KAMUSAL HİZMET YAKLAŞIMI BAĞLAMINDA ÜNİVERSİTE VİZYONLARI: İSTANBUL İLİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÜZERİNE BİR İÇERİK ANALİZİ

Yıl 2025, Cilt: 21 Sayı: 2, 192 - 209, 30.12.2025

Esra Çıkmaz , Burak Kılıç , Mehmet Şerif Çiçek

Öz

Örgütlerin varlık nedenleri ve geleceğe yönelik hedefleri açısından strateji ve vizyon kritik öneme sahiptir. Vizyon, örgütün ulaşmayı hedeflediği ideal geleceği ifade ederken, yükseköğretim kurumlarının güçlü vizyonları; teknolojik ve bilimsel gelişmeleri öngörmelerine, çağın gereksinimlerine uygun değişimlere hazırlıklı olmalarına imkân tanır. Bu çalışma, İstanbul’daki yükseköğretim kurumlarının vizyon bildirgelerindeki ifadeleri içerik analizi yöntemiyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, 2023 yılı itibarıyla İstanbul’da faaliyet gösteren 13 devlet ve 44 vakıf üniversitesinin vizyon bildirgelerine resmi internet siteleri üzerinden erişilmiştir. Analiz sonucunda, bu üniversitelerin vizyon ifadelerinde toplam 143 farklı mesajın öne çıktığı belirlenmiştir. Bulgular, İstanbul’daki üniversitelerin vizyonlarında en çok “eğitim ve bilim” ile “küresellik” temalarının vurgulandığını ortaya koymuştur. Buna karşın “liderlik etmek” ve “geleceği inşa etmek” gibi temalar daha sınırlı biçimde yer alırken, “girişimcilik” kavramı en az kullanılan unsurlar arasında bulunmuştur. Çalışmanın, yönetim bilimleri literatürüne katkı sağlaması ve yöneticilerin karar alma süreçlerinde veri analizi yöntemlerini nasıl uygulayabileceklerine dair pratik öneriler sunması açısından önemi büyüktür. Sonuçlar, yükseköğretim kurumlarının vizyon geliştirme süreçlerinde hangi değerlerin öne çıktığını ve geleceğe yönelik stratejik yönelimlerini anlamaya yardımcı olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Vizyon Bildirgeleri , İçerik Analizi , Stratejik Plan Analizi , Yönetim.

UNIVERSITY VISIONS IN THE CONTEXT OF PUBLIC SERVICE: A CONTENT ANALYSIS OF HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS IN ISTANBUL

Öz

Strategy and vision are of critical importance in terms of the reason for existence and future goals of organizations. While vision expresses the ideal future that the organization aims to achieve, the strong visions of higher education institutions allow them to foresee technological and scientific developments and be prepared for changes that meet the needs of the age. This study aims to evaluate the statements in the vision statements of higher education institutions in Istanbul using the content analysis method. In the research, the vision statements of 13 state and 44 foundation universities operating in Istanbul as of 2023 were accessed via their official websites. As a result of the analysis, it was determined that a total of 143 different messages were prominent in the vision statements of these universities. The findings revealed that the themes of “education and science” and “globalization” were emphasized the most in the visions of universities in Istanbul. On the other hand, themes such as “leading” and “building the future” were included in a more limited way, while the concept of “entrepreneurship” was found to be among the least used elements. The study is of great importance in terms of contributing to the management science literature and providing practical suggestions on how managers can apply data analysis methods in decision-making processes. The results help understand which values come to the fore in the vision development processes of higher education institutions and their strategic orientations for the future.

Anahtar Kelimeler

Vision Statements , Content Analysis , Strategic Plan Analysis , Management.

Kaynakça

• Acar, E. (2007). Yarı resmi bir örgütte stratejik planlama uygulaması: Aydın Ticaret Odası örneği (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
• Akgemci, T. ve Güleş, H. K. (2009). İşletmelerde Stratejik Yönetim, Gazi Kitabevi, Ankara.
• Alkoç, G. P. (2010). Misyon ve vizyon ifadelerinin işletme stratejisindeki yeri ve işletme performansı üzerindeki etkileri (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
• Aytar, O. ve Soylu, Ş. (2017). Türk bankacılık sektörünün misyon ve vizyon ifadelerine yönelik bir içerik analizi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(3), 117-131.
• Baransel, A. (1979). Çağdaş yönetim düşüncesinin evrimi. İstanbul Üniversitesi.
• Collins, J. C., Porras, J. I., ve Çivi, Z. (1999). Kalıcı olmak: Geleceğin güçlü kurumlarını yaratmak. Sistem Yayıncılık.
• Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri (3. Baskıdan Çeviri)(Çev. Ed. M. Bütün ve SB Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Creswell, J. W., ve Yöntemleri, N. A. çeviri ed. Bütün M, Demir SB, (Ankara: Siyasal Kitabevi, 2013).
• David, F. (2002). Strategic Management ConceptsveCases. 9. Edition. New Jersey.
• Demir, C. ve Yılmaz, M. K. (2010). Stratejik planlama süreci ve örgütler açisindan önemi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 69-88.
• Dinçer, Ö. (1998). Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası, Beta Yayınları Genişletilmiş 5. Baskı İstanbul, (s 16), 172.
• Doğan, H. (2008). Örgütlerde Vizyon Ve Misyonlarin Çalişanlarca Kabulü Ve Adnan Menderes Üniversitesi Örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(3), 93-110.
• Doğan, S. (2000). İşletmelerde Vizyon ve Misyon Geliştirme ve Önemi. 8. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı, Erciyes Üniversitesi Yayınları, ss: 187-204, Kayseri.
• Doğan, S. ve Alkan, A. D. (2020). Türkiye'deki Bakanlıkların Misyon ve Vizyon İfadelerinin İçerik Analizi. İş ve İnsan Dergisi, 7(2), 339-349.
• Doğan, S. ve Hatipoğlu, C. (2009). Küçük Ve Orta Boy İşletmelerde Vizyon Açıklamasının İşletmenin Performansına Etkisine İlişkin Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(2), 81-99.
• Emekci, M. ve Doğan, S. (2020). Türkiye’deki üniversitelerinin misyon ve vizyon ifadelerinin tematik olarak incelenmesi. Researcher, 8(1), 161-203.
• Erdoğan, B. Z., Tokgöz, N., Ulukan, C., Demirci, E., Baraz, B., Tiltay, M. A., ... ve Besler, S. (2012). Stratejik Yönetim-I. 1. Baskı. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
• Eren, E. (2002). Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası, İstanbul, Beta Yayınları, 6.
• Genç, F. N. (2009). Türk kamu yönetiminde stratejik planlama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (23).
• İlgar, S. C. ve İlgar, M. Z. (2014). Nitel veri analizinde bilgisayar programları kullanılması. İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi/IZU Journal of Social Science.
• Johnsen, Å. (2015). Strategic management thinking and practice in the public sector: A strategic planning for all seasons?. Financial Accountability ve Management, 31(3), 243-268.
• Karlsen, G. E. (2002). Eğitim yönetişimi, küreselleşme ve demokrasi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 2(1), 93-104.
• Kiliç, M. (2010). Stratejik yönetim sürecinde değerler, vizyon ve misyon kavramları arasındaki ilişki. Sosyoekonomi, 13(13).
• KUZU, Ö. H. (2020). Dünya Çapında Üniversiteler Bağlamında Misyon-Vizyon Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (1), 8-23.
• Lissack, M. ve Roos, J. (2001). Be coherent, not visionary. Long Range Planning, 34(1), 53-70.
• Martin, J., McCormack, B., Fitzsimons, D., ve Spirig, R. (2014). The importance of inspiring a shared vision. International Practice Development Journal, 4(2).
• Mirze, K. ve Ülgen, H. (2004). İşletmelerde stratejik yönetim. İstanbul: Literatür Yayınları.
• Ocak, M. ve Karabulut, B. (2017). Türkiye-İngiltere Üniversitelerinin Vizyon Ve Misyon İfadelerinin İçerik Analizi İle Karşılaştırılması. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(2), 113-130.
• ÖSYM. (2022). İstanbul’daki Üniversiteler, Erişim Tarihi: 30/12/2022.
• Özcan, M. (2012). Okulda üniversite modelinde kavramsal çerçeve: Eylemdeki vizyon [Conceptual framework: Vision in action in the model of university within school]. Journal of teacher education and educators, 1(1), 107-132.
• Özdem, G. (2011). Yükseköğretim kurumlarının stratejik planlarında yer alan vizyon ve misyon ifadelerinin analizi. Educational Sciences: Theory ve Practice.
• Özmen, H. İ., Özmen, F. ve Sakarya, Ş. (2013). Beş Yılda Ne Değişti?: Üniversitelerde Stratejik Planlama Çalışmaları (Misyon ve Vizyon Ekseninde Karşılaştırmalı Bir Analiz). Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 8(2), 27-39.
• Sakinç, S., ve Bursalioğlu, S. A. (2012). Yükseköğretimde küresel bir değişim: Girişimci üniversite modeli. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 92-99.
• Silverman, D. Doing Qualitative Research: A PracticalHandbook, (London: Sage, 2005), 2nd ed., . p.35.
• Sullivan, G. R. ve Harper, M. V. (1997). Umut Bir Yöntem Olamaz. (Çev. Ayşe Bilge Dicleli), Boyner Yayınları, İstanbul.
• Tunçbilek, M. M. ve Bayrakçı, S. (2017). Üniversitelerde Algılanan Liderlik, Vizyon Ve Örgüt Yapısının İnovasyon Yönetimine Etkisi: Karabük Üniversitesi Örneği. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 28(83), 48-84.
• Ülgen, H. ve Mirze, S. K. (2010). İşletmelerde Stratejik Yönetim, Beta Yayınları, İstanbul.
• Ültay, E., Akyurt, H. Ve Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188-201.
• Weber, R. P. (1989). Basic Content Analysis, Sage, London.
• Yalçın, A. (2002). Değişim Yönetimi, İstanbul, Nobel Kitabevi.