Osmanlı-Venedik İlişkileri ve XVII. Yüzyılın Başlarında Adriyatik Bölgesindeki Sınırlarda Yaşanan Bazı Sorunlar Üzerine

Öz

Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz dünyasında kuvvetli bir devlet olarak var olduğu andan itibaren, zaman zaman savaştığı komşularından biri de Venedik olmuştu. Bu komşuluk ilişkileri sırasında sık sık antlaşmalara ters olarak sınır bölgelerinde çatışmalar olduğu, ilişkilerin pek de istendik ölçülerde gelişemediği görülmektedir. Bu çalışmada sınır çatışmaları ve ihlaller hakkında epey malzeme sunan Başbakanlık Osmanlı Arşivi MAD tasnifinde 6004 numara ile kayıtlı olan bir defterin verileri esas alınarak XVII. Yüzyılın başlarında yaşanan sınır anlaşmazlıkları üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı
• Venedik
• Sınır Anlaşmazlıkları

Kaynakça

1. BOA, MAD Tasnifi, 6004 numaralı defter.
2. BOA, 88 numaralı Mühimme Defteri.
3. Bracewell, Catherina Wendy, 16. Yüzyılda Adriyatik’te Korsanlık ve Eşkiyalık: Senjli Uskoklar, (Çev. Mehmet Moralı), Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2009.
4. Gökbilgin, M. Tayyib, “Venedik Devlet Arşivindeki Türkçe Belgeler Kolleksiyonu ve Bizimle İlgili Diğer Belgeler”, Belgeler, V–VIII/9–12, Ankara, 1968–71.
5. Gökbilgin, M. Tayyib, “Kanunî Sultan Süleyman Devrine Âit Bosna ve Hersek ile İlgili Venedik Arşivi’ndeki Türkçe Belgeler Hakkında”, Tarih Dergisi, S. 32, İstanbul, 1979.
6. Kaçan, Meryem, XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Osmanlı-Venedik Ahidnâmeleri (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul, 1995.
7. Kemal, Selatinname, (Yay. Necdet Öztürk), TTK, Ankara, 2001.
8. Mehmed Neşrî, Kitâb-ı Cihân-nümâ / Neşrî Tarihi, I–II, (Yay. Faik Reşit Unat, Mehmed A. Köymen), 3. Baskı, Ankara, 1995.

9. Müneccimbaşı Ahmed Dede, Sahaifü’l-Ahbar fî Vekayi-ül-a’sâr (Müneccimbaşı Tarihi), II, (Haz. İsmail Erünsal), İstanbul, (Tarihsiz).
10. Naîmâ Mustafa Efendi, Târih-i Na’îmâ (Ravzatü’l-Hüseyn Fî Hulâsati Ahbâri’l-Hâfikayn), II, (Haz. Mehmet İpşirli), Ankara, 2007.
11. Pitcher, Donald Edgar, Osmanlı İmparatorluğu’nun Tarihi Coğrafyası, (Çev. Bahar Tırnakçı), YKY, 3. Baskı, İstanbul, 2007.
12. Pedanî, Maria Pia, “Beyond the Frontier: The Ottoman-Venetian Border in the Adriatic Context from the Sixteenth–Eighteenth Centuries”, In Zones of Fracture in Modern Europe: Baltic Countries – Balkans – Northern Italy, (Ed. Elmut Bues), Wiesbaden, 2005.
13. Solak-zâde Mehmed Hemdemî Çelebî, Solak-zâde Tarihi, I, (Haz. Vahid Çabuk), Ankara, 1989.
14. Spremić, Momcilo, “XV. Yüzyılda Venedik Cumhuriyeti’nin Şarkta Ödediği Haraçlar”, (Çev. Mahmut H. Şakiroğlu), Belleten, XLVII/185, TTK, Ankara, 1984.
15. Şakiroğlu, Mahmut H., “1503 Tarihli Türk-Venedik Antlaşması”, VIII. Türk Tarih Kongresi, III, Ankara, 1983.
16. Şakiroğlu, Mahmut H., “Venedik Arşivi ve Kitaplıklarından Türk Tarih ve Kültürüne Ait Kayıtlar II”, Erdem, VI/17, Ankara, 1992.
17. Tansel, Selahattin, Osmanlı Kaynaklarına Göre Fatih Sultan Mehmed’in Siyasi ve Askeri Faaliyeti, İstanbul, 1971.
18. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, I–II, 7. Baskı, TTK, Ankara, 1995.
19. Vatin, Nicolas, “Osmanlıların Yükselişi (1392–1451), I. Mehmet”, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi: Osmanlı Devletinin Doğuşundan XVIII. Yüzyılın Sonuna, I, (Ed. Robert Mantran; Çev. Server Tanilli), 2. Baskı, İstanbul, 1995.
20. Vatin, Nicolas, “Osmanlıların Yükselişi (1451–1512), II. Mehmet”, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, I, (Ed. Robert Mantran; Çev. Server Tanilli), 2. Baskı, İstanbul, 1995.
21. Yemişçi, Cihan, 1618–1628 Arası Osmanlı-Venedik İlişkileri (6004 Nolu Ahkam Defterine Göre), S.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya, 2009.
22. http://en. wikipedia.org/wiki/Kotor.
23. http://en.wikipedia.org/wiki/Skradin.