21. YILINDA HOCALI OLAYLARI

Öz

Bundan 21 yıl önce Hocalı’da meydana gelenler Azerbaycan tarihinin kanlı ve akıllardan silinmeyecek bir bölümünü meydana getirmektedir. Hocalı Olaylarını anlayabilmek için Azerbaycan’ın yakın dönem tarihi içinde 19-20 yıllık bir dönemin çok iyi değerlendirilmesi gerekir. Bu çalışmada Dağlık Karabağ Savaşı içinde şehir tipli bir kasaba olan ve Ermeniler tarafından işgal edilirken büyük bir facianın yaşandığı devir değerlendirilecektir.

Twenty-First Anniversary of Khojaly Events

Abstract

What happens 21 years ago in Khojaly constitute bloody and a part of unforgettable history of Azerbaijan. The near-term 19-20 year period in the history of Azerbaijan needs to be evaluated very well in order to understand Khojaly events. In this study, the period that experienced a major disaster will be evaluated in a city-type small town was being occupiedby the Armenians in the Nagorno-Karabakh War. As it seen that Khojaly events are inseparable part of Nagorno-Karabakh War and have taken place as “Khojaly Tragedy” or “Khojaly genocide” in the histrory of Azerbaijan. As a result of these events Khojaly people live in 48 different regions of Azerbaijan, especially in Baku. Although the difficulties they are enduring and the years have passed they are carrying the hope that undoubtly one day they will return to their territories

Keywords

• Nagorno Karabakh, Khojali, Azerbaijan, Genocide, Armenian.

Kaynakça

1.  E. Fuller, “Armenians Demostrate for Return of Territories from Azerbaidjan”, Radio Liberty, 11 Noyabr 1987
2.  Orhan Türkdoğan, “ Millet Olma Sürecinde Milli Kimliğin Önemi”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 55, Ağustos 1988
3.  B. Vahabzade-S. Eliyarov, “Redaksiyamızın poçtundan”, Azerbaycan Edebi Bedii Jurnal, no 2, 1988
4.  F. Memmedova, Kafgaz Albaniyasının Siyasî, Tarihi ve Tarihi Coğrafyası, Bakı 1986
5.  R. B. Köyüşov, Hristianstvo v Kavkazskoy Albanii , Bakı 1984
6.  Yesai Hasan-Celalyan, Kratkaya istoriya stranı Albanskoy (1702-1722 g.g.),Baku 1989
7.  M.K. Nersisyan, Hay Joğovurti Badmutyun, Erivan 1972
8.  T. Y. Yeremyan, Turkeri Dzakumi, Erivan 1975

9.  “Sov. İKP MK’nın Baş Katibi M. S: Gorbaçev’in Azerbaycan ve Ermenistan Zehmetkeşlerine, Halglarına Müracieti”, Azerbaycan Gençleri, 27 Fevral 1988
10.  S. Alıoğlu, Müharibe, Bakı 1995
11.  İ.İbadioğlu, Sergerde, Bakı 1995
12.  Etibar, “Hocalı soygırımı-müstegilliyimize son basgılardan biri. 20-ci esrin en böyük getliamından 9 il gecdi”, Yeni Müsavat, 25-26 Fevral 2001
13.  N. Sarıahmetoğlu, “Hocalının Anısına”, Azerbaycan, Mart-Nisan 1995
14.  S. Hüseyinli, “Hocalı: Facienin Görünen ve Görünmeyen Günahkarları Bir De Ganla Köklenen Siyasi Oyunlar”, Azadlık, 27 Fevral 1994
15.  “Hocalı Soygırımı Beşeriyet Tarihinde Ağır Bir Cinayet Gimi Galacag”, Azerbaycan, 27 Fevral 1996
16.  “Hocalı sağalmaz yaramız”, Zaman 24-26 Fevral 2001
17.  E. Hesenli, “Hocalı Esrin Faciesi”, Yeni Müsavat, 24 Şubat 2000
18.  “Son Günlerimiz”, Azadlıg, 3 Mart 1992
19.  “Musibetin…. Epizodları”, Azerbaycan Gençleri, 4 Mart 1992
20.  “Hocalı İşgal Olunub mu?”, Azadlıg, 28 Fevral 1992
21.  “Hocalının 40 Günü”, Halg Ordusu, 7 Aprel 1992
22.  G. Helilli, Her Şeyden Geçiler, Veten Geçilmez, Bakı 1995
23.  “Hocalıda Veziyyet Haggında”, Halg Gezeti, 27 Fevral 1992
24.  “Anaya Tuşlanmış Gülle”, Halg Gezeti, 5 Mart 1992
25.  “Nesrin Sarıahmetoğlu Karagür, “Karabağ Savaşının Çocuk Yüzleri”, Savaş Çocukları, Öksüzler ve Yetimler, (ed. Emine Gürsoy Naskali-Aylin Koç), İstanbul 2003
26.  “Bu Mübarizede Müveffegiyet Yalnız Müveggeti Ola Biler”, Halg Gezeti, 6 Mart 1992
27.  Vügar Eliyev, “Ermeniler Bizi Gabaglayırlar”, Zaman, 27-28 Fevral 2001
28.  Ziya Bünyadov, “Sumgait Niye?”, Acı Hegigatler, Bakı 1991
29.  Nesrin Sarıahmetoğlu, “Sumgait Olaylarının Düşündürdükleri”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 9, Erzurum 1998
30.  Mehbube, “Hocalı Faciesini Töredenler Beynelhalg Mehkemeye Verileceg”, Yeni Müsavat, 30 Mart 2001
31.  M. S. Ordubadi, Kanlı İller
32.  1905-1907-ci İllerde Kafkazda Baş Veren Ermeni-Müselman Davasının Tarihi, Bakı 1991
33.  M. M. Nevvab, 1905-1906-cı İllerde Ermeni-Müselman Davası, Bakı 1993
34.  V. F. Mayevskiy, Armyano-Tatarskaya smuta na Kavkaze kak odin iz fazisov Armyanskogo voprosa, Tblisi 1915
35.  Nesrin Sarıahmetoğlu, Azeri-Ermeni İlişkiler (1905-1920), Ankara TTK Yayınları
36.  Vagif Abışov, Azerbaycanlıların Soygırımı (1917-1918-ci İller), Bakı 2007
37.  Atahan Paşayev, Açılmamış Sahifelerin İzi İle, Bakı 2001
38.  Nesrin Sarıahmetoğlu, “Azerbaycan Tarihçiliğinde Bakü Mart Olaylarının Yeniden Değerlendirilmesi (31 Mart 1918)
39.  Büyük Devletler Kıskacında Bağımsız Azerbaycan (1918-1920), (haz. Kıyas Şükürov-Vasif Kafaroıv), İstanbul 2010
40.  Y. Rathayzer, Bakıda İnkılab ve Vetendaş Müharibesi 1917-1918-ci İller, (çev. H. İbrahim), Bakı 1928
41.  A. L. Altstadt, “Dağlık Karabağ-Azerbaycan SSC’de Anlaşmazlık Elması”, (çev. N.Sarıahmetoğlu), Azerbaycan 278, Mart-Nisan 1991
42.  UN Security Council Resolution 822, 853, 874 ve 884 için www.un.org/Docs/scres/1993/scres93.htm (6.1.2006)
43.  Nesrin Sarıahmetoğlu Karagür, “Dağlık Karabağ Problemi Neden çözülemiyor?”, Türk Dünyasının Problemleri ve Çözüm Önerileri, (ed. Necdet Öztürk- Ali Satan), IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2007