Türk Kültüründe Kadimden Günümüze Ulaşan Sosyal Örgütlere Dair Bir Misal: Salâvatçılıktan Cazgırlığa

Öz

Halkın kültürel değer yargılarını içeren organizasyon kabiliyeti beraberinde genelin onayını alan bir dizi kuralları da kapsamaktadır. Güreş müsabakaları halkın kültürel değerleri ile organize ettiği ve bazı görevlendirmeleri ihtiva eden örneklerden yalnızca birisidir. Devletinde bu türden aktivitelere müdahil olarak halkın onayına sahip organizasyonlara bazı ihtivalar yaptığı anlaşılmaktadır. Halk tarafından geleneksel olarak düzenlenen güreş müsabakalarında karşımıza çıkan Salavatçılık güreşçileri ve onların hünerlerini seyircilere sesli olarak lirik tarzda betimlenen manilerle tanıtma görevini yerine getirmektedir. Gerek Osmanlı gerekse Türkiye Cumhuriyeti halkın organize ettiği bu yapıya müdahil olarak en azından salâvatçının işlevinde bazı ilaveler gerçekleştirmiştir. Çalışmamızda devlet eliyle yapılan bu müdahalenin nasıl bir değişim süreci içinde gerçekleştiği Cumhuriyet Türkiye’si de dikkate alınarak değerlendirilecektir

Anahtar Kelimeler

• Salavatçı, Cazgır, Güreş, Osmanlı

Kaynakça

1. Ahmet bin Mahmut, Selçukname II, haz. Erdoğan Merçil, Terüman 1001 Temel eser, İstanbul 1977.
2. Andreas Tietze, Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lügati, Cilt 1, Simurg Yayınevi, İstanbul-Wien 2002.
3. (Artun, 2013: 28), Erman Artun, Çukurova'da Salavatçılık Geleneği ve Âşıkların
4. Pehlivan Salavatlamaları, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi, httpturkoloji.cu.edu.trCUKUROVAmakaleler27. php (erişim: Mart 2013)]
5. Atıf Kahraman, Cumhuriyete Kadar Türk Güreşi, Cilt:1, Kültür Bakanlığı Yayınları:1028, Kültür Eserleri Dizisi:133, Ankara, 1989.
6. Atıf Kahraman, Osmanlı Devleti’nde Spor, Kültür Bakanlığı Başvuru Eserleri, Ankara 1995.
7. Dede Korkut Hikâyeleri, yay. Orhan Şaik Gökyay, İstanbul 1976, s. 56-58.
8. Erdoğan Merçil, Türkiye Selçuklularında Meslekler, TTK, Ankara 2000.

9. Hasan Eren, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, 2. Baskı, Ankara 1999.
10. H.G. Dwight, Constantinople Old and New, çev. Feride Doğaner, Toplumsal Tarih, Sayı: 15, Mart 1995, ss.6-11.
11. Stephan Grundy, Attilla’s Treasure, A Bantam Spectra Book, September 1996.