A Emotional and Sensory Performative Research of Denim Production: İnvisible Labour, Body and Relationality

Öz

This article examines the disciplining of the body, the invisibilization of labour, and the rupture between production and consumption within the framework of body politics under contemporary capitalist conditions. The historical transformation of denim—from a garment designed to protect the worker’s body to an object that erodes it—reveals the structural inequalities of global capitalism and the reality of the “devil factory.” By addressing the contradictions behind this popular image through the lens of affect and sensation, the article opens up possibilities for rethinking social bonds. In this context, the study examines Vivien Tauchmann’s artistic research project Makine Dişlisinden (Out of the Gears), which focuses on textile and denim production in Türkiye. Bringing together the cultural representations of denim and its conditions of production, the project carries the relationship between labour and the body into an experiential realm. Through workshops organized within the project, participants physically engage with production processes, transforming knowledge from mere representation into lived experience. The article argues that the body is not merely an object subjected to discipline, but also a subject capable of producing resistance through experience and sensation. In this regard, art is positioned as a political and relational practice that renders invisible labour processes perceptible.

Anahtar Kelimeler

• body politics
• invisible labor
• textile industry
• art-based research
• performance studies

Kot Üretimi Üzerine Duy(g)usal ve Performatif Bir Araştırma: Görünmeyen Emek, Beden ve Toplumsal Bağ

Öz

Bu makale; çağdaş kapitalist üretim koşullarında bedenin disipline edilmesini, emeğin görünmezleştirilmesini ve üretim ile tüketim arasındaki kopuşu beden politikaları çerçevesinde ele almaktadır. Kotun tarihsel süreçte işçi bedenini koruyan bir giysiden onu aşındıran bir nesneye evrilmesi, küresel kapitalizmin yapısal eşitsizliklerini ve "iblis fabrika" gerçekliğini görünür kılar. Metin, bu popüler imajın arkasındaki çelişkileri duygu ve duyumsama zemininde ele alarak, toplumsal bağı yeniden düşünmenin imkânlarını tartışmaya açar. Bu çerçevede çalışma, Vivien Tauchmann’ın Türkiye’deki tekstil ve kot üretimine odaklanan Makine Dişlisinden adlı sanatsal araştırma projesini incelemektedir. Proje, kotun kültürel temsilleri ile üretim koşullarını birlikte ele alarak emek ve beden arasındaki ilişkiyi deneyimsel bir düzleme taşır. Proje kapsamında düzenlenen atölyeler aracılığıyla katılımcıların üretim süreçlerini bedensel olarak deneyimlemesi sağlanır; böylece bilgi, salt bir temsilden ziyade yaşanan bir gerçekliğe dönüşür. Makale, bedenin yalnızca disipline edilen bir nesne değil, deneyim ve duyumsama yoluyla direnç üreten bir özne olduğunu savunur. Bu bağlamda sanat; görünmez emek süreçlerini duyulur kılan, politik ve ilişkisel bir pratik olarak konumlandırılır.

Anahtar Kelimeler

• beden politikaları
• görünmez emek
• tekstil endüstrisi
• sanat temelli araştırma
• performans çalışmaları

Kaynakça

1. Aksay, B., & Danışman, A. (2020). Taylor ve Bilimsel Yönetim Sistemi: Efsanevi ‘Bilimsel’ Değerlendirmeler. Anlatılar ve Yönetim ve Organizasyon Araştırmaları Dergisi, 5(1), 1 33.
2. Butler, J. (2005). Cinsiyet Belası. çev. B. Ertür. İstanbul, Metis Yayınları.
3. Butler, J. (2014). Bela Bedenler. çev. C. Çakırlar, & Z. Talay. İstanbul, Pinhan Yayıncılık.
4. Chernyshova, Natalya (2016). The Great Soviet Dream: Blue Jeans in the Brezhnev Era and Beyond. in Material Culture in Russia and the USSR, 1st ed., Routledge.
5. Fischer-Lichte, E. (2016). Performatif Estetik. çev. T. Acil. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.