jpsychores.2014.08.013. Epub 2014 Aug 30.
8. McBean, A.L. and Montgomery-Downs H.E., (2015). Diurnal Fatigue Patterns, Sleep Timing, and Mental Health Out Comes among Healthy Postpartum Women. Biol Res Nurs. Jan, 17(1):29-39. DOI: 10.1177/1099800414528278. Epub 2014 Mar 24.

9. Gallaher, K.G.H., Slyepchenko, A., Frey, B.N., Urstad, K., and Dørheim, S.K., (2018). The Role of Circadian Rhythms in Postpartum Sleep and Mood.Sleep Med Clin. Sep, 13(3):359-374. DOI:10.1016/j.jsmc.2018.04.006. Review.
10. Cheng, C.Y., Chou, Y.H., Wang, P., Tsai, J.M., and Liou, S.R., (2015). Survey of Trend and Factors in Perinatal Maternal Fatigue. Nurs Health Sci. Mar, 17(1):64-70. DOI: 10.1111/nhs.12149. Epub 2014 May 18.
11. Iwata, H., Mori, E., Sakajo, A., Aoki, K., Maehara, K., and Tamakoshi, K., (2018). Course of Maternal Fatigue And its Associated Factors during The First 6 months postpartum: a Prospective Cohort Study. Nurs Open. Feb 21, 5(2):186-196. DOI: 10.1002/nop2.130. eCollection 2018 Apr.
12. Lai, Y.L., Hung, C.H., Stocker, J., Chan, T.F., and Liu, Y. (2015). Postpartum Fatigue, Baby-Care Activities, and Maternal-İnfant Attachment of Vaginal and Cesarean Births Following Rooming-İn. Appl Nurs Res. May;28(2):116-20. DOI: 10.1016/j.apnr.2014.08.002. Epub 2014 Oct 23.
13. Troy, N.W., (2009). The Relationship Between Sleep Characteristics and Fatigue in Healthy Postpartum Women, Womens Health Issues, 19(1):38-44. DOI: 10.1016/j.whi.2008.07.015.
14. Jaracz, K. and Kozubski, W., (2003). Quality of Life in Stroke Patients, Acta Neurol Scand, 107(5):324-329.[PubMed]
15. Opara, J.A., Brola, W., Leonardi, M., and Błaszczyk, B.J., (2012). Quality of Life in Parkinson's Disease, Med Life,5(4:375-381.
16. Bahrami, N., Simbar, M., and Bahrami, S., (2013). Year Postpartum Among Iranian Women: A Randomized Controlled Trial, Int J Fertil Steril. 7(3):169-74.
17. Webster, J., Nicholas, C., Velacott, C., Cridland, N., and Fawcett, L., (2011). Quality of Life and Depression Following Childbirth: Impact of Social Support. Midwifery. 27(5):745-749. DOI:10.1016/j.midw.2010.05.014.
18. Emmanuel, E., St John, W., and Sun, J.J., (2012). Relationship between Social Support and Quality of Life in Childbearing Women During The Perinatal Period. Journal of Obstetric, Gynecologic&Neonatal Nursing, 41(6):E62-E70. DOI: 10.1111/j.1552-6909.2012.01400.x.
19. Sadat, Z., Abedzadeh-Kalahroudi, M., KafaeiAtrian, M., Karimian, Z., and Sooki, Z., (2014). The Impact of Postpartum Depression on Quality of Life in Women After Child’s Birth. Iranian Red Crescent Medical Journal, 16(2):e14995. http://doi.org/10.5812/ircmj.14995.
20. Rezaei, N., Tavalaee, Z., Sayehmiri, K., Sharifi, N., and Daliri, S., (2018). The relationship between Quality of Life and Methods of Delivery: A systematic Review and Meta-analysis, Electron Physician, 25(10):6596-6607. DOI: 10.19082/6596.
21. Hill, P.D., Aldag, J.C., Hekel, B., Riner, G., and Bloomfield, P., (2006). Maternal Postpartum Quality of Life Questionnaire. J Nurs Meas. Winter, 14(3):205-20.
22. Altuntuğ, K. ve Ege, E., (2012). Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlik ve Güvenirliği. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 15(3).
23. Belza, B.L., (1995). Comparison of Self-Reported Fatigue İn Rheumatoid Arthritis and Controls. JRheumatol. Apr, 22(4):639-43.
24. Yildirim, Y. and Ergin, G., (2013). A Validity and Reliability Study of the Turkish Multidimensional Assessment of Fatigue (MAF) Scale in Chronic Musculoskeletal Physical Therapy Patients. Journal of back and musculoskeletal rehabilitation, 26(3):307-316.
25. Fairbrother, N., Hutton, E.K., Stoll, K., Hall, W.,and Kluka, S., (2008). Psychometric Evaluation of the Multidimensional Assessment of Fatigue Scale Foruse with Pregnant and Postpartum Women. Psychol Assess. Jun, 20(2):150-8. DOI: 10.1037/1040-3590.20.2.150.
26. Işık, G., Cetişli, N.E. ve Başkaya, V.A., (2018). Doğum Şekline Göre Annelerin Postpartum Ağrı, Yorgunluk Düzeyleri ve Emzirme Öz-Yeterlilikleri, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(3):224-232.
27. Yesilcinar, I., Yavan, T., Karasahin, K.E., and Yenen, M.C. (2017). The Identification of The Relationship Between The Perceived Social Support, Fatigue Levels and Maternal Attachment During The Postpartum Period, The Journal of Maternal-Fetal&Neonatal Medicine, 30(10):1213-1220.
28. Aktaş, N. ve Karaçam, Z., (2017). Doğum Sonrası Yorgunluk, Kadının Öz-Bakım Gücü ve İlişkili Faktörler, Tepecik Eğit. VeAraşt. Hast. Dergisi, 27(3):186-196. DOI:10.5222/terh.2017.186.
29. Taylor, J. and Johnsob, M., (2010). How Women Manage Fatigue After Childbirth. Midwifery. Jun, 26(3):367-75. DOI: 10.1016/j.midw.2008.07.004. Epub 2008 Sep.
30. Cheng, C.Y. and Pickler, R. H., (2014). Perinatal Stress, Fatigue, Depressive Symptoms, and İmmune Modulation İn Late Pregnancy And One Month Postpartum. Scientific World Journal. Jan 22;2014:652630. DOI: 10.1155/2014/652630. eCollection 2014.
31. Lai, Y.L., Hung, C.H., Stocker, J., Chan, T.F., and Liu, Y., (2015). Postpartum Fatigue, Baby-Care Activities, and Maternal-İnfant Attachment of Vaginal and Cesarean Births Following Rooming-in. Appl Nurs Res. May;28(2):116-20. DOI: 10.1016/j.apnr.2014.08.002. Epub 2014 Oct 23.
32. Woolhouse, H., Perlen, S., Gartland, D., and Brown, S.J., (2012). Physical Health and Recovery in the First 18 Months Postpartum: Does Cesarean Section Reduce long-term Morbidity? Birth. Sep, 39(3):221-9. DOI:10.1111/j.1523-536X.2012.00551.x. Epub 2012 Jul 3.
33. Iwata, H., Mori, E., Sakajo, A., Aoki, K., Maehara, K., and Tamakoshi, K., (2018). Course of Maternal Fatigue and its Associated Factors During The First 6 Months Postpartum: A Prospective Cohort Study. Nurs Open. Feb 21, 5(2):186-196. DOI: 10.1002/nop2.130. eCollection 2018 Apr.
34. Song, J.E., Chae, H.J., and Kim, C.H., (2014). Changes in Perceived Health Status, Physical Symptoms, and Sleep Satisfaction of Postpartum Women over time. Nurs Health Sci. Sep, 16(3):335-42. DOI: 10.1111/nhs.12109. Epub 2013 Dec 24.
35. Triviño-Juárez, J.M., Romero-Ayuso, D., Nieto-Pereda, B., Forjaz, M.J., Criado-Álvarez, J.J., Arruti-Sevilla, B., Avilés-Gamez, B., Oliver-Barrecheguren, C., Mellizo-Díaz, S., Soto-Lucía, C., and Plá-Mestre, R. (2017). Health Related Quality of life of Women at the Sixth Week And Sixth Month Postpartum by mode of Birth. Women Birth. Feb, 30(1):29-39. DOI: 10.1016/j.wombi.2016.06.005. Epub 2016 Jun 25.
36. Petrou, S., Kim, S.W., McParland, P., and Boyle, E.M., (2017). Mode of Delivery and Long-Term Health-Related Quality-of-Life Outcomes: A Prospective Population-Based Study. Birth. Jun, 44(2):110-119. DOI: 10.1111/birt.12268. Epub 2016 Nov 14.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Melek Balçık Çolak ^*
0000-0002-1842-5539
Türkiye

Bihter Akın
0000-0002-3591-3630
Türkiye

Esin Çeber Turfan
0000-0003-2505-4913
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

24 Aralık 2018

Kabul Tarihi

18 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 14 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA45ZS69HZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Balçık Çolak, M., Akın, B., & Çeber Turfan, E. (2019). İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Life Sciences, 14(2), 30-40. https://izlik.org/JA45ZS69HZ

AMA

1.Balçık Çolak M, Akın B, Çeber Turfan E. İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Life Sciences. 2019;14(2):30-40. https://izlik.org/JA45ZS69HZ

Chicago

Balçık Çolak, Melek, Bihter Akın, ve Esin Çeber Turfan. 2019. “İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Life Sciences 14 (2): 30-40. https://izlik.org/JA45ZS69HZ.

EndNote

Balçık Çolak M, Akın B, Çeber Turfan E (01 Nisan 2019) İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Life Sciences 14 2 30–40.

IEEE

[1]M. Balçık Çolak, B. Akın, ve E. Çeber Turfan, “İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Life Sciences, c. 14, sy 2, ss. 30–40, Nis. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45ZS69HZ

ISNAD

Balçık Çolak, Melek - Akın, Bihter - Çeber Turfan, Esin. “İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Life Sciences 14/2 (01 Nisan 2019): 30-40. https://izlik.org/JA45ZS69HZ.

JAMA

1.Balçık Çolak M, Akın B, Çeber Turfan E. İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Life Sciences. 2019;14:30–40.

MLA

Balçık Çolak, Melek, vd. “İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Life Sciences, c. 14, sy 2, Nisan 2019, ss. 30-40, https://izlik.org/JA45ZS69HZ.

Vancouver

1.Melek Balçık Çolak, Bihter Akın, Esin Çeber Turfan. İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA DOĞUM ŞEKLİNİN POSTPARTUM YORGUNLUK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Life Sciences [Internet]. 01 Nisan 2019;14(2):30-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45ZS69HZ