YOGA YAPAN ve YAPMAYAN BİREYLERDE BEDEN ALGISI ile ÖZNEL İYİ OLUŞ DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışma, düzenli yoga pratiğinin bireylerin öznel iyi oluş ve beden algısı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Nisan 2022 ve Haziran 2022 arasında 534 katılımcıyla yapılan araştırma kapsamında, yoga pratiği deneyimlemiş ve deneyimlememiş bireylerden veri toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğinin değerlendirilmesinde Cronbach Alfa katsayıları kullanılmıştır. Buna göre, öznel iyi oluş ölçeğinin (0.82) ve beden algısı ölçeğinin (0.93) değerleri ile güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Korelasyon analizi, düzenli yoga pratiği yapanlarda öznel iyi oluşun artmasıyla beden algısının iyileştiğini göstermiş; regresyon analizi, beden algısının öznel iyi oluşu yordadığını doğrulamıştır. Düzenli yoga pratiği olanlarla olmayanlar arasında yapılan farklılık testleri, öznel iyi oluşları açısından anlamlı bir farklılık olduğunu ortaya koymuştur (p<0.05). Bu sonuçlar, yoga pratiğinin yaşam kalitesine olumlu katkı sağladığını ve ruhsal, bedensel ve zihinsel faydalarını desteklediğini göstermektedir. Yoga pratiğinin öznel iyi oluş ve beden algısı üzerindeki olumlu etkileri, güvenilir ölçeklerle sağlam bir şekilde ortaya konmuştur. Bu bulgular, kişisel yoga pratiği deneyimlerinin ve literatürdeki araştırmaların birleştirilerek, yoga pratiğinin ruhsal, bedensel ve zihinsel faydalarına dair bilinci arttırmaya yönelik önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• beden algısı
• yoga
• öznel iyi oluş

COMPARISON OF BODY PERCEPTION AND SUBJECTIVE WELL-BEING LEVELS IN INDIVIDUALS WHO PRACTICE YOGA AND THOSE WHO DO NOT

Öz

This study examines the effects of regular yoga practice on individuals' subjective well-being and body perception. Data was collected from 534 participants between April 2022 and June 2022, including individuals who had experienced yoga practice and those who had not. Descriptive statistics, correlation, and regression analyses were employed for data analysis. The reliability of the scales was assessed using Cronbach's Alpha coefficients, revealing that the subjective well-being scale (0.82) and body perception scale (0.93) were reliable. Correlation analysis indicated that an increase in subjective well-being among regular yoga practitioners was associated with an improvement in body perception, which was confirmed by regression analysis showing that body perception predicted subjective well-being. Difference tests between those practicing yoga regularly and those who did not revealed a significant difference in subjective well-being. These findings suggest that regular yoga practice contributes positively to individuals' quality of life and supports their mental, physical, and emotional well-being. The positive effects of yoga practice on subjective well-being and body perception were robustly demonstrated using reliable scales. These findings contribute significantly to enhancing awareness of the spiritual, physical, and mental benefits of yoga practice by integrating personal experiences and existing research in the literature.

Anahtar Kelimeler

• Body image
• correlation
• subjective well-being
• yoga

Kaynakça

1. Abakay, U., Alıncak, F., Ay, S. (2017). Üniversite öğrencilerinin beden algısı ve atılganlık düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, (9), 12-18.
2. Akay, B., Bozkurt, C., & Şahin, N. (2019). Yoganın kronik obstrüktif akciğer hastalığına etkisi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 1(1), 71-79.
3. Aslan, D. (2004). Beden algısı ile ilgili sorunların yaratabileceği beslenme sorunları. STED, 13(9), 326-329.
4. Atılgan, E., Tarakcı, D., Polat, B., Algun, Z. C. (2016). Sağlıklı kadınlarda Yoga temelli egzersizlerin esneklik, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite ve depresyon üzerine etkilerinin araştırılması. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 2(2), 41-46.
5. Başaran, M., Erol, M., Yılmaz, D. (2020). Öğrencilerin psikolojik sağlamlıkları ile duygusal ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, Milli Mücadele’nin 100. Yılı Özel Sayısı, 290-303.
6. Bayar, Ö. (2019). Üniversite öğrencilerinde beden imajı, öz-şefkat, depresif duygulanım ve cinsiyet. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 46, 175-190. DOI: 10.9779/pauefd.451180.
7. Butterfield, N., Schultz, T., Rasmussen, P., & Proeve, M. (2017). Yoga and mindfulness for anxiety and depression and the role of mental health professionals: A literature review. The Journal of Mental Health Training, Education and Practice, 12(1).
8. Cash, T. F., & Pruzinsky, T. (2002). Body image: A handbook of theory, research, and clinical practice. Guilford Press.

9. Çetintaş, Ç. (2018). Yoga Sutralar-1, Bir Yoginin el Kitabı. Sokak Yayın Grubu.
10. Daubenmier, J. J. (2005). The relationship between yoga practice, body awareness, and body responsiveness. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 9(3), 152-163. https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2004.11.001
11. Efe, F., Keyvan, A. (2021). Kaygı, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğunda yoganın etkililiği: Bir gözden geçirme. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 3(1), 1-11. DOI: 10.51538/intjourexerpsyc.883347.
12. Grogan, S. (2016). Body image: Understanding body dissatisfaction in men, women and children (3rd ed.). Routledge.
13. Gülbahçe, Ö. (2011). Üniversite öğrencilerinin sportif aktivitelerde bulunma tercihlerinin bazı psiko-sosyal değişkenler açısından incelenmesi. Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı.
14. Haspolat, N. K., Kağan, M. (2017). Sosyal fobinin yordayıcıları olarak beden imajı ve benlik saygısı. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 139-152. DOI: 10.17556/erziefd.322327.
15. Harkess, K. N., Ryan, J., Delfabbro, P. H., Cohen-Woods, S. (2016). Preliminary indications of the effect of a brief yoga intervention on markers of inflammation and DNA methylation in chronically stressed women. Translational Psychiatry, 6(11), e965.
16. Impett, E. A., Daubenmier, J. J., & Hirschman, A. L. (2006). Minding the body: Yoga, embodiment, and well-being. Sexuality Research & Social Policy, 3(4), 39-48. https://doi.org/10.1525/srsp.2006.3.4.39
17. Jeter, P. E., Slutsky, J., Singh, N., Khalsa, S. B. (2015). Yoga as a therapeutic intervention: A bibliometric analysis of published research studies from 1967 to 2013. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 21(10), 586–592.
18. Khazaee-Pool, M., Sadeghi, R., Majlessi, F., Rahimi Foroushani, A. (2015). Effects of physical exercise programme on happiness among older people. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 22(1), 47-57.
19. Köyüstü, S., Kırık, A. M. (2021). Yogaya genel bir bakış ve yoga-sağlık ilişkisi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmaları Dergisi, 10(28), 123-139.
20. Ongören, B. (2015). Sosyolojik açıdan sağlıklı beden imgesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 16(34), 25-45.
21. Övayolu, Ö., Övayolu, N. (2019). Yoga uygulamalarında kanıtlar. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 6(1), 44-49.
22. Özcan, H., Subaşı, B., Budak, B., Çelik, M., Gürel, Ş. C., & Yıldız, M. (2013). Ergenlik ve genç yetişkinlik dönemindeki kadınlarda benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı, depresyon ve anksiyete ilişkisi. 3(3), 107-13.
23. Park, C. L., Braun, T., & Siegel, T. (2015). Who practices yoga? A systematic review of demographic, health-related, and psychosocial correlates of yoga practice. Journal of Behavioral Medicine, 38(3), 460-471. https://doi.org/10.1007/s10865-015-9618-5
24. Secord, P. F., & Jourard, S. M. (1953). The appraisal of body-cathexis: Body-cathexis and the self. Journal of Consulting Psychology, 17, 343-347.
25. Smith, K. B., & Pukall, C. F. (2009). An evidence-based review of yoga as a complementary intervention for patients with cancer. Psycho-Oncology, 18(5), 465-475. https://doi.org/10.1002/pon.1411
26. Perloff, R. M. (2014). Social media effects on young women's body image concerns: Theoretical perspectives and an agenda for research. Sex Roles, 71(11-12), 363-377. https://doi.org/10.1007/s11199-014-0384-6
27. Thompson, J. K., Heinberg, L. J., Altabe, M., & Tantleff-Dunn, S. (1999). Exacting beauty: Theory, assessment, and treatment of body image disturbance. American Psychological Association.
28. Torgutalp, Ş. Ş. (2018). Yoga pratiğindeki asana, pranayama ve meditasyonun beyin dalgaları üzerine etkisi. Spor Hekimligi Dergisi/Turkish Journal of Sports Medicine, 53(2).
29. Tuzgöl Dost, M. Öznel iyi oluş ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2005; 3(23), 103-110.
30. Veale, D. (2004). Advances in a cognitive behavioural model of body dysmorphic disorder. Body Image, 1(1), 113-125. https://doi.org/10.1016/S1740-1445(03)00009-3