Osmanlı Hariciyesi'nin muhalif bir gazete Davul ile mücadelesi
Öz
Theodor Herzl’in ifadesiyle bir “Osmanlı Vikingi” olan İsveç kökenli Gustaf Noring, 1879 yılında İstanbul’a gelerek Müslüman olmuş ve Ali Nuri ismini almıştı. Osmanlı Hariciyesinde göreve başlayan Ali Nuri, çeşitli diplomatik görevlerden sonra Rotterdam Başkonsolosluğuna kadar yükselmişti. Rotterdam Başkonsolosu iken Paris Sefiri Münir Bey’in Babıâliye göndermiş olduğu telgraf dikkate alınarak Ali Nuri Bey’in Davul Daoul adlı bir gazete çıkardığı gerekçesiyle cinayetle ithamına ardından da müebbet hapsine karar verilmişti. Bunun üzerine Ali Nuri, II. Abdülhamid’e karşı hiciv nitelikli yayınlar yaparak muhalefet etmişti. Osmanlı Hariciyesi ve temsilcilikleri, Ali Nuri’nin ve eşi Hayriye Hanım’ın Avrupa’daki faaliyetlerini engellemek ve II. Abdülhamid’i hicveden gazetenin yayınlarını sonlandırmak için Avrupa ülkeleri nezdinde girişimlerde bulunmuştu. Fakat bu girişimler neticesinde olumlu bir sonuç alınamadığı gibi zaman zaman Osmanlı diplomatlarının zor durumda kalmalarına yol açmıştı. Ali Nuri’nin iştirakiyle çıkan Davul gazetesi, yayınladığı karikatür ve makalelerle II. Abdülhamid’e muhalefetini yıllarca sürdürmüş ve söz konusu yönetimi ağır bir şekilde eleştirmiştir. Bu çalışmada 1900’den 1908’e kadar geçen sürede Ali Nuri Bey’in Avrupa ülkelerinde II. Abdülhamid aleyhindeki faaliyetleri ve Osmanlı Hariciyesinin yayınları engellemek için yaptığı girişimler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ali Nuri’nin iştirakiyle çıkan Davul gazetesi, yayınladığı karikatür ve makalelerle II. Abdülhamid’e muhalefetini yıllarca sürdürmüş ve söz konusu yönetimi ağır bir şekilde eleştirmiştir. Bu çalışmada 1900’den 1908’e kadar geçen sürede Ali Nuri Bey’in Avrupa ülkelerinde II. Abdülhamid aleyhindeki faaliyetleri ve Osmanlı Hariciyesinin yayınları engellemek için yaptığı girişimler değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
The Struggle of Ottoman Foreign Service with An Opponent Newspaper Davui
Öz
Gustaf Noring, an “Ottoman Viking” from as Theodor Herzl defined him, came to Istanbul in 1879 and became a Muslim, and took the name Ali Nuri. Ali Nuri, who started a career in Ottoman Foreign Service, rose up to the Consulate General of Rotterdam following various diplomatic missions. When he was the Consul General of Rotterdam, Ali Nuri Bey was accused of murder and sentenced to imprisonment for life since he published a newspaper called Davul Daoul by taking the telegram sent by the Paris Ambassador Munir Bey to the Babıâli into consideration. Upon this event, Ali Nuri opposed to Abdulhamid II by making satirical publications against him. The Ottoman Foreign Service and their entities attempted in European countries to prevent opponent activities of Ali Nuri and his wife, Hayriye Hanim, against Abdulhamid II and put an end to the publication of the criticizing journal. However, these initiatives did not result in positive results and occasionally caused the Ottoman diplomats to have difficulties. The newspaper Davul published with the association of Ali Nuri continued its opposition to Abdulhamid II for many years through the articles and cartoons it served and criticized the administration violently. Present study evaluates Ali Nuri Bey’s activities against Abdülhamid II in a period from 1900 to 1908 and the attempts of the Ottoman State Foreign Service to prevent these publications.
Anahtar Kelimeler
