Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi

Sevil Çırakoğlu; Gülşen Goncagül

Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Zoonotik enfeksiyonlar, Dünya Sağlık Örgütü tarafından insan ve hayvanlardan birinin diğerini enfekte ettiği hastalıklar olarak tanımlamaktadır. Günümüzde halk sağlığı açısından zoonozların epidemiyolojisi karışık olması nedeniyle, kontrol edilememesi büyük riskler yaratır. Etiyolojik olarak zoonozlara neden olan etkenler viral, bakteriyel, fungal ve protozoaldir. Dünya Sağlık Örgütü, ortaya yeni çıkan bulaşıcı hastalıkların, %75’inin, omurgalı hayvanlardan insanlara geçebilen zoonotik karakterde enfeksiyonlar olduğunu bildirmiştir. Zoonotik enfeksiyonların çoğu, uzun mesafelere yayılma potansiyeli ile küresel sorunlar haline gelebilir. Ayrıca bu enfeksiyonlar, verimlilik kaybına, performans düşüklüğüne, hatta ölümlere bile neden olmaktadır.

Bu nedenle zoonotik enfeksiyon etkenleri, sahip olduğu bu enfeksiyon potansiyeli ile hayvancılık sektörünün bir kolu olan atçılık sektörü çalışanlarının sağlığı ve iş güvenliği bakımından her zaman biyolojik risk etmenleri olarak, sürekli sağlık tehdidi oluşturmaktadır.

Bu çalışmada atçılık sektöründe, sağlık tehdidi oluşturan zoonotik enfeksiyonlarda, risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi, işveren hükümlerinin belirlenmesi, maruziyet düzeyinin azaltılması, koruma düzeyi ve alınacak önlemlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, atçılık sektöründe zoonotik enfeksiyonların belirlenmesi ve bu enfeksiyonlara karşı, “6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” ve ona bağlı düzenlenmiş olan “Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğine” göre değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Atcılık,iş sağlığı ve güvenliği,biyolojik riskler

Kaynakça

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,. (2019, Mayıs 01). www.mevzuat.gov.tr: www.mevzuat.gov.tr adresinden alındı
Akinci, E., Bodur, H., Cevik, M. A., Erbay, A., Eren, S. S., Ziraman, I., . . . Ergül, G. (2006). A Complication of Brucellosis: Epididymoorchitis. International Journal of Infectious Diseases, 171-177.
Altun, S. (2019, Mayıs 01). Türkiye atçılık endüstrisi, batılı markaların takibinde. Ticaret Gazetesi: http://ticaretgazetesi.com.tr/turkiye-atcilik-endustrisi-batili-markalarin-takibinde adresinden alındı
American Association of Equine Practitioners. (2019, 05 21). Leptospirosis: https: // aaep.org/guidelines/vaccination-guidelines/risk-based-vaccination- kurallar / leptospiroz adresinden alındı
Antunes, J. M., Allendorf, S. D., Appolinário, C. M., Peres, M. G., Perotta, J. H., Neves, T. B., . . . Megid, J. (2013). Serology for Brucella abortus in Cart Horses from an urban area in Brazil. Arquivo Brasileiro de Medicina Veterinária e Zootecnia, 619-621.
At İstanbul Veteriner Kliniği. (2019, Mayıs 01). Bulaşıcı Hastalıklar. At İstanbul Veteriner Kliniği: https://www.atistanbul.com/bulasici-hastaliklar-11 adresinden alındı
Baldwin, J. L., Bertone, J. J., Sommer, M. M., Bayha, R., Vaala, W., Cooper, W. L., . . . Schalfer, D. H. (1992). Rhodococcus equi Enteritis, Colonic Lymphadenitis and
Peritonitis in Three Foals with Nonresponsive Rhodococcus equi Bronchopneumonia. Equine Practice, 15-18.

Barton, M. D., & Hughes, K. L. (1984). Ecology of Rhodococcus equi. Veterinary Microbiology, 65-76.
Beaudoin, A., & Valberg, S. (2018, Şubat 14). University of Minnesota Salmonella in Horses. www.extension.umn.edu:
https://www.extension.umn.edu/agriculture/horse/health/salmonella-in-horses/ adresinden alındı
Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik. (2019, Mayıs 05). Mevzuat Bilgi Sistemi: http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.18485&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch= adresinden alındı
Blahutkova, M., Fictum, P., Skoric, M., Bezdekova, B., Jahn, P., Kriz, P., . . . Pavlik, I. (2011). Mycobacteruim avium subsp. Hominissuis Infection in Two Sibling Fjord Horses Diagnosed Using Quantitative Real Time PCR: a Case Report. Veterinární, Medicína, 294-301.
Cheng, A. C., & Currie, B. J. (2005). Melioidosis:Epidemiology, Pathophysio- logy, and Management. Clinical Microbiology Reviews, 383-416.
Corbel, M. J. (2006). Brucellosis in Humans and Animals Produced by the World Health Organization in Collaboration with the Food and Agriculture Organization of the United Nations and World Organisation for Animal Health. ISBN 978- 92 -4- 154713- 0 .
Cousins, D. V., Bastida, R., Cataldi, A., Quse, V., Redrobe, S., Dow, S., . . . Bernardelli, A. (2003). , “Tuberculosis in Seals Caused by a Novel Member of the Mycobacterium tuberculosis Complex: Mycobacterium pinnipedii sp. Nov. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology, 1305-1314.
Demirhan, S. A., Çelen, B., Çelen, M. F., & Şahinler, N. (2016). Hayvancılıkta İş Sağlığı ve Güvenliği. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi TARGİD, 303-314.
Devrim, I., Kara, A., Tezer, H., Cengiz, A. B., Ceyhan, M., & Seçmeer, G. (2009). Animal Carcass and Eyelid Anthrax: A Case Repor. The Turkish Journal of Pediatrics, 67-68.
Divers, T. J., & Chang, Y.-F. (2009). Leptospirosis. In: Robinson NE, Sprayberry KA, (eds) Current Therapy in Equine Medicine. Vol 6. 6th ed. Saunders Elsevier Press, Chapter 33, 145- 147,ISBN 978-14-557-5764-0, 145-147.
Dvorak, G. D., & Spickler, A. R. (2008). Glanders. Journal of the American Veterinary Medical Association, 570-577.
Dwyer, R. M. (2015). Equine Zoonoses: Consequences of Horse-Human Interactions. In: Sing A. (eds) Zoonoses - Infections Affecting Humans and Animals, Springer
Press, Chapter 25, Online ISBN 978-94-017-9457-2, 643-657.
Ekinci, Y. K. (2019, Mayıs 01). “Atçılık sektörünün ülke ekonomisine olan katkısı” düzenlenen basın toplantısı. Türkiye Jokey Kulübü: http://www.tjk.org/TR/Kurumsal/News/Page/29482 adresinden alındı
Fasanella, A., Galante, D., Garofolo, G., & Jones, M. H. (318-331). Anthrax Undervalued Zoonosis. Veterinary Microbiology, 2010.
Firth, E. C., Alley, M. R., & Hodge, N. (1993). Rhodococcus equi Associated Osteomyelitis in Foals. Australian Veterinary Journal, 304-307.
Fontanals, A. M., Becu, T., Polledo, G., Gaskin, C. K., & Braun, M. (1997). Antigenic Analysis of Rhodococcus equi Preparations Using Different Horse Sera. Veterinary Microbiology,, 247-255.
Gallen, F., Kernaonet, E., Foulet, A., Goldstein, A., Lebon, P., & Babinet, F. (1999). Pulmonary Infection from Rhodococcus equi After Renal Transplantation. Nephrologie, 383-386.
Giguére, S., & Prescott, J. F. (1997). Clinical Manifestations, Diagnosis, Treatment and Prevention of Rhodococcus equi Infections in Foals. Veterinary Microbiology, 313-334.
Glynn, M. K., & Lynn, T. V. (2008). Zoonosis Update: Brucellosis. Journal of the American Veterinary Medical Association, 900-908.
Hélie, P., & Higgins, R. (1996). Mycobacterium avium Complex Abortion in a Mare . Journal of Veterinary Diagnostic Investigatio, 257-258.
Himsworth, C. G., & Argue, C. K. (2009). Clinical Impressions of Anthrax from the 2006 Outbreak in Saskatchewan. The Canadian Veterinary Journal , 291-294.
Huber, L., Giguère, S., Berghaus, L. J., Hanafi, A., Vitosh-Sillman, S., & Czerwinski, S. L. (2018). Development of Septic Polysynovitis and Uveitis in Foals Experimentally Infected withRhodococcus equi . PLoS One, 1-11.
İş Güvenliği Net. (2019, Mayıs 01). Hayvancılıkta İş Sağlığı ve Güvenliği. işgüvenliği.net: https://www.isguvenligi.net/iskollari-ve-is-guvenligi/hayvancilik-sektorunde-is-sagligi-ve-guvenligi/ adresinden alındı
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. (2019, Myıs 05). Mevzuat Sistemi: http://www.mevzuat.gov.tr adresinden alındı
Jubb, K. V., Kennedy, P. C., & Palmer, N. (1992). Pathology of Domestic Animals. 4th Edition, Academic Press, Chapter 2, 323, ISBN: 978-0-12-391606-8.
Kaneene, J. B., Miller, R., Kantor, I. N., & Thoen, C. O. (2010). Tuberculosis in Wild Animals. The International Journal of Tuberculosis and Lung Disease, 1508-1512.
Karthik, K., Prabakar, G., Bharathi, R., Khurana, S. K., & Dhama, K. (2016). Equine Brucellosis: Review on epidemiology, pathogenesis, clinical signs, prevention and control. Journal of Experimental Biology and Agricultural Sciences ,4: 4(Spl-4-EHIDZ), 151-160.
Keck, N., Dutruel, H., Smyej, F., Nodet, M., & Boschiroli, M. L. (2010). Tuberculosis Due to Mycobacterium bovis in a Camargue Horse. The Veterinary Record,, 499-500.
Khan, L. H., Wieler, F., Melzer, M. C., Elschner, G., Ali, M. S., Sprague, L. D., . . . Saqib, M. (2013). Glanders in Animals: A Review on Epidemiology, Clinical Presentation, Diagnosis and Countermeasures. Journal of the American Veterinary Medical Association, 204-221.
Klimik Dergisi. (2019, Mayıs 01). Leptospira interrogans. www.klimikdergisi.org/sayilar/10/buyuk/62-65.pdf adresinden alındı
Ladds, P. W., Thomas, A. D., & Pott, B. (1981). Melioidosis with Acute Meningoencephalomyelitis in a Horse,. Australian Veterinary Journal, 36-38.
Levett, P. N. (2001). Leptospirosis. Clinical Microbiology Reviews , 296-326.
Lewerin, S. S., Olsson, S. L., Röken, K. E., Ghebremichael, S., Koivula, T., Källenius, G., & Bölske, G. (2005). Outbreak of Mycobacterium tuberculosis Infection Among Captive Asian Elephants in a Swedish Zoo. The Veterinary Record, 171-175.
Lyashchenko, P., Greenwald, R., Esfandiari, J., Lecu, A., Waters, W. R., Posthaus, H., . . . Schiller, I. (2012). Pulmonary Disease due to Mycobacterium tuberculosis in a Horse: Zoonotic Concerns and Limitations of Antemortem Testing,. Veterinary Medicine International.
Mair, T. S., & Divers, T. J. (2009). Brucellosis in the Horse. Mereworth, UK: Equine Veterinary Education -Peer- Reviewed Book. Infectious Diseases of the Horse.
Mair, T. S., & Hutchinson, R. E. (253-260). Glanders. In: Infectious Diseases of the Horse. Equine Veterinary Journal Ltd,, 2009.
Marsh, H. P., Bowler, I. C., & Watson, C. J. (2000). Successful Treatment of Rhodococcus equi Pulmonary Infection in A Renal Transplant Recipient. Annals of the Royal College of Surgeons of England, 107-108.
Megid, J., Mathias, L., & Robles, C. A. (2010). Clinical Manifestations of Brucellosis in Domestic Animals and Humans. The Open Veterinary Science Journal, 119-126.Narayan, S. K., Sreelakshmi, M., Sujatha, S., & Dutta, T. K. (2009). Anthrax Meningoencephalitis- Declining Trends in an Uncommon But Catastrophic CNS
Infection in Rural Tamil Nadu South India. Journal of the Neurological Sciences, 41-45.
Ocepek, M., Pate, M., Žolnir-Dovč, M., & Poljak, M. (2005). Transmission of Mycobacterium tuberculosis from Human to Cattle. Journal of Clinical Microbiology, 3555-3357.
Ocholi, R. A., Bertu, W. J., Kwaga, J. K., Ajogi, I., Bale, J. O., & Okpara, J. (2004). Carpal Bursitis Associated with Brucella abortus in a Horse in Nigeria. The Veterinary Record, 566-567.
OIE. (2018, Şubat 26). Glanders, Manual of Diagnostic Tests and Vaccines for Terrestrial Animals. www.oie.int: http://www.oie.int/fileadmin /Home/eng/Health_standards/tahm/ 02.05.11_ GLANDERS.pdf adresinden alındı
Pavlik, I., Jahn, P., Dvorska, L., Bartos, M., Novotny, L., & Halouzka, R. (2004). “Mycobacterial Infections in Horses: A Review of the Literature. Veterinarni Medicina, 427-440.
Perumal, R. S., Stiles, B. G., Sethi, G., & Lim, L. H. (2017). Melioidosis: Clinical Impact and Public Health Threat in the Tropics. PLoS Neglected Tropical Diseases, 1-28.
Peterson, S. K. (2005). Acute Brucella Meningomyeloencephalo - Spondylosis in a Teenage Male. African Health Sciences, 69-72.
Prescott, J. F., Travers, M., & Yager-Jhonson, J. A. (1984). Epidemiolo-gical Survey of Corynebacterium equi Infections on Five Ontario Horse Farms . Canadian Journal of Comparative Medicine, 10-13.
Priest, J. R., Low, D., Wang, C., & Bush, T. (2008). Brucellosis and sacroiliitis: A Common Presentation of An Uncommon Pathogen. Journal of the American Board of Family Medicine, 158-161.
Radostits, O., Gay, C., Hindcliff, K., & Constable, P. (2007). Veterinary Medicine: A Textbook of the Diseases of Cattle, Horses, Sheep, Pigs and Goats.
Scott, D. W., & Miller, W. H. (2011). Equine Dermatology. 2nd Ed., Saunders Press,Chapter 4,168, ISBN: 978-1-4377-0920-9.
SGK. (2019). SGK İstatistikleri,.
Sprague, L. D., & Neubauer, H. (2004). Melioidosis in Animals: A Review on Epizootiology, Diagnosis and Clinical Presentation. Journal of Veterinary Medicin, 305-320.
Stoltenow, C. L. (2001). Anthrax. Extension bulletin A-561 (revised December 2000). Journal of Equine Veterinary Science,, 165-166.
T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. (2019, 04 09). Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi - III ve Eylem Planı 2014-2018. www.aybu.edu.tr: https://www.aybu.edu.tr/isg/contents/files/ulusal_isgPolitikaBelgesi.pdf adresinden alındı
Takai, S., Sekizaki, T., Ozawa, T., Sugawara, T., Watanabe, Y., & Tsubaki, S. (1991). Association Between a Large Plasmid and 15- to 17-Kilodalton Antigens in Virulent Rhodococcus equi. Infection & Immunity, 4056-4060.
Takasugi, J. E., & Godwin, J. D. (1991). ung Abscess Caused by Rhodococcus equi. Journal of Thoracic Imaging, 72-74.
Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Zoonotik Hastalıklar Daire Başkanlığı. (2011).
https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/Zoonotik%20Hastaliklar%20Katilimci%20Kitabi.pdf adresinden alındı
Thoen, C. O., LoBue, P. A., Enarson, D. A., Kaneene, J. B., & Kantor, L. N. (2009). Tuberculosis: a re-emerging disease in animals and humans. Veterinaria Italiana, , 135-181.
Thoen, C. O., Steele, J. H., & Gilsdorf, M. J. (2006). Mycobacterium bovis Infection in Animals and Humans. 2nd Edition, Blackwell Press, Online ISBN: 978-04-703-4453-8, 329.
Timoney, J. F., Kalimuthusamy, N., Velineni, S., Donahue, J. M., Artiushin, S. C., & Fettinger, M. (2011). A Unique Genotype of Leptospira interrogans serovar Pomona Type Kennewicki is Associated with Equine Abortion. Veterinary Microbiology, 349-353.
Türkmen, T. A. (2014). Selçuklularda At ve Atçılık Kültürü. Bilecek.
Verma, A., Rathinam, S. R., Priya, C. G., Muthukkaruppan, V. R., Stevenson, B., & Timoney, J. F. (2008). LruA and LruB Antibodies in Sera of Humans with Leptospiral Uveitis. Clinical&Vaccine Immunology, 1019-1023.
Verma, A., Stevenson, B., & Adler, B. (2013). Leptospirosis in Horses. Veterinary Microbiology , 61-66.
Warawa, J., & Woods, D. E. (2002). Melioidosis Vaccines. Expert Review of Vaccines, 477-482.
Waters, W. R., Palmer, M. V., Thacker, T. C., Bannantine, J. P., Vordermeier, H. M., Hewinson, R. G., . . . Lyashchenko, K. P. (2006). Early Antibody Responses to Experimental Mycobacterium bovis Infection of Cattle. Clinical & Vaccine Immunology, 648-654.
Wikivet. (2019, Şubat 21). https://en.wikivet.net/Leptospirosis_-_Horses adresinden alındı
Zandt, K. E., Greer, M. T., & Gelhaus, H. C. (2013). Glanders: An Overview of Infection in Humans. Orphanet Journal of Rare Diseases, 131.
Zink, M. C., Yager, J. A., & Smart, N. L. (1986). Corynebacterium equi Infections in Horses. The Canadian Veterinary Journal, 213-217.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevil Çırakoğlu ^*
0000-0001-6124-0954
Türkiye

Gülşen Goncagül
0000-0003-4331-9698
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2019

Kabul Tarihi

29 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA35MY95FG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çırakoğlu, S., & Goncagül, G. (2019). Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi. OHS ACADEMY, 2(3), 77-87. https://izlik.org/JA35MY95FG

AMA

1.Çırakoğlu S, Goncagül G. Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi. OHS ACADEMY. 2019;2(3):77-87. https://izlik.org/JA35MY95FG

Chicago

Çırakoğlu, Sevil, ve Gülşen Goncagül. 2019. “Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi”. OHS ACADEMY 2 (3): 77-87. https://izlik.org/JA35MY95FG.

EndNote

Çırakoğlu S, Goncagül G (01 Aralık 2019) Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi. OHS ACADEMY 2 3 77–87.

IEEE

[1]S. Çırakoğlu ve G. Goncagül, “Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi”, OHS ACADEMY, c. 2, sy 3, ss. 77–87, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35MY95FG

ISNAD

Çırakoğlu, Sevil - Goncagül, Gülşen. “Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi”. OHS ACADEMY 2/3 (01 Aralık 2019): 77-87. https://izlik.org/JA35MY95FG.

JAMA

1.Çırakoğlu S, Goncagül G. Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi. OHS ACADEMY. 2019;2:77–87.

MLA

Çırakoğlu, Sevil, ve Gülşen Goncagül. “Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi”. OHS ACADEMY, c. 2, sy 3, Aralık 2019, ss. 77-87, https://izlik.org/JA35MY95FG.

Vancouver

1.Sevil Çırakoğlu, Gülşen Goncagül. Atçılık Sektöründe Çalışanların Zoonotik Enfeksiyon Risk Etmenlerinin Değerlendirilmesi. OHS ACADEMY [Internet]. 01 Aralık 2019;2(3):77-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35MY95FG