İlkokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerde Kültürel Değerler
Öz
Dil bir kültür aktarıcısıdır. Dil sayesinde toplumun kimliğini ve davranış özelliklerini yansıtan kültür ve kültürel değerler gelecek kuşaklara aktarılır. Türkçe dersi hem dil becerilerini geliştirmede hem de kültürel değerleri kazandırmada öncelikli bir derstir. Dilin kazandırılmasında rol sahibi olan Türkçe dersinde kültürel değerlerin incelenmesi dil kültür ilişkisinin kurulması açısından önemlidir. Bu bağlamda çalışmada Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde yer alan kültürel değerlerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Seçkisiz örnekleme yoluyla 2, 3 ve 4. sınıf Türkçe ders kitaplarından her biri farklı yayınevi olmak üzere her sınıf seviyesinden birer kitap seçilmiştir. Seçilen kitaplar içerik analiziyle analiz edilmiş ve “Türk Dili, Türk Tarihi, Şehirler, Sanat, Bağımsızlık Simgesi, Din, Gelenek-Görenek” olmak üzere 7 tema üzerinde veriler sınıflandırılmıştır. İncelenen kitaplarda en çok Türk Tarihi temasının vurgulandığı ve en çok 4. sınıf ders kitabında kültürel değerlere rastlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra bütün sınıflarda eşit düzeyde Bağımsızlık Simgesi teması vurgulanırken, 4. sınıfta Sanat ve Din teması diğer sınıflara göre daha çok vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksan, D. (2006). Türkçenin sözvarlığı. Ankara: Engin Yayınevi.
- Aksan, D. (2008). Türkçeye yansıyan Türk kültürü. Ankara: Bilgi Yayınevi.
- Aral, D. (2008). Millî Eğitim Bakanlığı’nın hazırladığı 6. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan değerler üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
- Baki, Y. (2019). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin değer aktarımı açısından incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 17(37), 109-146.
- Demirhan-İşcan,C. (2019). Değerler eğitiminde temel kavramlar. F. Ersoy ve P. Ünüvar (Der.). Karakter ve değer eğitimi içinde (s.31-50). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Doğan, B. ve Gülüşen, A. (2011). Türkçe ders kitaplarındaki (6-8) metinlerin değerler bakımından i̇ncelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 75-102.
- Ekinci-Çelikpazu, E. ve Aktaş, E. (2011). MEB 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin değer iletimi açısından incelenmesi. Turkish Studies, 6(2), 413-424.
- Erkılıç, T. A. (2019). Değişim ve değerler eğitiminin gerekçeleri. F. Ersoy ve P. Ünüvar (Der.). Karakter ve değer eğitimi içinde (s.1-30). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Fırat, H. ve Mocan, A. (2014). Türkçe ders kitaplarındaki hikâyelerde yer alan değerler. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 183(183), 25-49.
- Girmen, P. (2013). Türkçe eğitiminde atasözleri ve değer eğitimi. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(25), 117-142.