Resim Sanatında Yaşam ve Ölüm Simgesi Olarak Ağaç: Mitolojik Kökenlerden Modern Sanata Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, resim sanatında ağaç imgesinin yaşam ve ölüm kavramlarıyla kurduğu sembolik ilişkiyi tarihsel bir perspektiften ele almaktadır. Ağaç, insanlık tarihinin en kadim sembollerinden biri olarak mitolojilerden dinlere, halk kültüründen plastik sanatlara uzanan geniş bir anlam evrenine sahiptir. Çalışmada öncelikle sembol kavramının etimolojik kökeni ve evrensel niteliği tartışılmış; ardından Türk ve Çin mitolojilerinde ağaç sembolünün taşıdığı anlamlar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Hayat ağacı motifinin farklı kültürlerdeki tezahürleri, ağacın kutsiyetine ilişkin inanışlar ve tek tanrılı ile çok tanrılı dinlerdeki ağaç tasvirleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmiştir. Araştırmanın odak noktasını ise ağaç sembolünün resim sanatındaki yansımaları oluşturmaktadır. Bu kapsamda Rembrandt van Rijn, Caspar David Friedrich, Arnold Böcklin, Peter Brueghel, Marcel Duchamp, Paul Delvaux, Vincent van Gogh ve Piet Mondrian gibi sanatçıların eserlerinde ağaç imgesinin yaşam ve ölüm temalarıyla nasıl bütünleştirildiği analiz edilmiştir. Sonuç olarak ağaç, hem doğu hem batı sanat geleneklerinde fâniliğin, yeniden doğuşun ve varoluşun evrensel bir anlatım aracı olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ağaç Sembolü
• Hayat Ağacı
• Yaşam ve Ölüm
• Resim Sanatı
• Mitoloji
• Sembolizm

Tree as a Symbol of Life and Death in Painting: An Examination from Mythological Origins to Modern Art

Öz

This study examines the symbolic relationship between the tree motif and the concepts of life and death in painting from a historical perspective. As one of the most ancient symbols of human history, the tree encompasses a broad universe of meaning extending from mythologies and religions to folk culture and plastic arts. The study first discusses the etymological origins and universal nature of the concept of symbol, followed by a comparative analysis of the meanings carried by the tree symbol in Turkish and Chinese mythologies. The manifestations of the Tree of Life motif across different cultures, beliefs regarding the sanctity of trees, and depictions of trees in monotheistic and polytheistic religions are evaluated under separate headings. The focal point of the research is the reflections of the tree symbol in painting. In this context, the study analyzes how artists such as Rembrandt van Rijn, Caspar David Friedrich, Arnold Böcklin, Peter Brueghel, Marcel Duchamp, Paul Delvaux, Vincent van Gogh, and Piet Mondrian integrated the tree motif with themes of life and death in their works. The findings reveal that the tree functions as a universal means of expression for mortality, rebirth, and existence in both Eastern and Western art traditions

Anahtar Kelimeler

• Tree Symbol
• Tree of life
• Life and Death
• Painting
• Mythology
• Symbolism

Kaynakça

1. Sarıkçıoğlu E (2002). Başlangıçtan Günümüze Dinler Tarihi, Fakülte Yayımevi. Seyfeli, C., & Tanrıkulu, M. (2018). Hıristiyanlıkta hayat ağacı: İsa Mesih. Dicle İlahiyat Dergisi, 20(2), 16-41. Turancı, E., & Özgen, Ö. (2018). Türk kültüründe ağaç sembolizmi ve filmlere yansıması. Etkileşim, (1), 154-171.