Kemer-Edremit Voyvodası el-Hâc Ali Ağa bin el-Hâc Ahmet Ağa’nın Kemer-Edremit’te Kurduğu Vakıf ve Vakfiyesi
Öz
Bu çalışmada Kemer-Edremit Voyvodası el-Hâc Ali Ağa bin Ahmet Ağa’nın Kemer-Edremit Burhaniye Kasabası’nda kurduğu mülhak vakfa ait H. 1 Cemaziye’l-evvel 1172/ M. 31 Aralık 1758 tarihli vakfiye incelenmiştir. Vâkıf, Kemer-Edremit Kasabası’nda ve çevre köylerde kendi mülkü olan çok sayıda zeytin ağacı ile zeytin bahçelerini zeytinlik , kasaba çarşısında bulunan dükkanlarını, fırın, kahvehane, un değirmenleri ve zeytinyağı değirmenlerini Kemer-Edremit Kasabası’nda Mahkeme Mahallesi’nde inşâ ettirdiği cami için vakfetmiştir. Vâkıfın vakfettiği 11 dükkân, 2 fırın, 3 kahvehane, 2 un değirmeni ile 3 zeytinyağı değirmeni ve vakfiyede yerleri ve miktarları belirtilen 66 kıta zeytin bahçesi ve zeytin ağaçlarından oluşan toplam 87 parça mülkü vakfiyede ayrıntılı olarak kaydedilmiştir. Vâkıf, vakfiyede belirtildiği üzere vakfettiği bu mülk ve gelirlerinden bir kısmını camide görevli imam, hatip, vâiz, müezzin, kayyım gibi görevliler ile caminin yanındaki muallimhane sıbyân mektebi ve burada görevli sıbyân muallimine ve ayrıca mübarek geceler ile Ramazan gecelerinde cami minaresinde kandiller yakılması için ayrılmasını şart koşmuştur. Vâkıf, vakfın mütevelliliğinin ölünceye kadar kendi üzerinde olmasını, ölümünden sonra ise kendi soyundan gelen erkek ve kız evlatları ve torunlarının vakfa mütevellilik yapmasını şart koşmuştur.
Anahtar Kelimeler
- Kemer-Edremit (Burhaniye), el-Hâc
Ali Ağa bin el-Hâc Ahmet Ağa, Osmanlı Devleti, Hanay Camii,
vakıf, vakfiye, mütevelli, imam, hatip, zeytin ağaçları, zeytin
bahçeleri, dükkan.
The Vakıf Established by el-Hâc Ali Ağa bin el-Hâc Ahmet Ağa, the Voyvoda of Kemer-Edremit, and its Vakfiye
Öz
This paper studies vakfiye deed , which is dated by 1 Cemaziye’levvel 1172/ 31 December 1758 and belongs to the vakıf endowment , established by the voyvoda governor of Kemer-Edremit Burhaniye , elHâc Ali Ağa bin Ahmet Ağa, in his locality. The creator of the endowment entrusted his properties situated in the kasaba town of Kemer-Edremit—olive trees and olive yards, shops at the marketplace, bakeries, coffehouses, gristmills, and olive oil mills—to a mosque which he ordered to built in Mahkeme district mahalle of Kemer-Edremit. The vakfiye specifies that el-Hâc Ali Ağa bin Ahmet Ağa entrusted to the vakıf 11 shops, 2 bakeries, 3 coffeehouses, 2 gristmills, and 3 olive oil mills as well as 66 olive yards and olive trees, which locations are precisely described. In total, the vakfiye mentions 87 items. The voyvoda stipulated several conditions for the use of the endowment. The properties and the incomes were to be used to provide support to religious leaders imam, hatip, vaiz, muezzin, kayyim, etc , a primary school and its teachers, and the arrangement of Islamic holy nights and lighting candles on the minaret of the mosque during them. The trusteeship over the vakıf was to belong to its creator until his death; afterwards the trusteeship was to be transferred to male and female children of his family.
Anahtar Kelimeler
- Kemer-Edremit (Burhaniye), el-Hâc Ali Ağa bin
el-Hâc Ahmet Ağa, Ottoman State, Hanay Mosque, vakıf
(endowment), vakfiye (deed), trustee, imam, hatip, olive trees,
olive yards, shop.
