HEMŞİRELERDE UYKU KALİTESİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

Öz

Bu çalışma hemşirelerde uyku kalitesini ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır. Adnan Menderes Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nde çalışan 283 hemşire araştırmanın örneklemini oluşturdu. Verilerin toplanmasında Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde kategorik verilerin diğer kategorik özelliklere göre durumunu incelerken ki-kare testi yöntemi kullanıldı. Tüm analizlerde anlamlılık seviyesi 0.05 olarak kabul edildi. Çalışmaya alınan n=283 kişiden Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksinde 5 ve daha yüksek puan alanların sayısı n=254’dür. Bu tüm grubun %89.7 oranına karşılık gelmektedir. Bu sonuç araştırmaya katılan katılımcıların uyku kalitesinin çok kötü durumda olduğunu göstermiştir. Araştırma sonucundan elde edilen bulgulara göre PUKİ puan ortalaması 2.69±6.8’dir. Cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çalıştığı klinik, çalışma yılı, alışkanlıkların uyku kalitesi üzerine bir etkisi bulunmadı. Yaş (yaşın büyük olması), çocuğu olma durumu, çalışma yılı (çalışma yılının artması), çalışma saati (çalışma saatinin artması), nöbet çıkışında toplam uyku süresi (toplam uyku süresinin 7 saat ve üzerinde olması) uyku kalitesini olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hemşire,Uyku,Uyku Kalitesi,Aydın,Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksinde (PUKİ)

Kaynakça

1. 1. Babacan Gümüş, A., Engin, E. ve Özgür, G., (2009). Bir Huzurevinde Yaşayan ve Bilişsel Bozukluğu Olmayan Yaşlıların Uyku Düzeni Özelliklerinin İncelenmesi. Turkish Journal of Geriatrics, Cilt:12, Sayı:3, ss:138-146.
2. 2. Üstün, Y. ve Çınar Yücel, Ş., (2011). Hemşirelerin Uyku Kalitesinin İncelenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Cilt:4, Sayı:1, ss:29-38.
3. 3. Karakaş, S.A., Gönültaş, N. ve Okanlı, A., (2017). Vardiyalı Çalışan Hemşirelerde Uyku Kalitesi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt:4, Sayı:1, ss:17-26.
4. 4. Ertekin, Ş., (1998). Hastanede Yatan Hastalarda Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
5. 5. Çalıyurt, O., (1998). Sirkadiyen Uyku Uyanıklık Düzenini Etkileyen İş ve Çalışma Gruplarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi.
6. 6. Engin, E., (1999). Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yoğun Bakım Hemşirelerinin Uyku Düzen Özellikleri İle İş Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisan Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
7. 7. Yıldırım, S., (2010). Vardiyalı Sağlık Çalışanlarının Uyku Sorunları İle İş Doyumu Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Yüksek Lisan Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
8. 8. Muşlu, C., Baltacı, D., Kutanis, N. ve Kara, İ.H., (2012). Birinci Basamak ve Hastanede Çalışan Hemşirelerde Anksiyete, Depresyon ve Hayat Kalitesi. Konuralp Tıp Dergisi, Cilt:4, Sayı:1, ss:17-23.

9. 9. Karakoç, B., (2009). Uyku Kalitesi Üzerine Bir Çalışma: Özel Dal Hastanesi Sağlık Çalışanları Örneği. Yüksek Lisan Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
10. 10. Görgülü, Ü., (2003). KOAH Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Bilim Uzmanlığı Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
11. 11. Ağargün, M.Y., Kara, H. ve Anlar, Ö., (1996). Pittsburgh Uyku Kalite İndeksinin Geçerliği ve Güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, Cilt:7, Sayı:2, ss:107-115.
12. 12. Özdemir, C., (2014). Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde Çalışan Hekim Dışı Sağlık Personelinde Uyku Kalitesi ve İlişkili Faktörler. Yüksek Lisans Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
13. 13. Bingöl, N., (2006). Hemşirelerin Uyku Kalitesi, İş Doyumu Düzeyleri ve Aralarındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
14. 14. Şen, A.F., (2013). İç Hastalık ve Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerde Uyku Ve Yaşam Kalitesi. Yüksek Lisan Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
15. 15. Yüksel, C., (2013). Hemşirelerde Uyku Kalitesi İş Doyumu Tükenmişlik Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
16. 16. Axelsson, J., Akerstedt, T., Kecklund, G., and Lowden, A., (2004). Tolerance to Shift Work –How does it relate to Sleep and Wakefulness? Int Arch Occup Enviran Health, Cilt:77, ss:121-129.