SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM: KAVRAMSAL BİR ÇALIŞMA

Öz

Sanayi devrimiyle birlikte dünyada sınırsız ekonomik gelişmeler yaşanmıştır. Bu gelişmelerin öngördüğü ekonomik ve teknolojik anlamdaki büyüme girişimleri çevresel anlamda problemlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır, Bu noktada, çevresel problemlerin önlenmesi ve ekosistemin korunması esasına dayanan sürdürülebilirlik kavramı önem kazanmıştır. Diğer taraftan, dünyanın bir bölümünde sınırlı olan doğal kaynaklar hızla tüketilirken, kimi kesimlerde insanların :zorunlu ihtiyaçlarını dahi giderememesi gelir adaletsizliği gibi sosyal problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu problemler, sürdürülebilir tüketimin temel nedenini oluşturmaktadır. Bu çerçevede sürdürülebilir tüketim ve ilişkili olduğu kavramlardan, sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal olarak analizi bu çalışmanın konusunu oluşturmuş olup, kavramlara ilişkin sonuca yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• Sürdürülebilir Kalkınma
• Sürdürülebilir Tüketim

Destekleyen Kurum

C

Proje Numarası

V

Teşekkür

Dergi Editörü başta olmak üzere tüm çalışanlarına teşekkür ederim.

SUSTAINABLE CONSUMPTION: A CONCEPTUAL STUDY

Öz

Unlimited economic developments have been experienced in the world with the industrialrevolution. The economic and technological growth initiatives envisagedby these developments paved the way for the emergence of environmental problems. At this point, the conceptof sustainability, which is based on the prevention of environmental problems and the protection of the ecosystem, has gained importance. On the other hand, while natural resources, whichare limited in a part of the world, are consumed rapidly, the inability of people to meet even their compulsory needs has led to the emergence of social problems such as income inequality in some parts of the world. These problems constitute the main reason for sustainable consumption. Sustainability and sustainable development within the scope of the conceptual analysis of sustainable consumption and its related concepts has been the subject of this study in this context and the conclusion about the concept is given.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• Sustainable Development
• Sustainable Consumption.

Proje Numarası

V

Kaynakça

1. Akpulat, F. (2019). Sürdürülebilirlik kavramına farklı yaklaşımlar: Ünversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Üniversitesi, İstanbul.
2. Aksu, C., (2011), Sürdürülebilir kalkınma ve çevre. Güney Ege Kalkınma Ajansı, 1-33. Erişim 26 Şubat 2023, http://geka.gov.tr/Dosyalar/o_19v5e00u1ru61bbncf2qmlcpv8.pdf
3. Alagöz, M. (2004). Sürdürülebilir kalkınmanın paradigması. SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(8), 1-23
4. Anantharaman, Manisha (2018). Critical sustainable consumption: a research agenda. Journal of Environmental Studies and Sciences, 8(1), 553-561. https://doi.org/10.1007/s13412-018-0487-4
5. Atrek, B. ve Madran, C. (2017). Ulusal alanyazınında sürdürülebilir tüketim: Tüketici perspektifinden sistematik derleme çalışması. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 10(19), 1-32.
6. Beerannavar, C. (2020).The role of corporations in achieving ecological sustainability: Evaluating the environmental performance of corporations. In book: Interdisciplinary Approaches to Public Policy and Sustainability, 228-247 https://doi.org/10.4018/978-1-7998-0315-7.ch011
7. Bekin, C. ve Seyfang, G. (2007). Growing sustainable consumption communities. International Journal of Sociology and Social Policy, 27(3/4), 120–134. https://doi.org/10.1108/01443330710741066
8. Bilgili, M. Y. (2017). Ekonomik, ekolojik ve sosyal boyutlarıyla sürdürülebilir kalkınma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (49), 559-569.

9. Capiene, A., Ratline, A. and Tvaronaviciene, M. (2021). Pro-environmental and pro-social engagement in sustainable consumption: Exploratory study. Sustainability, 13(4), 1-20. https://doi.org/10.3390/su13041601
10. Daily, G.C. ve Ehrlich, P. R. (1996). Socioeconomic equity, sustainability, and earth's carrying capacity. Ecological Applications, 6(4), 991-1001. https://doi.org/10.2307/2269582
11. Damico, A.B., Aulicino, J.M. ve Di Pasquale, J. (2022). What does sustainability mean? Perceptions of future professionals across disciplines. Sustainability, 14, 9650. https://doi.org/10.3390/su14159650
12. Doğan, O., Bulut, Z. A. ve Çımrın Kökalan, F. (2015). Bireylerin sürdürülebilir tüketim davranışlarının ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(4 ), 659-678.
13. Dolan, P. (2002). Sürdürülebilir tüketim”in sürdürülebilirliği. Makro Pazarlama Dergisi, 22(2), 170–181. https://doi.org/10.1177/0276146702238220
14. Erol, C. ve Özgüven, N. (2022). Yaşam doyumu ve sürdürülebilir tüketim davranışı arasındaki ilişkinin analizi. Social Sciences Studies Journal, 8(98), 1643-1653. https://doi.org/10.29228/sssj.62197
15. Fuchs, D. A. and Lorek, S. (2004). Sustainable Consumption: Political Debate and Actual Impact. (SERI; No. 4). SERI Background. 1-29.
16. Gladwin, T. N., Kennelly, J. J.and Krause, T. S. (1995). Shifting paradigms for sustainable development: Implications for management theory and research. Academy of Management Review, 20(4), 874-907. https://doi.org/10.5465/AMR.1995.9512280024
17. Grabs, J., Langen, N., Maschkowski, G. and Schäpke, N. (2016). Understanding role models for change: A multilevel analysis of success factors of grassroots movements for sustainable consumption, Journal of Cleaner Production, 134(A), 98-111. https://doi.org/ 10.1016/j.jclepro.2015.10.061.
18. Gürlük, S. (2010). Sürdürülebilir kalkınma gelişmekte olan ülkelerde uygulanabilir mi? Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2), 85‐99.
19. Haider, M., Shannon, R. and Moschis, G. P. (2022). Sustainable consumption research and the role of marketing: A review of the literature (1976–2021). Sustainability, 14(7), 1-36. https://doi.org/10.3390/su14073999
20. Jackson, T. (2005). Motivating sustainable consumption-researchgate. A report to the Sustainable Development Research Network. Environmental Strategy, University of Surrey. 1-170. Erişim 12 Mart 2023, https://www.researchgate.net/profile/Tim-Jackson- Motivating-Sustainable-Consumption-A-Review-of-Evidence-on-Consumer-Behaviour-and-Behavioural-Change.pdf
21. Jackson, T. (2014). Sustainable consumption. In Handbook of sustainable development. (Edward Elgar). Publishing. In Handbook of sustainable development içinde, 254-268. Erişim 17 Mart 2023, http://www.communita.com.br/assets/handbookofsustainabledevelopment.pdf
22. Jones, P., Hillier, D. and Comfort, D. (2011). Shopping for tomorrow: Promoting sustainable consumption within food stores. British Food Journal, 113(7), 935-948. https://doi.org/10.1108/00070701111148441
23. Karalar, R. ve Kiracı, H. (2011). Çevresel sorunlara karşı bir çözüm önerisi olarak sürdürülebilir tüketim düşüncesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30, 63-76.
24. Kayıkçı, P., Armağan, K. ve Dal, N. E. (2019). Sürdürülebilir pazarlama: Kavramsal bir çalışma. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 2(1), 77-93.
25. Kotob, F. (2000). What is sustainability? Erişim 15 Şubat 2023, https://www.researchgate.net/publication/282184670_What_Is_Sustainability, 1-14.
26. Lee, C. K., Levy, D. S. ve Yap, C. S. F. (2015). How does the theory of consumption values contribute to place identity and sustainable consumption?. International Journal of Consumer Studies, 39(6), 597–607.https://doi.org/10.1111/ijcs.12231
27. Morelli, J. (2011). Environmental sustainability: A definition for environmental professionals. Journal of Environmental Sustainability, 1(2), 1-9. HTTPS://DOİ.ORG/ 10.14448/jes.01.0002
28. Odabaşı, Y. (2006). Tüketim kültürü: Yetinen toplumdan tüketen topluma. İstanbul:Sistem Yayınları.
29. OECD (2002). Towards sustainable household consumption? Trends and policies in OECD countries. Erişim 22 Aralık 2022, https://www.oecd.org/env/consumption-innovation/1938984.pdf
30. Özmehmet, E. (2008). Dünyada ve Türkiye sürdürülebilir kalkınma yaklaşımları. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 3(12), 1853-1876.
31. Ratiu, D. E. (2013). Creative cities and/or sustainable cities: Discourses and practices. City, Culture and Society, 4, 125–135.
32. Sapporo sustainability declaration: Reported by secretariat of sustainability weeks. (2008). G8 University Summit, Hokkaido, Japan.
33. Sarı, S. ve Topçuoğlu, F. (2019). Kişilik tiplerinin sürdürülebilir tüketim davranışları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(2), 159-169.
34. Sarıkaya, M. ve Kara, F. Z. (2007). Sürdürülebilir kalkınmada işletmenin rolü: Kurumsal vatandaşlık. Yönetim ve Ekonomi, 14(2), 221-233.
35. Savaş Alma D. (2022). Sürdürülebilir tüketim ve çevre araştırmalarına yönelik bir analiz. Akademik İzdüşüm Dergisi, 7(2), 81-100.
36. Scoones, Ian (2007). Sustainability. Development in Practice, 17(4-5), 589–596.https://doi.org/10.1080/09614520701469609
37. Seydioğulları, H. S. Sürdürülebilir kalkınma için yenilenebilir enerji. Planlama Dergisi, 23(1), 19-25.
38. Seyfang, Gill. (2005). Shopping for sustainability: Can sustainable consumption promote ecological citizenship?. Environmental Politics, 14(2), 290–306. https://doi.org/10.1080/09644010500055209
39. Şeker, S. ve Hacıeminoğlu, E. (2021). Sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliği. Ankara: İksad Yayınevi.
40. Tıraş, H. H. (2012). Sürdürülebilir kalkınma ve çevre: Teorik bir inceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 57-73.
41. Tosun, K. E. (2009). Sürdürülebilirlik olgusu ve kentsel yapıya etkileri. PARADOKS, Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, (e-dergi), 5(2), http://www.paradoks.org, ISSN 1305-7979
42. Tunn, V. S. C., Bocken, N. M. P., Hende, E. A. ve Schoormans, J. P. L. (2018). Business models for sustainable consumption in the circular economy: an expert study. Journal of Cleaner Production, 212 (1), 324-333. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.11.290
43. Vermeir, I. ve Verbeke, W. (2008). Sustainable food consumption among young adults in Belgium: Theory of planned behaviour and the role of confidence and values. Ecological Economics, 64(3), 542–553.https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2007.03.007
44. World Economic Forum. (2020). Küresel risk raporu. Erişim 13 Mart 2023, https://www.zurichsigorta.com.tr/uploads/risk-report/file/the-global-risks-report-2020-5.pdf?
45. Yavuz, V. A. (2010). Sürdürülebilirlik kavramı ve işletmeler açısından sürdürülebilir üretim stratejileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 63-86.
46. Yazar, K. H. (2006). Sürdürülebilir kentsel gelişme çerçevesinde orta ölçekli kentlere dönük kent planlama yöntem önerisi. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi.