EN
TR
Geleneksel Bolvadin Evlerinde Çiçeklikler
Öz
Geleneksel Türk evinin plan şemasına göre şekil alan iç donatı elamanları oda ve sofanın konumuna göre değişiklik göstermektedir. Genellikle oda kapılarının arkasına yerleştirilen ve yüklüğün bir parçası olan çiçeklikler diğer donatı elamanları ile bir arada bulunmaktadır. Çiçeklik, yüklük ile kapaklı dolap arasında kalan kemerli bir niş açıklığıdır. Ahşap, çini, taş, maden, alçı ve kagir malzemeden yapıldıkları görülmektedir. Bu nişlerin içine süs eşyalarından vazo veya vazoda çiçek, kandil ve lamba gibi nesneler koyulmaktadır. Yörelere göre çiçeklik, şerbetlik, aynalık, mumluk, oyma dolap gibi farklı isimler
almaktadır. Genellikle yüklüğe bitişik olarak yapılan çiçeklikler Bolvadin evlerinde farklı bir uyguma ile karşımıza çıkmaktadır. Yüklükten bağımsız ayrı bir niş şeklinde duvara tek başına yerleştirilen çiçeklikler oda ve sofa arası bağlantıyı da sağlayan bir unsur olmuştur. Bu donatı elamanının ortasına yerleştirilen pencereler ile çiçeklikler daha özgün hale gelmiştir. Yapılan arazi çalışmalarında 35 evden 105 adet çiçeklik örneği incelenmiştir. Bu çiçeklikler bulundukları konum ve formlarına göre iki başlık altında değerlendirilmiştir. Malzemenin çeşitli olması sebebiyle de ana başlıkların altına kullanılan malzemeye
göre alt başlıklar oluşturularak değerlendirme yapılmıştır. Çiçeklikler pencereli ve penceresiz şeklinde başlıklara ayrılmıştır. Bu başlıklar da kendi içinde malzemesine göre; tamamen ahşaptan olanlar, kenar bordürü ahşaptan iç kısmı alçıdan olanlar ve tamamen alçıdan inşa edilenler şeklinde gruplandırılmıştır. Daha önceki yapılan çalışmalarda bu konuya değinilmemiş
olunması ve bir bütün olarak değerlendirilmemesi çalışmayı özgün kılmaktadır. Geleneksel dokuyu koruyan ve içinde yaşayan halk ile bir bütünlük gösteren evlerin iç donatıları da sağlam bir şekilde
korunarak günümüze kadar gelmiştir. Günümüzde kadar sağlam kalabilmiş bu örneklerin gelecek nesillere aktarılması
amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktuğ E. C. & Oğuz D. (2018). Bolvadin Geleneksel Evleri ve Süslemeleri. Bolvadin Araştırmaları 1, Eğitim Yayınevi.
- Aktuğ, E. C. (2023). Yok Olmaya Yüz Tutmuş Geleneksel Mimari: İzmir- Kiraz Yağlar Evleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 94-706.
- Alper, B. Kemaliye (Eğin) Yerleşme Dokusu ve Evleri Üzerine Bir Araştırma. Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Tez No: 14257.
- Arseven, C. E. (1975). Çiçeklik. Sanat Ansiklopedisi (c. 1, s. 396), İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mimarlık Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
26 Haziran 2025
Kabul Tarihi
11 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 8