Nursing Care and Glycemic Control During Surgical Procedures in Diabetic Patients

Öz

Diabetes is a significant chronic disease that directly impacts patient outcomes during surgery. Due to the physiological stress experienced during surgery, glucose metabolism can be negatively affected, leading to metabolic imbalances such as hyperglycemia and hypoglycemia. This increases the risk of complications in diabetic patients, including infection, delayed wound healing, increased morbidity and mortality, and prolonged hospital stays. This review discusses the importance of diabetes management during surgery and the role of nursing care in this process.

Anahtar Kelimeler

• Diabetes
• surgical process
• nursing care
• glycemic control
• complications

Diyabetli Hastalarda Cerrahi Süreçte Hemşirelik Bakımı ve Glisemik Kontrol

Öz

Diyabet, cerrahi süreçte hasta sonuçlarını doğrudan etkileyen önemli bir kronik hastalıktır. Cerrahi süreçte meydana gelen fizyolojik stres nedeniyle glikoz metabolizması olumsuz etkilenmekte; hiperglisemi ve hipoglisemi gibi metabolik dengesizlikler meydana gelebilmektedir. Bu durum, diyabetli hastalarda enfeksiyon, gecikmiş yara iyileşmesi, artmış morbidite ve mortalite ile hastanede kalış süresinin uzaması gibi komplikasyonların riskini artırmaktadır. Bu derlemede, cerrahi süreçte diyabet yönetiminin önemi ve hemşirelik bakımının bu süreçteki rolü ele alınmıştır

Anahtar Kelimeler

• Diyabet
• cerrahi süreç
• hemşirelik bakımı
• glisemik kontrol
• komplikasyonlar

Kaynakça

1. Akiboye, F., & Rayman, G. (2017). Management of hyperglycemia and diabetes in orthopedic surgery. Current Diabetes Reports, 17, 13. https://doi.org/10.1007/s11892-017-0839-6
2. American Diabetes Association. (2026). Diabetes care in the hospital. Diabetes Care, 49(Suppl. 1), SS339–SS355. https://doi.org/10.2337/dc26-S016
3. Aldemir, K., Yılmaz, T. F., & Gürkan, A. (2018). Cerrahide diyabet yönetimi. Diyabet, Obezite ve Hipertansiyonda Hemşirelik Forumu Dergisi, 10(2), 30–33.
4. Ceran, Ü. E., & Polat, R. (2020). Diabetes mellitus ile peroperatif dönem. Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists’ Society. https://doi.org/10.5222/jarss.2020.85047
5. Çakır, K. S. (2018). Endokrin sistem hastalıkları. In S. Çelik & N. Taşdemir (Eds.), Güncel yöntemlerle cerrahi hastalıklarda bakım (pp. 381–413). Çukurova Nobel Tıp Kitabevi.
6. Demirkaya, K., & Akduran, F. (2025). Cerrahi onkoloji hastalarında diyabet kontrolünde hemşirenin rolü. In H. Cengiz Açıl (Ed.), Cerrahi hastalıklar hemşireliği güncel konular II (pp. 49–65). Livre de Lyon.
7. Dogra, P., Anastasopoulou, C., & Jialal, I. (2024). Diabetic perioperative management. StatPearls. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK540965/
8. Fındık, Y. Ü., & Özkan, K. Z. (2018). Diyabetli hastalarda ameliyat öncesi, sırası ve sonrası hemşirelik bakımı. Diyabet, Obezite ve Hipertansiyonda Hemşirelik Forumu Dergisi, 10(1), 68–78.

9. Frisch, A., et al. (2010). Prevalence and clinical outcome of hyperglycemia in the perioperative period in noncardiac surgery. Diabetes Care, 33(8), 1783–1788. https://doi.org/10.2337/dc10-0304
10. Galway, U., et al. (2021). Perioperative challenges in management of diabetic patients undergoing non-cardiac surgery. World Journal of Diabetes, 12(8), 1255–1266. https://doi.org/10.4239/wjd.v12.i8.12557
11. Garg, R., et al. (2016). Nurse practitioner-mediated intervention for preoperative control of diabetes in elective surgery patients. Journal of the American Association of Nurse Practitioners, 28(10), 528–533. https://doi.org/10.1002/2327-6924.12365
12. Garg, R., et al. (2017). Effect of preoperative diabetes management on glycemic control and clinical outcomes after elective surgery. Annals of Surgery, 267(5), 858–862. https://doi.org/10.1097/SLA.0000000000002323
13. Güvenç, M. (2024). Diyabet. İksad Yayınevi.
14. International Diabetes Federation. (2025). IDF diabetes atlas (11th ed.). http://www.diabetesatlas.org/
15. Leung, V., & Ragbir-Toolsie, K. (2017). Perioperative management of patients with diabetes. Health Services Insights, 10, 1–5. https://doi.org/10.1177/1178632917735075
16. Olgun, N., et al. (2014). Diabetes mellitus. In A. Karakovan & F. E. Aslan (Eds.), Dahili ve cerrahi hastalıklarda bakım (3rd ed., pp. 769–807). Akademisyen Tıp Kitabevi.
17. Özer, Y. A., & Bozkaya, A. T. (2021). Kardiyak cerrahi sonrası obezite, hipertansiyon ve diyabetin postoperatif sürece etkisi. 6. Uluslararası Beslenme, Obezite ve Toplum Sağlığı Kongresi.
18. Umpierrez, G. E., et al. (2011). Randomized study of basal-bolus insulin therapy in the inpatient management of patients with type 2 diabetes undergoing general surgery (RABBIT 2 surgery). Diabetes Care, 34(2), 256–261. https://doi.org/10.2337/dc10-1407
19. Ünübol, M., et al. (2016). Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda cerrahi müdahale sıklığının değerlendirilmesi. Sakarya Tıp Dergisi, 6(4), 202–206. https://doi.org/10.5505/sakaryamedj.2016.87004
20. Özen, A. (2021). Cerrahi hastalarda diyabet yönetimi. In S. Erdoğan & Ş. Özcan (Eds.), Diyabet hemşireliği (pp. 249–257). Nobel Tıp Kitabevleri.
21. Taş, S., et al. (2013). Açık kalp cerrahisi hastalarında diyabet ve kan glukozu kontrolünün cerrahi alan enfeksiyonları üzerine etkisi. Koşuyolu Kalp Dergisi, 16(3), 199–204. https://doi.org/10.5578/kkd.5901