DOĞU AKDENİZ’DE BİR OSMANLI LİMAN YERLEŞİMİ: GİLİNDİRE/AYDINCIK

Bu araştırmada, Gilindire’nin Osmanlı öncesi tarihsel geçmişi özetlenip Osmanlı idaresi dönemindeki değişim ve dönüşümü sorgulanmaktadır. Araştırmada yararlanılan kaynaklar, arkeolojik araştırma eserleri, tarihsel dönemlere ait birinci elden kaynaklar, 19. yüzyıl gezginlerinin raporları ve arşiv kaynaklarıdır. Gilindire, Demir Çağından bugüne, yani en azından 2700 yıldır güney Anadolu’da önemi bir liman yerleşimi olarak varlığını sürdürmüştür. Anadolu Selçuklu döneminden (13. yüzyıl) 20. yüzyılın ilk çeyreği sonuna kadar askeri-siyasi-ticari faaliyetlerde kesintisiz sayılabilecek biçimde etkin bir yerleşim olmuştur. Gilindire’nin özellikle Osmanlı döneminde Doğu Akdeniz ticari faaliyetleri içinde Kıbrıs Adası ile yoğun bir ilişkisi olmuştur. Ayrıca 16. yüzyılın özellikle sonlarında yerel pazar kurulan bir mevki vasfına da sahip olan Gilindire, limandaki kalesi harap olduğu için çevre kalelerden görevlendirilen sipahiler aracılığıyla korunmaya çalışılmıştır. Gilindire, 19. yüzyılın ortalarına kadar ticari-askeri faaliyetlerde önceki yüzyılda olduğu gibi etkinliğini sürdürmüştür. 19. yüzyılın sonlarında Adana-Mersin demiryolunun açılarak Mersin Limanı’nın önem kazanması, Kıbrıs’ın İngiltere’nin eline geçmesi gibi nedenlerden dolayı Gilindire, bir iskele olarak önemini kaybetmiştir.