Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine

Aykut Karahan

Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine

Öz

20 yüzyıl ve 21. yüzyıl başlangıçları itibariyle birbirine çok benzemektedir. Bu benzerliğin ana teması, özellikle bilim üretme yöntem ve biçimleri üzerine ciddi eleştirilerin geliştirilmiş olmasıdır. Aydınlanma döneminden başlayarak, "burada A'dan Z'ye her şey var" denilerek gelinen aşama ile gurur duyulması ifadesinden başlayarak, Kant'ın "Ebedi Barış Üstüne" yazısı ile oldukça iyimser bir hava oluşan Avrupa'da bilim ve teknolojinin sağladığı imkânlarla artık savaşların sona erdiği ve insanoğlunun aklını kullanarak sürekli barış halinin hüküm sürdüğüne olan özgüven, Edward Hallet Carr'ın "Yirmi Yıl Krizi" adlı kitabında anlattığı üzere, Avrupa'nın romantik idealizm ile bir yere varamayacağını oldukça katı bir realist tutum ile ortaya koymuştur. Ayrıca bu iki dünya savaşının sadece birtakım politikacıların hırsları ya da kibirleriyle anlaşılamayacak bir durum olduğunu, asıl önemli olanın kurulan barışın kendisini ve dayandığı temelleri sorgulamak gerektiğini ifade etmiştir. Thomas Kuhn'un bilim paradigmasına yönelttiği ciddi eleştiriler de dikkate değerdir. Aynı zamanda 21. yüzyıl başında Einstein, Bohr ve Heisenberg'in kuantum fiziği ile ilgili çalışmaları Newton mekaniğini derinden sarsmaya başlamıştır. Geldiğimiz 21. yüzyıl başında ise bağlantısallık/bütünsellik bağlamında yeni bilim ve yeni kültür anlayışları ile daha da derin eleştiriler yöneltilmeye başlanmıştır. Artık tek boyutlu ve tek medeniyetli bir dünya anlayışı radikal bir tavır olarak görülmeye başlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adorno, T. ve Horkhaimer, M. (2010). Aydınlanmanın Diyalektiği, (Nihat Ülner ve Elif Öztarhan Karadoğan, çev.) İstanbul: Kabalcı Yayınevi
Bauer, T. (2020). Müphemlik Kültürü ve İslâm, (Tanıl Bora, çev.) İstanbul: İletişim Yayınları
Bauman, Z. (2014). Küreselleşme -Toplumsal Sonuçları, (Abdullah Yılmaz, çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınevi
Bernal, D. (2009). Tarihte Bilim, (Tonguç Ok, çev.) İstanbul: Evrensel Basım Yayın
Carroll, J. (1999). Ego and Soul, Harper Collins Publishers
Chul Han, B. (2015). Yorgunluk Toplumu, (Selim Karlıtekin, çev.) İstanbul: Açılım Kitap
Colin, A. R. (2005) Bilim Tarihi, (Ekmeleddin İhsanoğlu ve Feza Günergun, çev.) Ankara: Tübitak Yayınları
Cushing, J. T. (2003). Fizikte Felsefi Kavramlar Cilt I- II, (B. Özgür Sarıoğlu, çev.) İstanbul: Sabancı Üniversitesi Yayınları

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Teorik Makale

Yazarlar

Aykut Karahan
0000-0002-8566-6770
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2023

Kabul Tarihi

30 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA83RU49TU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karahan, A. (2023). Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine. Orta Doğu ve Orta Asya-Kafkaslar Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 3(1), 1-13. https://izlik.org/JA83RU49TU

AMA

1.Karahan A. Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine. ATA-ODAK. 2023;3(1):1-13. https://izlik.org/JA83RU49TU

Chicago

Karahan, Aykut. 2023. “Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine”. Orta Doğu ve Orta Asya-Kafkaslar Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 3 (1): 1-13. https://izlik.org/JA83RU49TU.

EndNote

Karahan A (01 Haziran 2023) Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine. Orta Doğu ve Orta Asya-Kafkaslar Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 3 1 1–13.

IEEE

[1]A. Karahan, “Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine”, ATA-ODAK, c. 3, sy 1, ss. 1–13, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83RU49TU

ISNAD

Karahan, Aykut. “Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine”. Orta Doğu ve Orta Asya-Kafkaslar Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 3/1 (01 Haziran 2023): 1-13. https://izlik.org/JA83RU49TU.

JAMA

1.Karahan A. Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine. ATA-ODAK. 2023;3:1–13.

MLA

Karahan, Aykut. “Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine”. Orta Doğu ve Orta Asya-Kafkaslar Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2023, ss. 1-13, https://izlik.org/JA83RU49TU.

Vancouver

1.Aykut Karahan. Kaosun Sürekliliği: 20. Yüzyıl ve 21. Yüzyıl Başlarında Dünyada Siyasal ve Sosyal Gelişmelerin Benzerliği Üzerine. ATA-ODAK [Internet]. 01 Haziran 2023;3(1):1-13. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83RU49TU