Representation Of Traditional Architecture in Güce District, Giresun: Mâzıs

Abstract

The necessity of storing and preserving food, which is the source of human life, has led to the emergence of different types of structures throughout history. A larger harvest created a need for bigger storage spaces, while those with smaller harvests had smaller storage areas. Therefore, the construction of storage buildings is directly related to the economic status of their owners. In various regions of Anatolia, there are storage structures used for food storage. The main material of these buildings, which vary in construction techniques and sizes, is wood. Among the well-known storage structures, serenders are distinctive storage spaces of the Eastern Black Sea region, also in terms of visual appearance. Made entirely of wood from the base to the roof, this type of structure has preserved its original form in the Güce district of Giresun and has surviving examples today. The structures called "mâzı" in Güce continue the traditional architectural understanding of the Black Sea region in terms of construction technique, usage purpose, and spatial arrangement, with some variations. In this study, 21 examples of mâzı located in different neighborhoods of Güce district have been examined. These mâzı structures, documented through photographs and some of which are digitally drawn, aim to introduce these examples to the scientific community and preserve them for future generations.

Keywords

• Giresun
• Güce
• Serender
• Warehouse
• Mâzı

Giresun Güce İlçesinde Yöresel Mimarinin Temsili: Serenderler (Mâzılar)

Öz

İnsanoğlunun yaşam kaynağı olan besinin saklanması ve korunmasının gerekliliği tarihi süreç içinde farklı yapı tiplerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Elde edilen mahsulün çok olması daha büyük bir depolama alanı ihtiyacı ortaya koyarken, daha az mahsulü olan kişilerin depolama alanı küçük olmuştur. Dolayısı ile inşa edilen ambar yapılarının ev sahiplerinin ekonomik durumu ile doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Anadolu’nun farklı yerlerinde yiyeceklerin depolandığı ambar yapıları mevcuttur. İnşa teknikleri, büyüklükleri farklılık arz eden bu yapıların ana malzemesi ahşaptır. Yaygın olarak bilinen ambar yapılarından olan serenderler Doğu Kardeniz’in görsel açıdan da farklılık oluşturan depolama mekanlarıdır. Tabandan tavana kadar ana malzemesi ahşap olan bu yapı tipinin Giresun’un Güce ilçesinde özgün durumunu koruyarak günümüze ulaşmış örnekleri mevcuttur. Güce’de “mâzı” olarak adlandırılan bu yapılar, bazı farklılıklarla beraber inşa tekniği, kullanım amacı ve mekânsal düzenleme bakımından Karadeniz yöresinin geleneksel mimari anlayışını devam ettirmektedir. Çalışma kapsamında, Güce ilçesinin faklı mahallelerinde bulunan 21 adet mâzı örneği incelenmiştir. Fotoğraflarla belgelenen ve bazı örnekleri dijital ortamda çizilerek belgelenen mâzıların bilim camiasına tanıtılması ve gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Giresun
• Güce
• Serender
• Ambar
• Mâzı

Kaynakça

1. Al Şensoy, S. Ve Kukoğlu, S. (2020). Doğu Karadeniz Kırsal Mimari Örneği Serenderlerin Ekoloji ve Sürdürülebilirlik Bağlamında İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 10 (21), s. 25-44.
2. Arslan. M. T., Şen, C. (2021). Elmalı İlçesindeki Tahıl Ambarlarının Kültürel Coğrafya Açısından İncelenmesi. Bilim Armonisi Dergisi, 4 (1), s. 32-41.
3. Bayraktar, M. S. (2023). Sinop Ayancık Yenikonak (Otmanlı) Köyü’nde Geleneksel Kırsal Mimari II. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 9 (20), s. 457-488.