ENTROPİ TABANLI MOORA YÖNTEMİ İLE BORSA İSTANBUL BANKA ENDEKSİNDE BULUNAN ŞİRKETLERİN FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, Borsa İstanbul Banka Endeksi’nde (XBANK) işlem gören bankaların 2020-2024 dönemi finansal performanslarını, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden Entropi ve MOORA (Multi-Objective Optimization on the basis of Ratio Analysis) entegrasyonu ile analiz etmektedir. Araştırmanın temel amacı, bankacılık sektörünün performans dinamiklerini objektif ve karşılaştırılabilir bir çerçevede değerlendirmektir. Bu doğrultuda, kârlılık, sermaye yapısı, aktif kalitesi ve likiditeyi temsil eden finansal oranlar kullanılmıştır. Kriter ağırlıkları, verinin içsel yapısını temel alan Entropi yöntemi ile tamamen nesnel olarak hesaplanmış, böylece karar verici yanlılığı ortadan kaldırılmıştır. Ardından, bu ağırlıklar MOORA yöntemine entegre edilerek bankalar için nihai bir performans sıralaması oluşturulmuştur. Analiz sonuçları, incelenen dönemde kârlılık göstergelerinin banka performansını ayrıştırmada en belirleyici faktör olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle sermaye yapısı güçlü ve kârlılık oranları yüksek olan bankaların sıralamada daha üstün bir konum elde ettiği gözlemlenmiştir. Bu çalışma, finansal performans değerlendirmesi için sistematik bir model sunarak literatüre metodolojik bir katkı sağlamakta ve sektör paydaşlarına stratejik bir bakış açısı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Performans
• Çok Kriterli Karar Verme
• Entropi Yöntemi
• MOORA Yöntemi
• Banka Endeksi
• Borsa İstanbul

Kaynakça

1. Altunöz, U. (2017). Bulanık MOORA ve Bulanık AHP Yöntemleri ile Türk Bankalarının Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi. Ekonomi, İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-16.
2. Avşarlıgil, M. (2023). Pandemi Öncesi ve Pandemi Dönemi Finansal Performanslarının Karşılaştırılması: Türkiye’deki Ticari Bankaların ARAS, MOORA ve MOOSRA Yöntemleri ile Sıralanması. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 15(28), 255-276.
3. Brauers, W. K. M., & Zavadskas, E. K. (2006). The MOORA method and its application to privatization in a transition economy. Control and Cybernetics, 35(2), 445-469.
4. Brauers, W. K. M., Ginevičius, R., & Podviezko, A. (2012). Development of the Lithuanian commercial banking system and its performance by the MULTIMOORA method. Technological and Economic Development of Economy, 18(1), 43-64.
5. Ozcalici, M. (2020). A new extension of the MOORA method using interval type-2 fuzzy sets for performance assessment of banks in Borsa Istanbul. Applied Soft Computing, 95, 106528.
6. Shannon, C. E. (1948). A mathematical theory of communication. The Bell System Technical Journal, 27(3), 379-423.
7. Şişman, B., & Doğan, M. (2016). Türk Bankalarının Finansal Performanslarının Bulanık AHP ve Bulanık MOORA Yöntemleri ile Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (71), 167-186.
8. Yetiz, F., & Kılıç, M. (2021). Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Finansal Performanslarının Entropi Ağırlıklı Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(1), 435-455.

9. Yılmaz, M. K., & Yakut, E. (2021). Borsa İstanbul’da İşlem Gören Bankaların Finansal Performanslarının Entropi Temelli TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri ile Analizi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 58(671), 25-44.