Afet Yönetiminde Liderlik Kavramı ve Acil Yardım ve Afet Yönetimi Öğrencilerinin Liderlik Yönelimleri

Öz

Amaç: Eğitim ve öğretimin temel işlevlerinden biri toplum yaşantısının çeşitli alanlarında ve ülke yönetiminde rol alacak lider kişiler yetiştirmektir. Günümüz Acil Yardım ve Afet Yönetimi öğrencilerine eğitim veren kişilerin, bu mesleğin gelişimine katkıda bulunmaları ve mesleği ileriye taşımak için iyi liderler yetiştirmeleri, öğrencilerin liderlik davranışlarını öğrenmeleri ve geliştirmeleri için destek olmaları beklenmektedir. Bu çalışma, Acil Yardım ve Afet Yönetimi öğrencilerinin liderlik yönelimlerini belirlemek, eksikliklere ilişkin değerlendirmelerde bulunmak, Afet Yönetimi ve Liderlik kavramları arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmak amacı taşımaktadır.
Yöntem: Araştırma evrenini Gumushane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Acil Yardım ve Afet Yönetimi Bölümü 1, 2, 3 ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma evreni toplamda 176 öğrenciyi içermektedir. Veriler, anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmada Liderlik Yönelimleri Ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları ele alındığında, öğrencilerin en yüksek puanı İnsana Yönelik Liderlik alt boyutundan, en düşük puanı ise Dönüşümsel Liderlik tarzından aldıkları belirlenmiştir. Bu çalışmada beklenildiği üzere öğrencilerin Liderlik Yönelimleri Ölçeği insana yönelik liderlik, Yapıya yönelik liderlik, Dönüşümsel liderlik ve Karizmatik liderlik puanları ile sınıf düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. Acil Yardım ve Afet Yönetimi öğrencilerinin sınıf düzeyleri algısını göz önüne aldığımızda bazı önemli farklar elde edilmiştir.
Sonuç: Üst sınıfta bulunanların alt sınıfta bulunanlara göre daha çok liderlik özelliği taşıdıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin insanları etkileyebilme, bir amacı, hedefi, vizyonu olma gibi liderlik özelliklerine sahip oldukları düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Afet Yönetimi
• Afet Yönetimi
• Liderlik
• Acil Yardım ve Afet Yönetimi
• Liderlik Yönelimleri

Concept of Leadership in Disaster Management and Leadership Orientations of Emergency and Disaster Management Students

Öz

Objective: One of the main functions of education and training is to train leaders who will take part in various fields of social life and in the administration of the country. It is expected that those who train today's Emergency Aid and Disaster Management students will contribute to the development of this profession, train good leaders to move the profession forward, and support the students to learn and develop their leadership behaviors. This study aims to determine the leadership orientations of Emergency Aid and Disaster Management students, to evaluate the deficiencies, and to reveal the relationships between the concepts of Disaster Management and Leadership.

Methods: The research population consisted of 1st, 2nd, 3rd and 4th grade students of Gumushane University, Faculty of Health Sciences, Department of Emergency Aid and Disaster Management. The research universe includes 176 students in total. The data were obtained using the survey technique. Statistical analysis of the data was carried out using the SPSS package program.

Results: Considering the average scores they got from the Leadership Orientation Scale in the study, it was determined that the students got the highest score from the Human-Oriented Leadership sub-dimension and the lowest score from the Transformational Leadership style. As expected in this study, a statistically significant difference was found between the students' Leadership Orientation Scale's human-oriented leadership, structure-oriented leadership, Transformational leadership and Charismatic leadership scores and grade levels. When we consider the perception of class levels of Emergency Aid and Disaster Management students, some important differences have been obtained.

Conclusion: It has been determined that those in the upper class have more leadership characteristics than those in the lower class. It is thought that students have leadership characteristics such as being able to influence people, having a purpose, a goal, a vision.

Anahtar Kelimeler

• Disaster Management
• Leadership
• Emergency and Disaster Management
• Leadership Orientations

Kaynakça

1. 1. Sisman M. Instructional Leadership. Ankara: Pegem A Publishing; 2002.
2. 2. Tutar B. The Effect of Leadership Style on Employee Performance and an Application. Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe University Social Sciences Institute.2008.
3. 3. Dogan S. Vision-Based Leadership. Istanbul: Philips & Richard's Human and Business Resources Consulting Publications; 2001. p. 9-15.
4. 4. Sabuncuoglu Z., Tuz M. Organizational Psychology. Third Edition. Bursa: Ezgi Bookstore; 2001.
5. 5. Alkin M. C. Determination of Leadership Traits, Behaviors, and a Research Related to the Subject. Edirne: University of Trakya Social Sciences Institute. 2006.
6. 6. Celik V. Educational Leadership. Ankara: Pegem Publishing; 2003.
7. 7. Bolman L. G., Deal T. E. (1990). Leadership Orientations (self). Brookline, MA: Leadership Frameworks.
8. 8. Dereli M. A Survey Research of Leadership Styles of Elementary School Principals. Ankara: Middle East Technical University Social Sciences Institute. 2003.

9. 9. Bakan I. The Relationship between Perceptions of "Organizational Culture" and "Leadership" Types and Demographic Characteristics of Managers: A Field Study, Karamanoglu Mehmetbey University J Soc Econ Res 2008;(1):13-40.
10. 10. Keklik B. Determining the Leadership Types Adopted in Health Services: A Private Hospital Example. Afyon Kocatepe University J Fac of Eco Adm Sci 2012;14(1):73-93.
11. 11. Chen C. C. Leadership and Teamwork Paradigms: Two models for baseball coaches. J Soc Behav Pers 2010;38(10):1367-1376.
12. 12. Shamir B., House, R. J., & Arthur, M. B. The Motivational Effects of Charismatic Leadership: A self-concept based theory. Organ Sci 1993; 4(4):577-594.
13. 13. Hamidifar F. A Study of the Relationship between Leadership Styles and Employee Job Satisfaction at IAU in Tehran, Iran. Au-GSB e-Journal 2010;3(1):45-58.
14. 14. Tuncer P. Organizational change and leadership. TCA Journal 2011;80:57-83.
15. 15. Taskiran E. Leadership Orientations of Managers Working in Hotel Businesses: A Study in Five Star Hotel Businesses in Istanbul. Anatol: J Tourism Stud 2006;17(2):169-183.
16. 16. Joo M. T. H., Hee T. F., Piaw C. Y. Leadership orientations of an educational leader in a private university in Malaysia. Procedia Soc Behav Sci 2014;114:681-686.
17. 17. Beltran R. M. Leadership orientation of the student-organization presidents of Isabela State University: An assessment. Int J. Adv. Res. Mgmt Soc Sci 2019;8(10):254-322.
18. 18. Tan M. H., Adams D. Malaysian student leaders' perception of their leadership styles. Int J Innov Learn 2018;23(3):368-382.
19. 19. Ozsoy E. The Relationship between Leadership Behaviors and Gender: A Study in Non-Governmental Organizations in Turkey. Sakarya: Sakarya University Social Sciences Institute. 2010.
20. 20. Devecioglu S. The Leadership Orientations of the Students Receiving Sports Education in Turkey. Int Educ Stud 2018;11(8):58-68.