Doğu Lydia Bölgesine Ait Adak Stellerinde Tapınak ve Toplum İlişkisi

Öz

Bu makalenin konusunu, Roma İmparatorluğu Dönemi’nde Doğu Lydia Bölgesi'ne ait olduğu düşünülen, Uşak Müzesi’nde yer alan sekiz adet yazıtlı adak steli oluşturmaktadır. Bu stellerde yer alan yazıtlar; genellikle bireyler, aileler, toplum ve yerel toplulukların temsilcileri arasında günlük yaşamda ortaya çıkan, zorlayıcı ve çoğu zaman tartışmalı, uzun süreli olayların bir sonucu olarak değerlendirilen; toplumun ve bağlı oldukları tapınağın çıkarlarını en iyi şekilde savunmaya çalışan içerikleri kapsamaktadır. Makalenin odak notasını “kişi/aile”, “tapınak” ve “toplum” ilişkileri oluştumakta olup, özellikle bölgesel çalışmalarda, tapınak ile toplum arasındaki iletişim, daha önce yeterince vurgulanmamış bir konu olarak bu makalenin merkezinde yer almaktadır. Bu stellerin ortaya çıkışında en büyük etken, küçük köy topluluklarındaki bireyler, toplum ve yerel tapınak görevlileri arasındaki olaylardır. Çalışma, “toplum” ve “tapınak” arasında insanların dini yaşamda üstlendikleri rollere odaklanarak yeni bir bakış açısı sunmayı hedeflemekte; adak stellerinin tipolojisi ve ikonografisi ile birlikte bu bölgenin Roma Dönemi’ndeki toplum ve tapınak ilişkilerinin yerel sanata olan yansımaları hakkında bilgi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Doğu Lydia
• Adak steli
• Tapınak
• Toplum
• İlişkiler.

Doğu Lydia Bölgesine Ait Adak Stellerinde Tapınak ve Toplum İlişkisi

Abstract

The subject of this article is eight inscribed votive steles located in the Uşak Museum, believed to belong to the Eastern Lydia Region during the Roman Empire period. The inscriptions on these steles generally cover issues that arose in daily life between individuals, families, communities and representatives of local communities, which were considered to be the result of challenging and often controversial, long-term events, and which sought to best defend the interests of the community and the temple to which they belonged. The focus of the article is on the relationships between “individual/family”, “temple”, and “community” and communication between the temple and the community, which has not been sufficiently emphasised in previous regional studies, is at the centre of this article. The most significant factor in the emergence of these steles is the events involving individuals, society, and local temple officials in small village communities. The study aims to offer a new perspective by focusing on the roles people assumed in religious life between “society” and “temple”; it provides information about the typology and iconography of votive steles, as well as the reflections of society and temple relations in this region during the Roman period on local art.

Keywords

• Eastern Lydia
• Votive stele
• Temple
• Community
• Relationships

Kaynakça

1. Akıncı, E., Öztürk, C., & Tanrıver, C. (2008). New katagraphai and dedications from the Apollon Lairbenos. Epigraphica Anatolica, 41, 91–111.
2. Akıncı, E., Öztürk, C., & Tanrıver, C. (2009). Some new finds from the sanctuary of Apollon Lairbenos. Epigraphica Anatolica, 42, 87–97.
3. Aytaçlar, P. Ö. (2010). İtiraf Yazıtları ve Birer Sosyal Kurum Olarak Kuzeydoğu Lydia Köy Tapınakları. In H. S. Öztürk, H. Şahin, & Z. Çulha (Eds.), I. Küçük Asya Tarihi ve Epigrafyası Sempozyumu (71–82). Rezzan Has Müzesi.