MEKTEB-İ TIBBİYE-İ ŞAHANEDE BİR BULGAR ÖĞRENCİ: DR. YOSİF LYUBENOV’UN TOPLU MSAL FAALİYETLERİ VE ESERLERİ

Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane II. Mahmud tarafından 1827’de askeri hekimler yetiştirmek üzere kurulmuştur. Gerek yerli ve yabancı hoca kadrosuyla verdiği sağlam eğitim sonucunda itibarlı bir meslek sahibi yapması ve kariyer imkânı sağlaması, gerekse de öğrencinin bütün ihtiyaçlarını devletin karşılaması, bilime susuz Bulgar gençleri yarım yüzyıl boyunca mektebin sınıflarına çekmiştir. Buraya gelen yüzlerce genç arasında, daha önce doğduğu kasabada eczacı çıraklığı yapan Yosif Lyubenov da bulunmaktadır. 1877’de mezun olduktan sonra Bosna-Hersek’te ve daha sonra Yemen Vilayetinde askeri hekim olarak görev yapan Yosif Lyubenov, tıpta sadece neşterle tedavi etmenin yeterli olmadığını, ama kalemle de geniş kitlelerin sağlık bilincinin ve kültürünün yaygınlaşmasına katkı sağlanması gerektiğini anlamıştır. Yazdığı ve yayınladığı kitaplarla Bulgar toplumunda bulaşıcı hastalıklar ve beden temizliği gibi konularda farkındalık yaratmıştır. Bir bütünsellik içinde değil de, farklı yıllarda kesitler hâlinde kaleme aldığı hatırat ağırlıklı eserleri Osmanlı tıp tarihi açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Mekteb-i Tıbbiye-i Şahanede okuyan Bulgar öğrenciler ve Dr. Yosif Lyubenov’un hayatı, toplumsal faaliyetleri ve Osmanlı tıbbı açısından önem arz eden eserleri üzerinde durulmaktadır.