YANYA SANCAĞI MUTASARRIFI ARSLAN PAŞAZÂDE SELMAN PAŞA (1742-1764)

Özet

Yanya, Osmanlı döneminde Arnavutluk sınırları içinde olup 1430’da fethedilmişti. Tarih boyunca güney Arnavutluk’un idarî ve kültürel merkezi olan Yanya’nın sınırları zaman içerisinde değişse de bu özelliğini daima muhafaza etti. Osmanlı idaresinin kurulmasından sonra sancak merkezi olan Yanya, XVIII. yüzyılın başlarında diğer sancaklar birlikte Manastır merkezli Rumeli eyaletine dahildi. XVIII. yüzyılda Rumeli eyaleti dahilindeki sancaklardan birisi olan Yanya, Güney Arnavutluk’tan Delvine ve Avlonya’nın da dahil olduğu 13 sancak arasındaydı. Sancaklar, mirliva veya sancakbeyi denilen idareciler tarafından yönetiliyordu. Sancakbeyleri veya mirliva denilen idareciler klasik dönemde kendilerine has olarak verilen gelirleri tasarruf ederlerdi. XVII. yüzyılın sonu ve XVIII. yüzyılın başlarında sancak yöneticileri mutasarrıf olarak anılmaya başladı. Bu bağlamda olmak üzere Yanya Sancağı XVIII. yüzyıldan itibaren doğrudan veya arpalık suretinde olmak üzere mutasarrıfların idaresine verildi. Mutasarrıf olarak 1742 senesinde Yanya’ya tayin edilen Arslan Paşazâde Selman Paşa, burada aralıklarla 1764 senesine kadar görev yaptı. Ancak reayaya karşı zulmü, eşkıya ile mücadelede zafiyet göstermesi ve vergileri tahsil de başarısız olması gözden düşmesine neden oldu. Hakkındaki şikâyetler nedeniyle Manastır’da kurulan mahkemeye gelmesi ve hasımlarıyla yüzleşmesi istendi. Fakat İstanbul’dan gelen emirleri dinlemedi. Nihayet uslanmaz tavrı ve reayaya zulmü nedeniyle hakkında idam kararı verildi. Selman Paşa hakkındaki idam kararı Şubat/Mart 1764’te uygulandı ve kesik başı İstanbul’a gönderildi. Devlet ölümü sonrası malını ve mülkünü hazine adına müsadere etti.

Abstract

Ioannina was within the borders of Albania during the Ottoman period and was conquered in 1430. Although the borders of Ioannina, which has been the administrative and cultural center of southern Albania throughout history, have changed over time, it has always preserved this feature. Yanya, which became the sanjak center after the establishment of the Ottoman administration, was included in the Manastır-centered Rumeli province at the beginning of the 18th century together with other sanjaks. Ioannina, which was one of the sanjaks within the province of Rumelia in the 18th century, was among the 13 sanjaks including Delvine and Vlorë from Southern Albania. Sanjaks were ruled by administrators called mirliva or sancakbeyi. Sancakbeyis or administrators called mirliva used to save the income given to them in the classical period. At the end of the 17th century and the beginning of the 18th century, the governors of the sanjak began to be called mutasarrif. In this context, since the 18th century, the Yanya sanjak was given to the administration of the governors “mutasarrifs”, either directly or as a benefice “arpalık”. Arslan Pashazâde Selman Pasha, who was appointed to Ioannina in 1742 as the governor, “mutasarrifs” served here intermittently until 1764. However, his cruelty against the reaya, his weakness in the fight against the bandits, and his failure to collect taxes caused him to fall into disfavor. Due to the complaints against him, he was asked to come to the court established in Manastır and face his opponents. But he did not listen to the orders coming from Istanbul. Finally, he was sentenced to death for his incorrigible attitude and cruelty to the reaya. The death sentence for Selman Pasha was executed in February/March 1764 and his severed head was sent to Istanbul. After his death, the state confiscated his property and possessions in the name of the treasury.