SOCIAL WORK PERSPECTIVE ON THE FAMILY BURDEN OF TRUCK DRIVER WIVES IN LONG-DISTANCE MARRIAGES: THE CASE OF DÜZCE

Öz

In long-distance marriages, men generally work away from home to provide for the family. Women, on the other hand, take on their husbands' roles and responsibilities to maintain family unity. Women who marry truck drivers and maintain long-distance marriages also take on many of the roles and responsibilities that their husbands would normally assume. Thus, they fulfill both the roles of mother and father in the home. The aim of this study is to identify the domestic responsibilities and burdens of women whose husbands are truck drivers, to determine how this situation affects their lives, and to identify their social support needs. We used the phenomenological method, a qualitative research design. In-depth interviews were conducted with 7 women in Düzce province whose husbands are truck drivers and who have children, using a semi-structured interview form. The data were analyzed using the MAXQDA program. The analysis identified three main themes: "evaluating the spouse's career choice, being a married but single parent, and the mother's need for social support." From a social service perspective, these women were invisible within their communities, that society did not perceive their experiences as a problem, and that they didn’t see their situation as requiring social support.

Anahtar Kelimeler

• Long-distance marriage
• social work
• family burden
• truck driver spouses

UZAK MESAFELİ EVLİLİK YÜRÜTEN TIR ŞÖFÖRÜ EŞLERİNİN AİLE YÜKÜNÜN SOSYAL HİZMET AÇISINDAN İNCELENMESİ: DÜZCE ÖRNEĞİ

Öz

Uzak mesafeli evlilik yaşayan ailelerde genel olarak erkekler evin geçimini sağlamak için evden uzakta çalışmakta ve geride kalan kadınlar aile bütünlüğünün devamı için eşlerinin rollerini ve sorumluluklarını da üstlenmektedirler. Tır şoförleriyle evlenerek uzak mesafeli evlilik yürüten kadınlar da eşlerinin alması gereken birçok rolü ve sorumluluğu üstlenerek evin içinde çift ebeveyn rolü yerine getirmektedirler. Bu çalışmanın amacı ise tır şoförü eşe sahip olan kadınların aile içi sorumluluklarının belirlenerek aile yüklerini keşfetmek ve bu durumun onların yaşamlarına nasıl bir etkide bulunduğunu tanımlayarak sosyal destek ihtiyaçlarını belirlemektir. Bu amaca ulaşmak için nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yöntem kullanılmıştır. Düzce ilinde eşi tır şoförü olan ve çocuk sahibi olan 7 kadınla yarı yapılandırılmış görüşme formuyla derinlemesine mülakat yapılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA programı ile çözümlenmiştir. Analiz sonucunda “eşin meslek seçimini değerlendirme, evli ama yalnız ebeveyn olma, annenin sosyal destek ihtiyacı” olmak üzere üç ana tema tespit edilmiştir. Sosyal hizmet bakımından çevresi içinde birey durumunda değerlendirildiğinde bu kadınların görünür olmadığı, toplumun onların yaşadıkları süreci bir problem olarak algılamadığı ve sosyal desteğe ihtiyacı olan bir durum olarak görmediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Uzak mesafeli evlilik
• sosyal hizmet
• aile yükü
• tır şoförü eşleri

Kaynakça

1. Acedera, K. A., & Yeoh, B. S. (2019). ‘Making time’: Long-distance marriages and the temporalities of the transnational family. Current Sociology Monograph, 67(2), 250–272. https://doi.org/10.1177/0011392118792927
2. Açık Turğuter, E., & Şen, H. (2014). Anthony Giddens’ın sosyolojik teorisinin epistemolojik arka planı. Journal of Sociology, 30, 89–104.
3. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, No. 6284. (2012). Resmî Gazete, Sayı 28239. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6284.pdf
4. Aitken, M. E., McCarthy, M. L., Slomine, B. S., Ding, R., Durbin, D. R., Jaffe, K. M., Paidas, C. N., Dorsch, A. M., Christensen, J. R., & MacKenzie, E. J. (2009). Family burden after traumatic brain injury in children. Pediatrics, 123(1), 199–206. https://doi.org/10.1542/peds.2008-0607
5. Akçabozan Kayabol, N. B., Aydoğan, D., Hatipoğlu Sümer, Z., & Özbay, Y. (2022). Gözden uzak olan gönülden de uzak mı olur? Uzak mesafe evlilik ilişkilerinin doğası. Baskent University Journal of Education, 9(1), 14–29.
6. Akün, E. (2013). Yapısal aile sistemleri kuramı bağlamında ergenlik döneminde aile yapısı ve ergenlik dönemi sorunları. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 53(1), 85–116.
7. Akyol, A. (2018). Kadına yönelik şiddetle mücadelede sosyal hizmet uygulamaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Apak, H. (2018, Mayıs 15). Güçlendirme ve maneviyata duyarlı sosyal hizmet. The Journal of Academic Social Science Studies, 67, 399–411. https://doi.org/10.9761/JASSS757

9. Arsita, D. S., & Soetjiningsih, C. H. (2021). Kepercayaan dan kebahagiaan pernikahan pada istri yang menjalani pernikahan jarak jauh. Jurnal Ilmiah Bimbingan Konseling Undiksha, 12(3), 355–362. https://doi.org/10.23887/jibk.v12i3.38242
10. Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51(1), Ö395-Ö407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
11. Arslantaş, H., & Adana, F. (2011). Şizofreninin bakım verenlere yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar (2), 251–277. http://www.cappsy.org/archives/vol3/no2/ adresinden alındı.
12. Bardakçı, S., & Ağzıtemiz, R. (2022). Tren makinistlerinin iş yükü algılarının aile-iş ve iş-aile çatışmaları üzerindeki etkisinin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi, Uluslararası İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi, 2(2), 113–130
13. Bayer, A. (2020). Modernleşme sürecinde aile: Değişen annelik ve babalık. Tevilat, 1(1), 35–60.
14. Creswell, J. W. (2015). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (Çev. M. Bütün & S. B. Demir). Siyasal Kitabevi.
15. Çakır, G., & Yaman, Ö. (2022). Yaşlılara evde bakım vermenin bakım veren aileler üzerindeki etkilerinin aile kuramları temelinde değerlendirilmesi. Journal of Society & Social Work, 33(2), 577–604. https://doi.org/10.33417/tsh.960879
16. Çalgı, B. (2020). Babanın ev işlerinde ve çocuk bakımında sorumluluk alması ile annenin duygusal ve fiziksel istismarı arasındaki ilişki. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 35–51.
17. Rachman-Kuswartantia, D., Septyanti-Putrib, P., Daony, S., & Adinda, T. (2023). My religion keeps me in long distance marriage (LDM). Journal of Contemporary Islamic Studies, 4(4), 146–152.
18. Demircioğlu, S. (2019). Günümüz Türkiye’sinde “ev hanımları” ve sorunları (Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/90452/T08230.pdf
19. Erbay, E. (2019). Güç ve güçlendirme kavramları bağlamında sosyal hizmet uygulaması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, (42), 1–20.
20. Erdem, E. (2021). Uzak mesafe evliliklerinde kadınların yaşadıkları sorunlar ve baş etme yöntemleri: Çankırı ili örneği. SOBİDER: Sosyal Bilimler Dergisi, (52), 434-455. https://doi.org/10.29228/sobider.51261
21. Hasanah, U., Faridatul-Hasanah, I., Isiyana-Wianti, N., & Reza-Ningrum, A. (2024). Women’s strategies in long-distance marriage: Communication and parenting. Marwah: Jurnal Perempuan, Agama dan Jender, 23(2), 143–155. https://doi.org/10.24014/Marwah.v23i2.32902
22. Gökbulut, Ö. Ö. (2006). Anne baba olma farkındalığı gelişiminde yaratıcı dramanın yöntem olarak kullanılması. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(2), 33–45.
23. Irbah, A., Herawati, T., & Musthofa. (2025). The influence of stress symptoms and coping strategies on the subjective well-being of long-distance marriage families. Journal of Child, Family, and Consumer Studies, 4(1), 12–23. https://doi.org/10.29244/jcfcs.4.1.12-23
24. Türkiye İstatistik Kurumu. (2021). İstatistiklerle aile, 2021. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile2021-45632
25. Kahraman Güloğlu, F. (2022). Güçlendirme yaklaşımı çerçevesinde engelli kadınlar için sosyal içermede olumlu stratejiler. Toplum ve Sosyal Hizmet, 1(11), 143–156.
26. Kalaycıoğlu, S., Çelik, K., & Beşpınar, F. (2010). “Gitmek mi zor kalmak mı?”: Avrupa’ya erkek göçü ve geride kalan kadının gözünden göç deneyimi. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 27(1), 123–146.
27. Karaca Aydın, S. (2019). Kadınlar için tek (yalnız) ebeveynlik ve zorlukları. Atatürk Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 1(1), 23–34.
28. Karakaya, H. (2018). Görünmez emek ve ev kadınları. Fırat Üniversitesi İİBF Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(1), 73–94.
29. Kavak, A. K. (2018). Evlilik birliğinin korunması [Yüksek lisans tezi, Çankaya Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
30. Kır, İ. (2011). Toplumsal bir kurum olarak ailenin işlevleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(36), 381–404. http://www.esosder.org
31. Kölemen, A. N., Can, G., & Tomar, İ. H. (2023). Dyadic effect of sacrifice on marital satisfaction in long-distance marital relationships. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 13(2), 389-411. https://doi.org/10.18039/ajesi.1292969
32. Mason, M. (2010). Sample size and saturation in PhD studies using qualitative interviews. Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research, 11(3), Article 8. http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs100387
33. Mohd-Zulkifli, H., Saidon, R., & Abd Aziz, A. (2022). Approach in managing conflict in a long-distance marriage. Journal of Contemporary Islamic Studies, 8(1), 1–12. https://jcis.uitm.edu.my/
34. Mubarok, A., Agustina, M., Diningrum, N., Syifa, N., & Zeirliana, E. (2025). Family resilience factors in long-distance marriage couples in Indonesia: A systematic literature review. Proceedings Conference Psychology and Flourishing Humanity, 1(1), 137–148. https://conferences.uin-malang.ac.id/index.php/pfh/article/view/3292
35. Nar, M. (2014). Yapısalcılık kavramına antropolojik bir yaklaşım: Levi-Strauss ve yapısalcılık. Antropoloji Dergisi, 27, 29–46. https://doi.org/10.1501/antro_0000000225
36. Nebioğulları, B. (2019). Çalışan/çalışmayan annelerin ebeveynlik özyeterlilik algıları ile 11–13 yaş çocuklarının algıladığı anne tutumu ve benlik saygısı arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. https://openaccess.maltepe.edu.tr/server/api/core/bitstreams/ae00f53e-62c0-47e0-b2ef-81384bb5371a/content
37. Özbaş, M., & Yarıcı, T. (2021). Okul yöneticilerinin eğitsel proje süreçlerine ilişkin görüşlerinin sosyal takas kuramı bağlamında incelenmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(38), 515–525. https://doi.org/10.31589/JOSHAS.562
38. Sağbaş, M., & Yıkılmaz, İ. (2022). Güvenlik güçlerinin performansında duygusal emeğin etkisi: Kavram ve literatür odaklı bir inceleme. Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, 32(1), 67–100. https://doi.org/10.54078/savsad.1134246
39. Sales, E. (2003). Family burden and quality of life. Quality of Life Research, 12(Suppl. 1), 33–41. https://doi.org/10.1023/a:1023513218433
40. Savi, F. (2008). 12–15 yaş arası ilköğretim öğrencilerinin davranış sorunları ile aile işlevleri ve anne-baba kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. https://acikerisim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/572025
41. Soylu Nural, H. (2002). Şizofreni hastalarının ailelerinde duygu dışavurum ile aile yükü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
42. Teater, B. (2015). Sosyal hizmet: Kuram ve yöntemler (A. Karatay, Çev.; 1. bs.). Nika Yayınevi.
43. Suminar, J. R., & Kaddi, S. M. (2018). The phenomenon of marriage couples with long-distance relationship. MIMBAR: Jurnal Sosial dan Pembangunan, 34(1), 121–129. https://doi.org/10.29313/mimbar.v34i1.3183
44. Tekin Çatal, M., & Kalkan, M. (2019). Evli bireylerin evlilik değerleri, evlilik doyumu ve evlilik tipleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 3(6). https://doi.org/10.31461/ybpd.601115
45. Temel, D., & Türkoğlu, B. (2019). Yerleşim yerlerine göre anne baba tutumlarının okul öncesi çocukların sosyal becerilerine etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 843–871. https://doi.org/10.17152/gefad.447017
46. Tri Harsari, R. J. (2020). A perspective of husband and wife roles in long-distance marriage. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 395, 268–271. https://doi.org/10.2991/assehr.k.200120.056
47. Turan Gürhopur, F. D., & İşler Dalgıç, A. (2017). Zihinsel yetersiz çocuğu olan ebeveynlerde aile yükü. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 8(1), 9–16. https://doi.org/10.14744/phd.2017.87609
48. Utaş Akhan, L., & Batmaz, M. (2011). 0–6 yaş grubu çocuğu olan çalışan annelerin çocuk bakımı sorunlarının ve sorun çözme yaklaşımlarının incelenmesi. Florence Nightingale Journal of Nursing, 19(3), 161–167.
49. Wairimu-Kaiuki, J. (2014). The impact of long-distance marriage on the family: A study of families with spouses abroad in Kiambu County [Yüksek lisans tezi, University of Nairobi]. https://erepository.uonbi.ac.ke/handle/11295/76434
50. Yıldız, K. (2019). Aile (evlilik) kurumunun oluşumunu etkileyen zorlayıcı maddi unsurlar: Bandırma örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 208–224. https://doi.org/10.33692/543746
51. Zastrow, C., & Kirst-Ashman, K. (2015). İnsan davranışı ve sosyal çevre 2 (D. Baran Çiftçi, Ed.; E. Türközü, Çev.; 1. bs.). Nika Yayınevi.
52. Zastrow, C. (2017). Sosyal hizmete giriş (D. Baran Çiftçi, Ed.; G. Albayrak & Ç. Karaca, Çev.; 5. bs.). Nika Yayınevi.