Araştırma Makalesi

SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ

Cilt: 5 Sayı: 1 31 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ

Öz

Samsun Limanı, Türkiye’nin Karadeniz kıyısında konumlanan ve kuzeye açılan ticaret ve lojistik akışlarda önemli rol üstlenen stratejik bir kapıdır. Bu çalışma, Samsun Limanı’nda 2012–2024 döneminde yıllık toplam elleçlenen yük miktarının gelişimini incelemekte ve 2025–2027 dönemi için kısa vadeli tahminler üretmektedir. Analizde resmî yıllık elleçleme verileri kullanılmış; hesaplamalar ve model karşılaştırmaları Minitab 17 yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Modelleme öncesinde temel tanısal kontrollerden yararlanılmış ve yöntemler arası karşılaştırma için tutarlı bir değerlendirme çerçevesi oluşturulmuştur. Yöntem kapsamında doğrusal trend, parabolik trend ve üssel trend modelleri ile 3 ve 5 dönem hareketli ortalama, basit üssel düzeltme ve Holt çift üssel düzeltme yöntemleri uygulanmıştır. Modellerin performansı R², düzeltilmiş R² ve tahmin R² ile; tahmin doğruluğu ise MAPE, MAD ve MSD ölçütleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, toplam yük hacminin 2012’de 8.910.426 ton iken 2023’te 14.176.568 tona yükseldiğini, 2024’te 12.747.789 tona sınırlı bir gerileme yaşandığını, ancak genel eğilimin artış yönünde olduğunu göstermektedir. Hata ölçütlerine göre doğrusal trend modeli en düşük MAPE (≈%4,81) ile öne çıkarken, Holt yöntemi de çok yakın performans sergilemiştir (MAPE ≈%4,85). Elde edilen 2025–2027 öngörüleri; kapasite planlaması, ekipman/işgücü tahsisi ve yatırım zamanlaması gibi operasyonel ve planlama kararları için veri temelli bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akkan, B., & Çalışır, V. (2022). Klasik zaman serisi yöntemleri ile konteyner elleçleme tahmini. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 7(3), 341-349. https://doi.org/10.35229/jaes.1133335 Box, G. E., Jenkins, G. M., Reinsel, G. C., & Ljung, G. M. (2015). Time series analysis: forecasting and control. John Wiley & Sons. Brown, R. G. (1959). Statistical forecasting for inventory control. McGraw-Hill. Brown, R. G. (1963). Smoothing, forecasting and prediction of discrete time series. Prentice-Hall. Chatfield, C. (2000). Time-series forecasting. Chapman and Hall/CRC. Chatfield, C., & Xing, H. (2019).The analysis of time series: An introduction with R. Chapman and hall/CRC.
  2. Deniz, E. (2025). Marmara Bölgesinde Elleçlenen Yüklerin Analizi ve Tahmin Edilmesi. Trakya Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 26(1), 1-15. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tujes/article/1700210
  3. Gardner Jr, E. S. (1985). Exponential smoothing: The state of the art. Journal of forecasting, 4(1), 1-28. https://doi.org/10.1002/for.3980040103
  4. Goss, R. O. (1990). Economic policies and seaports: Are port authorities necessary?. Maritime Policy & Management, 17(4), 257-271.https://doi.org/10.1080/03088839000000032
  5. Hyndman, R.J., & Athanasopoulos, G. (2021) Forecasting: principles and practice, 3rd edition, OTexts: https://otexts.com/fpp3
  6. Hyndman, R. J., & Koehler, A. B. (2006). Another look at measures of forecast accuracy. International Journal of Forecasting, 22(4), 679–688. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2006.03.001 (Erişim tarihi: 17 Ekim 2025).
  7. Kaynak, M. (2003). Ulaştırmada Yeni Eğilimler ve Türkiye‟ nin Bölgesel Lojistik Güç Olma Potansiyeli. Avrasya Etütleri, (24), 3-18.
  8. Makridakis, S., Wheelwright, S. C., & Hyndman, R. J. (1998). Forecasting: Methods and Applications (3rd ed.). John Wiley & Sons.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tedarik Zinciri Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2025

Kabul Tarihi

14 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Deniz, E. (2026). SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ. Parion Akademik Bakış Dergisi, 5(1), 118-138. https://izlik.org/JA23EC98MU
AMA
1.Deniz E. SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ. PABD. 2026;5(1):118-138. https://izlik.org/JA23EC98MU
Chicago
Deniz, Elvan. 2026. “SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ”. Parion Akademik Bakış Dergisi 5 (1): 118-38. https://izlik.org/JA23EC98MU.
EndNote
Deniz E (01 Ocak 2026) SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ. Parion Akademik Bakış Dergisi 5 1 118–138.
IEEE
[1]E. Deniz, “SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ”, PABD, c. 5, sy 1, ss. 118–138, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23EC98MU
ISNAD
Deniz, Elvan. “SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ”. Parion Akademik Bakış Dergisi 5/1 (01 Ocak 2026): 118-138. https://izlik.org/JA23EC98MU.
JAMA
1.Deniz E. SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ. PABD. 2026;5:118–138.
MLA
Deniz, Elvan. “SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ”. Parion Akademik Bakış Dergisi, c. 5, sy 1, Ocak 2026, ss. 118-3, https://izlik.org/JA23EC98MU.
Vancouver
1.Elvan Deniz. SAMSUN LİMANI’NDA ELLEÇLENEN YÜKLERİN ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE TAHMİNİ. PABD [Internet]. 01 Ocak 2026;5(1):118-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23EC98MU