FRANK KRALLIĞI’NDA YAHUDİLER
Öz
Frank Krallığı Batı Roma İmparatorluğu’nun
yıkılışından sonra Batı Avrupa’da hüküm süren ve Avrupa’nın şekillenmesinde
kalıcı etkilerde bulunan erken ortaçağın önemli bir krallığıdır. Bugünkü Fransa
topraklarından Ren nehrinin batısında kalan topraklara kadar oldukça geniş bir
alana sahip Galya bölgesinde yaşayan Franklar, Kral Clovis’in Katolikliği
benimsemesiyle Roma İmparatorluğu’ndan sonra Batı Avrupa’daki en önemli
Hristiyan krallık olarak ortaya çıkmıştır. Yahudilerin Frank Krallığı’ndaki
mevcudiyeti ise uzun zamandan beri içinde yaşadıkları Avrupa şehirlerinin
Frankların eline geçmesiyle başlamıştır. 6. yüzyıldan 10. yüzyıla değin
Avrupa’da merkezi yönetimini güçlendirmeye ve dini anlamda Hristiyanlığın
temsilciliğine soyunan Frank Krallığı, krallık bildirileri ve dini konsil
kararlarıyla topraklarındaki Yahudilerin yaşamını şekillendirmeye çalışmıştır.
Ortaçağ Avrupa’sındaki Yahudi yaşamının dini, ekonomik ve toplumsal
sınırlandırmalar ve sürgünlerle tanımlanması alışıla gelmiş bir durumdur. Ancak
iki büyük hanedan tarafından idare edilen Frank Krallığı’nın idaresi altındaki
Yahudilerin durumu birkaç istisna dışında bu genellemenin dışında kalmış gibi
görünmektedir. Zira Frank Krallığı’nı imparatorluğa dönüştüren Şarlman, papanın
elinden taç giymesine ve kilisenin koruyuculuğunu üstlenmesine rağmen
Yahudilere yönelik ön yargıları bir tarafa bırakarak, onlara sağladığı
ayrıcalıklar yoluyla ekonomik ve kültürel anlamda Yahudilerin imparatorluğuna
katkıda bulunmasını sağlamıştır. Kısacası Frank Krallığı ve sonrasında
imparatorluğu, Ortaçağ Avrupa’sında farklı bir dönem yaratarak Yahudileri
görmezden gelmek yerine onlarla işbirliği yapmıştır. Çalışma bu Hristiyan
krallığın Yahudilerle olan işbirliğini ve altında yatan nedenleri krallık
bildirileri, kilise konsil kararları ve dönemin din adamlarının çalışmaları
gibi birinci el kaynaklar başta olmak üzere mevcut araştırmaları dikkate alarak
çözümlemeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Amnon Linder, The Jews in the Legal Sources of the Early Middle Ages, Wayne State University Press, Michigan, 1997.
- Bernard S. Bacrach, Early Medieval Jewish Policy in Western Europe, University of Minnesota Press, Minneapolis, 1977.
- Cecil Roth, “European Jewry in the Dark Ages: A Revised Picture”, Hebrew Union College Annual, C. XXIII, S. 2,(1950-51), ss. 151-169.
- C.Joseph Hefele, A History of the Councils of the Church, C.4, T&T Clark, 1895.
- Ernest F.Henderson, Select Historical Documents of the Middle Ages, George Bell and sons, London, 1903.
- Gregory Bishop of Tours, History of the Franks, çev.: Ernest Brehaut, Columbia Univ. Press, New York, 1916.
- Henri Pirenne, Hz. Muhammed ve Şarlman, çev.: Muhsin Ö. Mengüşoğlu, Pınar Yay., İstanbul, 2012.
- Heinrich Graetz, History of Jews, London: David Nutt, 1892, C.III.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Seda Özmen
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
3 Eylül 2018
Kabul Tarihi
24 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1
