Hardal Gazına Maruz Kalmış Kimyasal Yaralıların Tıbbi Yönetiminin Retrospektif Değerlendirilmesi ve Öneriler
Öz
Sülfür mustard (hardal gazı) yakıcı harp maddeleri grubunda yer alan kimyasal bir silahtır. Bu kimyasal silah; güçlü bir yakıcı ajan olmasının yanı sıra sitostatik, mutajenik ve sitotoksik etkilere sahiptir. Bu çalışmanın amacı; kimyasal bir saldırı sonucu hardal gazına maruz kalan dört yaralının belirti ve bulgularını, detaylı klinik seyirlerini, uygulanan tedavi yaklaşımlarını incelemek ve hardal gazı maruziyetinde uygulanan tıbbi yönetime ilişkin tecrübeleri paylaşmaktır.09 Mart 2016 tarihinde Irak’ın Kerkük şehri yakınlarında bulunan Tuzhurmatu kasabasına kimyasal bir saldırı düzenlenmiştir. Bu saldırı sonucu ortama yayılan hardal gazına maruz kalan dört yaralı; olaydan 15 gün sonra Ankara’daki bir devlet hastanesinde tedavi altına alınmıştır. Hastaların yapılan detaylı fizik muayenelerinde çift taraflı konjunktivit, gözlerde yanma, fotofobi, genizde yanma ve ağrı, yutma güçlüğü, burun akıntısı ve balgamlı öksürük tespit edilmiştir. Hastaların yapılan cilt muayenelerinde özellikle üst ve alt ekstremiteler başta olmak üzere tüm vücut yüzeylerinde birinci/ikinci derece yanık sekelleri ile hipo ve hiperpigmente alanlar izlenmiştir. Maruziyetten sonraki 15. günde dört hastadan elde edilen detaylı fizik muayene bulguları ve tipik maruziyet hikayeleri kapsamında, söz konusu hastaların Irak’ta düzenlenen kimyasal terörist saldırıda hardal gazına maruz kaldıkları değerlendirilmiştir. Bu hastaların tıbbi yönetiminde semptomatik bir tedavi yaklaşımı uygulanmıştır. Kimyasal yaralıların tıbbi yönetiminde bilgi, kritik altyapı, planlama ve personel anlamında hazırlıklı olmak her sağlık tesisi için mutlak bir zorunluluktur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kaynaklar
- 1. Ortatatlı M, Sezigen S, Ayan HA, Balandız H, Kenar L. Terörizm kapsamında kimyasal, biyolojik, nükleer ve radyasyona bağlı yaralanmaların değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri J Foren Med-Special Topics. 2015;1(2):44-52.
- 2. Kehe K, Szinicz L. Medical aspects of sulphur mustard poisoning. Toxicology. 2005;214:198-209.
- 3. Romano JA, Lukey BJ, Salem H. Chemical warfare agents: chemistry, pharmacology, toxicology, and therapeutics, 2th ed, Taylor&Francis;2007.
- 4. Balali-Mood M, Hefazi M. The pharmacology, toxicology, and medical treatment of sulphur mustard poisoning. Fundamental & Clinical Pharmacology. 2005;19:297-315.
- 5. Kehe K, Thiermann H, Balszuweit F, eyer F, Steinritz D, Zilker T. Acute effects of sulfur mustard injury-Munich experiences. Toxicology. 2009; 263: 3-8.
- 6. Sezigen S, Karayılanoğu T. Kimyasal savaş ajanlarının solunum sistemine etkileri ve tedavi yaklaşımları. Türk Hij Den Biyol Derg. 2006;63(1-3):129-34.
- 7. Thiermann H, Worek F, Kehe K. Limitations and challenges in treatment of acute chemical warfare agent poisoning. Chemico-biological interactions. 2013;206:435-443.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sermet Sezigen
*
0000-0002-4658-5046
Türkiye
Levent Kenar
Bu kişi benim
0000-0002-6613-1308
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
4 Şubat 2019
Kabul Tarihi
8 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 42 Sayı: 1
Cited By
Evaluation of patients admitted to the emergency room with the claim of being exposed to chemical gas in northwest Syria
Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Dergisi
https://doi.org/10.17944/mkutfd.1101321Evaluation of the degradation efficiency and possible mechanism of various chemical decontaminants on series of vesicant sulfur mustards
Phosphorus, Sulfur, and Silicon and the Related Elements
https://doi.org/10.1080/10426507.2025.2464778