Broyler (Etlik Piliç) Sektöründe Üretim Kümeslerinin Etkinlik Analizi: Doğu Marmara Bölgesi Örneği

Öz

Bu çalışmada, Doğu Marmara bölgesinde broyler üretiminin en yoğun olarak yapıldığı Bolu, Düzce, Kocaeli ve Sakarya illerinde bulunan 122 adet broyler üretim dalının teknik, tahsis ve ekonomik etkinlik seviyeleri Veri Zarflama Yöntemi (VZA) ile ölçülmüştür. Çalışma, üretim dalları dört kapasite grubuna ayrılarak yürütülmüştür. Broyler işletmelerin kapasite kullanım oranı ortalama olarak %97.61 olarak hesaplanmıştır. Veri zarflama analizi ölçeğe sabit getiri (CRS) metodu ile ölçülmüş ve ortalama teknik, tahsis ve ekonomik etkinlik değerleri sırasıyla %97.40, %84.70 ve %82.50 olarak bulunmuştur. Bu etkinlik sonuçları üretim dallarında etkinliğin yüksek olduğunu göstermiştir. Broyler üretim dallarının %35.2’sinin ölçeğe sabit getirili, %45.4’ünün ölçeğe artan getirili ve %16.4’ünün ise ölçeğe azalan getirili üretim dalı olduğu belirlenmiştir. Birim canlı ağırlık maliyetinin üretim dalı ölçeği arttıkça azaldığı, genel olarak üretim dalı ölçeği arttıkça kaynakların daha rasyonel kullanıldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Broyler
• Etkinlik Analizi
• VZA

Efficiency Analysis of Production Coops in the Turkish Broiler (Beef Chicken) Sector: The Example of the East Marmara Region

Öz

In this survey, 122 broiler production branches in the Eastern Marmara region’s Bolu, Düzce, Kocaeli ve Sakarya provinces where the greatest concentration were the technical, allocative and economic efficiency obtained from the Data Envelopment Analysis (DEA) approach using were determined. This study was conducted on four groups of capacity. Broiler operating capacities were calculated as 97.61% on average. Data envelopment analysis was measured with the constant return to scale (CRS) method and the average technical, allocation and economic efficiency values were found to be 97.40%, 84.70% and 82.50%, respectively. These efficiency results showed that the efficiency was high in the production branches. It has been determined that 35.2% of broiler production branches are with constant returns to scale, 45.4% with increasing returns to scale and 16.4% with decreasing returns to scale. It has been determined that the unit live weight cost decreases as the scale of the production branch increases, and the resources are used more rationally as the scale of the production branch increases

Anahtar Kelimeler

• Broiler
• Efficiency Analysis
• DEA

Kaynakça

1. Anonim. 2001. Türkiye’de Bazı Bölgeler İçin Önemli Ürünlerde Girdi Kullanımı ve Üretim Maliyetleri. Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü. Proje Raporu. No: 2001-14. Ankara.
2. Anonim. 2008. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü İnternet Kayıtları.
3. Anonim. 2011. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü. Kanatlı Sektörü Raporu. www.tepge.gov.tr.
4. Çiçek A. Erkan O. 1996. Tarım Ekonomisinde Araştırma ve Örnekleme Yöntemleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi. Ziraat Fakültesi Yayınları No: 12. Ders Notları Serisi No: 6. Tokat.
5. Dagdemir V. Demir O. Macit M. 2007. Estimation of optimum fattening period in broilers. J. Appl. Animal Res.3L 159-160.
6. Hazneci K. 2007. Amasya İli Suluova İlçesinde Sığır Besiciliği Yapan İşletmelerin Etkinlik Analizi. Yüksek Lisans Tezi (Yayınlanmamış). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı. Samsun.
7. Konak K. Çobanoğlu F. Bozkurt M. 1999. Cinsiyete Göre Yemlenen Etlik Piliçlerde Bitiş Yeminin Besi Performansı Üzerine Etkilerinin Ekonomik Analizi. Uluslararası Hayvancılık Kongresi’99. Ege Üniversitesi. Bornova. Izmir.
8. Özkan B. Akçaöz HV. Karadeniz CF. 2002. Antalya İlinde Turunçgil Üretim Maliyeti ve Geliri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. Sayı:15. Cilt: 1. Sayfa No: s1-7.Antalya.

9. Özkan B. Kuzgun M. 1997. Ana ve İkinci Ürün Susam Üretim Maliyeti ve Geliri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. Sayı: 10. Sayfa No: 45-60. Antalya.
10. Sarıca M. 1996. Etlik Piliçlerde Besi Süresinin Uzatılmasının Verim Özelliklerine Etkisi ve Ekonomik Değerlendirmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. Yayın No:11. Samsun.
11. Şenköylü N. 1996. Türkiye’deki Tavukçuluğun Temel Sorunları ve Çözüm Önerileri. Hayvancılık’96 Kongresi. Cilt:1. İzmir.
12. Taşkan P. 2006. www.tuikapp.tuik.gov.tr/yayinlar
13. Yamane T. 1967. Statistics. An ıntroductory analysis. 2 nd. Ed.. New York: Harper and Row.