VAR SİSTEMİNİN 2018-2019 SEZONU SÜPER LİG FUTBOL MAÇLARINA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Dünyanın en önemli spor branşlarından biri olan futbol, insanlar tarafından benimsenmiş ve ilgi görmüş olup, ülkelerin kendilerini tanıtma, kendi kültürlerini ön plana çıkarma noktasında değişilmez bir araç olmuştur. Zamanla bir endüstri haline gelerek profesyonelleşmiş ticari bir gelir kaynağı olan futbol ve buna bağlı olarak futbol maçlarının özenle takip edilmesi, her bir detayının incelenmesi, hatanın en aza indirgenmesi önem arz etmektedir. Bu açıdan futbol maçının oynanması esnasında hakeme yardımcı olması beklenen ve dijital platform desteğiyle oluşturulan ekip çalışmasının bir ürünü olan VAR sistemi geliştirilmiştir. Bu bağlamda araştırmada Var sistemi kullanılarak oynanmış olan futbol maçları üzerine değerlendirme yapılabilmesi için gözlemsel çalışmanın alt başlıklarından biri olan retrospektif çalışma modeli kullanılmıştır. Elde edilen bilgiler çalışmanın amacı doğrultusunda ele alınmış ve yorumlanmıştır. Bu doğrultuda Dünya’da ve Türkiye’de sistemle ilgili görüş ve yansımaların yanı sıra, 2018-2019 Türkiye futbol süper ligi takımlarının oynadıkları maçlara VAR sisteminin etkisi incelenmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; Var sistemi Dünya’da ve Türkiye’de kısmen tepkilerle karşı karşıya kalmış olsa da çoğunlukla sistemin devam etmesi yönünde fikir birliğine varıldığı söylenebilir. 2018-2019 Türkiye futbol süper liginde VAR sistemi ile alınan kararlardan olumsuz yönde etkilenerek en fazla puan kaybı yaşayan takımın Bursaspor olduğu tespit edilmekle birlikte Antalyaspor’un puan açısından Var sisteminden etkilenmediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, Var sistemi sayesinde Evkur Yeni Malatyaspor sıralamada ilk beşte yer alarak Avrupa kupalarına katılmaya hak kazanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Futbol
• Süper lig
• spor
• VAR sistemi

Öz

Football, which is one of the most important sport branches of the world, has been adopted and given attention by people and it has become an indispensable tool for countries in introducing and highlighting their culture. It is important for football, which has become a professionalised commercial source of income through becoming an industry over time, and therefore football matches, to be followed carefully and it is also important to analyse every detail of matches and to minimize errors. From this point VAR system, which is a product of the team work created with the support of digital platform and which is expected to help the referee during football matches, has been developed. In this context, retrospective study model, which is one of the subtitles of observational study, was used so that evaluations could be made on football matches played by using the VAR system in the study. The information obtained was discussed and interpreted in line with the purpose of the study. Accordingly, in addition to the views about and reflections of the system in the world and Turkey, the effects of VAR system on the matches played by 2018-2019 Turkey football super league teams were examined. According to the results obtained in the study, it can be said that mostly there is a consensus about the continuation of the system although VAR system has faced reactions partially in the world and Turkey. While it was found that Bursaspor was the team which lost the highest number of points as a result of being negatively affected by the decisions taken with VAR system in 2018-2019 Turkey football super league; Antalyaspor was not affected by VAR system in terms of points. In addition, thanks to the VAR system, Evkur Yeni Malatyaspor qualified for the European cups by getting a place in the top five rankings.

Anahtar Kelimeler

• Football
• Super League
• Sports
• VAR system.

Kaynakça

1. 1. https://wmaraci.com/nedir/var(Erişim Tarihi: 17 Kasım 2018).
2. 2. Durna, E. Türkiye’de Futbol ve Hakem, Yıldızlar Matbaacılık, İstanbul, 1997.
3. 3. https://www.bbc.com/turkce/spor-45038263(Erişim Tarihi: 26 Kasım 2018).
4. 4. https://www.goal.com/tr/haber/video-hakem-uygulamasi-var-nedir/(Erişim Tarihi: 15 Kasım 2018).
5. 5. https://www.haberturk.com/var-video-yardimci-hakem(Erişim Tarihi: 05 Aralık 2018).
6. 6. Video Assistant Referees (Vars Implementation handbook for competitions, the International Football Association Board, Version 8, April 2017.
7. 7. Türkiye Futbol Federasyonu,"VAR broşürü", Ankara, 2018.
8. 8. https://www.theifab.com/projects/vars/participants-matches (Erişim Tarihi: 12 Aralık 2018).

9. 9. https://www.haberturk.com/video/spor/izle/nihat-ozdemir-herkesin-futbol-ortamindan-sikayeti-var-ancak-kimsenin-cozum-onerisi-yok (Erişim Tarihi: 06 Şubat 2020).
10. 10. https://www.haberler.com/mhk-yaz-semineri(Erişim Tarihi: 26 Aralık 2018).
11. 11. https://onedio.com/haber/super-lig-de-ilk-yarinin-raporu-var-damga-vurdu(Erişim Tarihi: 04 Ocak 2019).
12. 12. https://scorum.tc/tr-tr/football/@gercekler/sueper-lig-ilk-yari-var-raporu(Erişim Tarihi: 11 Ocak 2019).
13. 13. Ara, G. Sporda ne VAR ne yok? Gazete Duvar İnternet Gazetesi.2018 Ekim 6.
14. 14. Güven, E. ‘VAR’ başka ‘VER’ başka! Milliyet Gazetesi. 2018 7 Ağustos.
15. 15. Yıldız, İ. Var hakemleri tembelleştirdi! HABERTÜRK Gazetesi. 2018 10 Ekim.
16. 16. Yener, C. Var mı yok mu? Aydınlık Gazetesi.2019 14 Şubat.
17. 17. Ertaş, S. VAR Sistemi nedir? Ne değildir? Yeni Asır Gazetesi. 2017 14 Ocak.
18. 18. Altaylı, F. VAR'ın başına yabancı hakem, HABERTÜRK Gazetesi. 2018 28 Kasım.
19. 19. http://www.onmedya.com.tr/var-olmasaydi-super-lig-de-puan-durumu-nasil-olurdu-(Erişim Tarihi: 21 Ocak 2019).
20. 20. Carlos, L.P., Ezequiel, R., Anton, K. How does Video Assistant Referee (VAR) modify the game in elite soccer?, International Journal of Performance Analysis in Sport Volume 19(4): 2019.
21. 21. Bacigalupe, C. - The Use of Video Technologies in Refereeing Football and Other Sports; The Video Assistant Referee (VAR) Protocol. Routledge, 2019; 10.
22. 22. Ugondo,P.L., Tsokwa, M. Interpreting Video Assistant Referee and Goal-Line Technology Communication: The Pitch-Based Referees Perspectives, International Journal of Trend in Scientific Research and Development (IJTSRD) 3(4): 1061, 2019.
23. 23. https://www.cnnturk.com/spor/kume-dusen-takim-degisti-iste-varsiz-puan-durumu (Erişim Tarihi: 07 Haziran 2019).