The Relationship Between Perception of Old Age and Death Anxiety in Elderly Individuals

Öz

Old age is a multidimensional and complex process that involves various changes and challenges. Due to its multifaceted nature and diverse transformations, there is no single and general definition for old age, and it is defined in different ways. The perception of old age also varies depending on an individual's experience of the aging period, considering the multidimensional and complex nature of the aging process. The perception of old age encompasses how individuals evaluate their own aging process and their thoughts about old age, while death is considered as a natural outcome and the final stage of life. The perception of old age involves how individuals evaluate their own aging process and their concerns related to old age. A positive perception of old age can contribute to elderly individuals leading a healthier life, while a negative perception can significantly impact their quality of life. The perception of old age and death can evoke different experiences and emotions for each individual. While some may accept and embrace old age and death positively, for others, these can be challenging processes that are difficult to accept and internalize. This study aims to uncover the perceptions of old age and attitudes towards death among elderly individuals and examine the relationship between the perception of old age and thoughts about death. In this context, semi-structured interviews were conducted with 50 elderly individuals residing in Elazığ, and the data obtained were analyzed and interpreted using tables.

Anahtar Kelimeler

• age
• aging
• Perception of Age
• death

Yaşlı Bireylerde Yaşlılık Algısı ve Ölüm Kaygısı

Öz

Öz Yaşlılık, pek çok değişim ve sorunun yaşandığı çok yönlü ve karmaşık bir süreçtir. Bu süreç kendi içerisinde birçok özelliği ve değişimi barındırdığı için tek ve genel bir tanımı bulunmamakta ve farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Yaşlılığın çok yönlü ve karmaşık bir süreç olmasıyla bağlantılı olarak yaşlılık algısı da bireyin deneyimlediği yaşlılık dönemine göre farklılık göstermektedir. Yaşlılık algısı, bireylerin yaşlanma sürecini nasıl değerlendirdiğini ve yaşlılıkla ilgili düşüncelerini içerirken, ölüm ise yaşamın doğal bir sonucu olarak kabul edilen son dönemdir. Yaşlılık algısı, bireylerin kendi yaşlanma süreçlerini nasıl değerlendirdiklerini ve yaşlılıkla ilgili kaygılarını içermektedir. Pozitif bir yaşlılık algısı, yaşlı bireylerin daha sağlıklı bir yaşam sürmelerine yardımcı olabilirken, olumsuz bir yaşlılık algısı, yaşlıların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Yaşlılık algısı ve ölüm, her birey için farklı deneyimler ve duygular yaratabilir. Bazıları yaşlılığı ve ölümü olumlu bir şekilde kabul ederken, diğerleri için bunlar kabul edilmesi ve içselleştirilmesi zor süreçlerdir. Bu çalışmada ise yaşlı bireylerin yaşlılık algıları ve ölüme karşı tutumları ortaya çıkarılarak yaşlılık algısı ve ölüm düşüncesi arasında nasıl bir ilişki olduğu incelenmektedir. Bu kapsamda Elâzığ ilinde ikamet eden 50 yaşlı bireyle yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak mülakatlar yapılmış ve değerlendirmeler tablolar yardımıyla yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• yaşlılık
• yaşlanma
• yaşlılık algısı
• ölüm

Kaynakça

1. Akçay, C. (2013). Yaşlılık, Kavramlar, Kuramlar ve Yaşlılığa Hazırlık. Kriter Basım Yayın Dağıtım. İstanbul
2. Atilla, S. (2006). Toplumsal değişmenin aile ve yaşlılar üzerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya)
3. Cicirelli, V. G. (2003). Older adults’ fear and acceptance of death: A transition model. Ageing International, 28, 66-81.
4. Gönüllü, C. (2022). Aktivite Kuramı Çerçevesinde Yaşlıların Eğitimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (56).
5. Hablemitoğlu, Ş. ve Özmete, E. (2010). Yaşlı Refahı: Yaşlılar İçin Sosyal Hizmet. Ankara: Kilit Yayınları.
6. Kaba, Y. (2019). Huzurevinde yaşayan bireylerin ölüm kaygısı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Malatya Huzurevi örneği) (Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya).
7. Kalkan, M. (2008). Yaşlılık: Tanımı, sınıflandırılması ve genel bilgiler. K. Ersanlı, M. Kalkan (Ed.), Psikolojik, Sosyal ve Bedensel Açıdan Yaşlılık içinde (1-17. ss.). Pegem Akademi.
8. Kıyak, D. (2018). Yaşlılarda Psikososyal Gelişim: Erikson'un Dokuzuncu Evresinin Araştırılması. (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul)

9. Kurtkapan,H. (2018). İnsan, Toplum ve Spor Bilimleri Araştırma Örnekleri içinde Yaşlılık Sosyolojisi Kuramları İçin Bir Çerçeve Denemesi Yamaner, F. Eyuboğlu, E. (Ed.). Nobel Yayıncılık.
10. Patton, M. Q. (2014). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri. Çev. Ed. Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir, Pegem Akademi Yayınları.
11. Powell, J. (2013). The Sociology of Care: Exploring Theory, Policy and Practice–The Case of Aging. Nova Science Publishers.
12. Şengür, E. (2021). Yaşamın sonu hissedilirken benlik bütünlüğü ve umutsuzluk.
13. Şentürk, M., Ceylan, H. (2015). İstanbul’da Yaşlanmak: İstanbul’da Yaşlıların Mevcut Durumu Araştırması. İstanbul: Açılım Kitap
14. Üçok, A. (2018). Yaşlılıkta Aktivite Kuramı İle Yaşamdan Kopma Kuramının Karşılaştırılması. Journal of International Social Research, 11(56).
15. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2022-49667