Büyük Veri Çağında Araçsallaştırılan Beden ve Genetik Ayrımcılığı David Le Breton’ın Bedene Vedası’ndan Okumak
Öz
İçinde yaşadığımız çağ, bireylerin kişisel özellikleri ve yetenekleri ile değil de sahip oldukları genetik özellikleri ile sınıflandırıldığı ve yaşama dâhil edildiği bir dönemdir. Bu dönemde sağlık ve bilişim temelli teknolojik ilerlemeler insan bedenini daha fazla restore ve modifiye etme iddiasını her geçen gün arttırmaktadır. Genetik bilimi, moleküler biyoloji, yapay zekâ ve bilişimdeki teknolojik gelişmeler, insanlara sahip oldukları bedensel dezavantajlardan kurtulma vaadi vermektedir. Ancak bu vaat, bazı bilim insanları ve düşünürler tarafından insanın özü ve kimliği için büyük bir tehlike olarak değerlendirilmektedir. Genetik biliminin ilerlemesiyle, insanlar sahip oldukları kalıtımsal özellikleri konusunda sınava tabii tutularak, doğum öncesi veya sonrası bir takım testlere alınmaktadır. İnsana özgü mahrem bilgiler enformasyon haline getirilmekte ve beden bilim için araçsallaştırılmaktadır. Büyük veri çağında insanlar birer veri olarak kodlanmaktadır. Bilim, insanları kalıtsal özelliklerine göre yaşam alanlarına dâhil etme ya da etmeme üzerinden genetik bir ayrımcılığa doğru gitmektedir. David Le Breton, Bedene Veda adlı eseri üzerinden yaşanılması muhtemel ayrımcılık olgusunu, genetik ve insan bedeni üzerinden sorgulamaktadır. Bu çalışmada Bedene Veda adlı eser bu yönüyle bir analize tabii tutulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Araçsallaştırma,Bedene Veda,Büyük Veri,Genetik Ayrımcılık,David Le Breton
Kaynakça
- Aközer, M., ve Aközer, E. (2015). Bilim ahlakı normlarının etik temellendirilmesi: Bilim insanlarının dışsal sorumlulukları. Journal of Higher Education & Science/Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 5(2), 109-124.
- Aközer, M., ve Aközer, E. (2015b). Bilim insanlarının bilime yönelik sorumlulukları: Bir etik temellendirme önerisi. Journal of Higher Education & Science/Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 5(3), 219-235.
- Andreu-Perez, J., Poon, C. C., Merrifield, R. D., Wong, S. T., ve Yang, G. Z. (2015). Big data for health. IEEE journal of biomedical and health informatics, 19(4), 1193-1208.
- Annas, G. J., Glantz, L. H., ve Roche, P. A. (1995). Drafting the genetic privacy act: Science, policy, and practical considerations. The Journal of Law, Medicine & Ethics, 23(4), 360-366.
- Auffray, C., Balling, R., Barroso, I., Bencze, L., Benson, M., Bergeron, J., … , Del Signore, S. (2016). Making sense of big data in health research: Towards an EU action plan. Genomemedicine, 8(1), 71-84.
- Costa, F. F. (2014). Bigdata in biomedicine. Drug Discovery Today, 19(4), 433-440.
- Dülger, M. (2014). Homo commoditus: Sahip olmak, genetik metalar ve fikri mülkiyet. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 72(1), 507-529.
- Duster, T. (1992). Retour a l'eugénisme, Paris: Kime.
- Ferri, D. (2014). Is it time for the EU to take on a new challenge? Q. Gerard, A. De Paor, and P. Blanck (Eds.), Genetic Discrimination: Transatlantic Perspectives on the Case for a European Level Legal Response içinde. (ss. 245-268). Abingdon: Routledge.
- Güven, A. T., Güven, E., Özkal, Ş. Ş., Petridis, G., ve Kalfoğlu, E. A. (2015). Genetik testler; ayrımcılık ve onam. Türkiye Klinikleri Adli Tıp ve Adli Bilimler Dergisi, 12(1), 15-22.