Elbruz Aksoy, Beyaz Köleler: Son Sesler

Öz

Elbruz Aksoy’un Beyaz Köleler: Son Sesler adlı çalışmasını merkeze alarak Osmanlı İmparatorluğu’nda 19. yüzyılda Doğu Avrupa ve Kafkasya’dan uzanan “beyaz kölelik” olgusunu incelemektedir. Osmanlı kölelik literatüründe beyaz köle ticareti ve bu deneyimin toplumsal hafızasal sonuçlarının sınırlı biçimde ele alındığı tespit edilmektedir. Çalışmanın temel amacı, beyaz kölelik olgusunu sözlü tarih görüşmeleri aracılığıyla ortaya çıkan kimlik, hafıza ve travma boyutlarıyla birlikte tartışmaktır. Makalede, arşiv belgeleri ile beyaz köle kökenli ailelerin çocukları ve torunlarıyla yapılan mülakatlardan elde edilen anlatılar bir arada değerlendirilmekte, aile içi suskunluklar, kuşaklar arası aktarım ve “Çerkes cariye” klişesini aşan çok etnikli yapı vurgulanmaktadır. Beyaz kölelik olgusunun Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreklilikler ve dönüşümler içinde kimlik oluşumları, toplumsal bellek ve geçmişle yüzleşme tartışmaları açısından önemli bir analitik imkân sunduğu ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• çerkes
• beyaz köle
• kölelik
• kafkas
• cariyelik
• harem

Kaynakça

1. AKSOY, Elbruz, Beyaz Köleler: Son Sesler, İletişim Yayınları, İstanbul 2022.
2. ÖZCAN DEMİR, Nilüfer, “Osmanlı Devletinde Harem Kurumu”, Istanbul Journal of Sociological Studies, Sayı 28, İstanbul 2003, s. 77-87.