EN
TR
Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları
Öz
Birinci Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti’nin sınırları içinde yaşayan Rumlar ve Ermeniler, iç ve dış güvenlik kaygılarının belirleyici olduğu bir çerçeve içinde imparatorluk sınırları dâhilindeki değişik yerlere sevk ve iskân edildiler. Bursa Sancağı’nda yaşayan Rumlar ve Ermeniler de yukarıda betimlenen uygulamaların bir parçası olarak yakın ve uzak bölgelere sevk ve iskân edildiler. Öte yandan ağırlığını Balkanlardan ve Ege Adaları’ndan gelenlerin oluşturduğu Müslüman göçmenler, Rum ve Ermenilerin yerlerine iskân edildiler. Merkezi otoritece planlanıp yürütülen bu demografik hareketlilik sırasında, ulaşım ve sevk edilenlerin geride bıraktıkları menkul ve gayrimenkullerin kullanımı konusunda ciddi sorunlar yaşanmıştır. Merkezi ve yerel yönetim gerçekleştirdikleri idari, mâlî ve hukuki düzenlemelerle söz konusu problemlere çözüm üretmeye çalışmışlardır. Osmanlı Devleti’nin yenilgisiyle sonuçlanan savaşın sonunda Bursa’dan farklı yerlere sevk ve iskân edilen Rumlar ile Ermenilerin bir bölümünün geriye dönmeleri, bunlara ait menkul ve gayrimenkullerinin iade edilmeleri ile sevk ve iskân sürecinde işlenen suçların yargılanmasını içeren, idari ve hukuki bir süreci başlatmıştır. Bu bağlamda Bursa’daki gayrimüslimlerin yerlerine ikame edilen Müslüman göçmenlerin yeniden iskânı, geriye dönenlerin eski konumlarına ulaştırılmaları ve tehcir esnasında gerçekleşen suçlara karışanların yargılanmasına ilişkin, yabancıların da dâhil olduğu yeni bir dönemin kapıları açılmıştır. Bununla birlikte savaş sonrası dönemde Bursa’nın demografik, ekonomik ve sosyo-kültürel yapısı önemli ölçüde Türkleşirken gayrimüslim topluluklar, Tanzimat’tan beri ipek endüstrisinin belirleyici olduğu kent ekonomisindeki hâkimstatülerini kaybettiler. Kurtuluş Savaşı söz konusu olguyu daha da pekiştirmiş ve ulus-devlet projesinin gerçekleştirilmesini kolaylaştıran türdeş bir toplumsal yapılanma, pek çok yerde olduğu üzere, Bursa’da da gerçekleşmiştir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- A.T.B.D., Yıl: 31, S: 81 (Aralık–1982), Sıra No: 1825, Belge No: 1830.
- A.T.B.D., Yıl: 31, S: 81 (Aralık–1982), Sıra No: 1827, Belge No: 1832.
- BOA B.E.O. G. N. 341055. 30.M.1337 / 5 Kasım 1918.
- BOA DH. EUM. D. 11/ 40. 13.Za.1333 / 22 Eylül 1915.
- BOA DH. EUM. 2. Şb. D. 3 / 50. 20.S.1333 / 5 Ocak 1915.
- BOA DH. EUM. 2. Şb. D. 8 / 40. 11.Ş.1333 / 24 Haziran 1915.
- BOA DH. EUM. 2.Şb. D. 9. / 31. 9.N.1331 / 21 Temmuz 1915.
- BOA DH. EUM. 2. Şb. D. 10 / 6. 3.L.1333 / 15 Ağustos 1915.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2008
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2008 Cilt: 23 Sayı: 23
APA
Akkuş, T. (2008). Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 23(23), 1-52. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000284
AMA
1.Akkuş T. Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 2008;23(23):1-52. doi:10.1501/OTAM_0000000284
Chicago
Akkuş, Turgay. 2008. “Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları”. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 23 (23): 1-52. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000284.
EndNote
Akkuş T (01 Haziran 2008) Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 23 23 1–52.
IEEE
[1]T. Akkuş, “Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları”, OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, c. 23, sy 23, ss. 1–52, Haz. 2008, doi: 10.1501/OTAM_0000000284.
ISNAD
Akkuş, Turgay. “Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları”. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 23/23 (01 Haziran 2008): 1-52. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000284.
JAMA
1.Akkuş T. Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 2008;23:1–52.
MLA
Akkuş, Turgay. “Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları”. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, c. 23, sy 23, Haziran 2008, ss. 1-52, doi:10.1501/OTAM_0000000284.
Vancouver
1.Turgay Akkuş. Birinci Dünya Savaşı Sürecinde Bursa’da Sevk Ve İskân Uygulamaları ve Sonuçları. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 01 Haziran 2008;23(23):1-52. doi:10.1501/OTAM_0000000284