SPORDA BASKIN CİNSİYET ANALİZİ (TÜRKİYE ÖRNEĞİ)
Öz
Modernleşme ve küresel iletişim, insan hayatındaki birçok yaşam alanının belirleyicisi konumuna gelmiştir. Bu durum siyasetten spora birçok alanda bireylerin zihinsel algılamasını da etkilemiştir. Araştırmanın amacı, cinsiyet ekseninde bireylerin spor branşlarına bakış açısını tespit etmektir. Çalışmada 742 kişiye anket tekniği ile 15 soru yöneltilmiştir. Araştırma, kota örneklemesi ile İstanbul nüfus verileri esas alınarak seçilmiş, İstanbul’da yaşayan 20 yaş üzeri kadın ve erkek okur-yazar bireyler üzerinde yapılmıştır. Güvenilirlik analizi sonuçları uygulanan anketin güvenilir olduğunu göstermektedir. Spor branşına uygun görülen cinsiyet hususunda şu verilere ulaşıldı. Şiddet ve güce dayalı spor branşları olan Boks (%94), Güreş (%93) ve Futbol (%92) konusunda bu sporların erkeğe uygun olduğu hususunda toplumun ittifak ettiği görülmektedir. Kadınların baskın olduğu sadece iki spor branşı tespit edilmiştir, bunlar Artistik Cimnastik (%56) ve Step Aerobik Fitnes(%69)’tir. Kayak (%80,5), Tenis (%78), Yüzme (%82,5) ve Masa Tenisi (%74) gibi spor branşlarında egemen bir cinsiyetin aksine her iki cinsiyete uygun olduğu hususunda toplumun ittifak ettiği görülmektedir. Araştırmamıza göre, spor branş imgelerinin farklı olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıklar spor branşlarındaki baskın cinsiyet durumunda da görülmektedir. Sonuç olarak bu çalışmada, spor dallarındaki baskın cinsiyet ile yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Diğer çalışmalarda olduğu gibi biz de cinsiyet imgesinin spor branşlarındaki durumunu tespit ettik. Spor branşları, cinsiyet gibi sosyal belirleyicilerin etkisiyle toplumdaki imajını konumlandırmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Amman M.T., (2006). Kitle Sporunun Toplumsal Dinamikleri. Çamlıca Yayınları,İstanbul. s.13-43.
- 2. Amman M. T. (2005). Küreselleşmenin Kültürel Boyutları ve Kırkpınar. I. Tarihi Kırkpınar Sempozyumu Bildirileri, Edirne, s. 213-217.
- 3. Amman M.T. (2005). Kadın ve Spor. Morpa Kültür Yayınları Ltd.Şti, İstanbul.s.17-54.
- 4. Bourdieu P., (2000). Televizyon Üzerine. Çev. Ilgaz T., Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, s.92.
- 5. Karahüseyinoğlu M.F. (2007). Küreselleşme ve Geleneksel Türk Sporları. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor ABD, Doktora Tezi, İstanbul, s. 17-18, 28, 34-36, 38, 151-167. (Danışman: Prof. Dr. M. Tayfun Amman)
- 6. Karahüseyinoğlu M.F., (1998). Elazığ Kamuoyunun Spora Karşı ilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi. F.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor ABD, Elazığ.
- 7. Koca C., (2006). Beden Eğitimi ve Spor Alanında Toplumsal Cinsiyet İlişkileri, Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 17 (2), 81-99.
- 8. Koca C., Bulgu N., (2005). Spor ve Toplumsal Cinsiyet: Genel Bir Bakış, Toplum ve Bilim, 103, 163-184.
- 9. Küçük V., Şallı A.O., Amman M.T., (2016) “The Dominant Gender in Sports Analysis (The Case of Turkey)”. 13th International Scientific Conference Of Montenegrin Sports Academy, Podgorica-KARADAĞ. Page(sayfa) 39.
- 10. Swingewood A. (1998). Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi. Çev. Akınhay O, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara, s.9.