İKLİM DOSTU ŞEHİRLER VE İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİNİN KENTSEL PEYZAJA KATKILARI

Öz

Kentsel peyzajlar modern şehirlerin yaşanabilirliği, şehir sakinlerinin refahı, ekolojik ve sosyal sistemlerin sürdürülebilirliği açısından oldukça önemli mekanlardır. Bireylere sosyal ve psikolojik hizmetler sunan bu alanlar aynı zamanda yaban hayatı için yaşam alanı sağlamada önemli bir rol üstlenmektedir. Çünkü kentsel mekandaki yeşil alanlar mutluluk, konfor, sağlık ve güvenlik gibi birçok alanda bireylere hizmetler sunmaktadır. Ancak son yıllarda hızla artmakta olan küresel ısınmaya bağlı iklim değişiklikleri kentsel peyzajlar üzerinde de olumsuz etkilere neden olmaktadır. Kentsel peyzaj üzerinde etki yaratan herhangi bir faktör (iklim değişikliği gibi) hem insanların hem de yaban hayatının yaşamlarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Ancak içinde bulunduğumuz zaman diliminde iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmak ve bu durumu fırsata çevirerek kentsel mekânda peyzaja daha fazla yer ayırarak tüm bu olumsuzlukları fırsata çevirmek mümkündür. Bu araştırmanın amacı iklim değişikliğinin kentsel peyzaj üzerindeki olumsuz etkilerini araştırarak iklim dostu kentlerin önemini ve iyi uygulama örneklerini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi (gözlem, görüşme, doküman analizi) kullanılarak veriler toplanmıştır. Mevcut bilimsel çalışmaların derlenmesi ve analizi sonucunda kentsel mekânda nitelikli kentsel peyzajların arttırılması iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasında oldukça önemli rol oynayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel peyzaj
• iklim değişikliği
• iklim dostu kentler

Kaynakça

1. Anonymous. (2022a). Plans Unveiled for High-tech '10- minute City' in Seoul. https://edition.cnn.com/style/article/unstudio-project-h1- seoul/index.html, Erişim Tarihi: 13.11.2022.
2. Anonymous. (2022b). UNStudio Designs New TechAssisted Masterplan for A 10-Minute City in Seoul. https://worldarchitecture.org/article-links/emhef/unstudiodesigns-new-tech-assisted-masterplan-for-a-10-minute-city-inseoul.html, Erişim Tarihi: 14.11.2022.
3. Anonymous. (2022c). Odintsovo 2020 Eco-City Proposal / de Architekten Cie.. https://www.archdaily.com/400706/odintsovo-2020-eco-cityproposal-de-architekten-cie, Erişim Tarihi: 15.11.2022.
4. Anonymous. (2022d). Odintsovo 2020 Eco-City Proposal / de Architekten Cie.. http://urbanitudes.id.st/odintsovo-2020-eco-city-proposal-dearchitekten-cie-a100918775, Erişim Tarihi: 15.11.2022. Alizadeh, B. (2016). The impacts of climate change on designing sustainable urban landscapes, Doctoral dissertation, University of Sheffield, Sheffield.
5. Alizadeh, B. and Hitchmough, J. (2018). A review of urban landscape adaptation to the challenge of climate change.International Journal of Climate Change Strategies and Management, 11(2), 178-194.
6. Attwell, K. (2000). Urban land resources and urban planting—case studies from Denmark. Landscape and urban planning, 52(2-3), 145-163.
7. Chen, X. L., Zhao, H. M., Li, P. X. and Yin, Z. Y. (2006). Remote sensing image-based analysis of the relationship between urban heat island and land use/cover changes. Remotesensing of environment, 104(2), 133-146.
8. Chiesura, A. (2004). The role of urban parks for the sustainable city. Landscape and Urban Planning, 68 (1), 129-138. Dışişleri Bakanlığı. (2022).

9. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. https://www.mfa.gov.tr/bm-iklim-degisikligicerceve-sozlesmesi.tr.mfa, Erişim Tarihi: 11.11.2022. Jorgensen, A., Hitchmough, J. and Calvert, T. (2002). Woodland spaces and edges: their impact on perception of safety and preference. Landscape and urban planning, 60(3), 135-150.
10. Kaczorowska, A., Kain, J. H., Kronenberg, J. and Haase, D. (2016). Ecosystem services in urban land use planning: Integration challenges in complex urban settings—Case of Stockholm. Ecosystem Services, 22, 204-212.
11. Keleş, R. 1998. Kentbilim Terimleri Sözlüğü, İmge Kitabevi, Ankara . Kitha, J. and Lyth, A. (2011). Urban wildscapes and green spaces in Mombasa and their potential contribution to climate change adaptation and mitigation. Environment and Urbanization, 23(1), 251-265.
12. Luo, M. (2014). Strategies for urban green space system plan based on the eco-oriented development mode. BioTechnology An Indian Journal, 10(19), 11447-11451.
13. Maas, J., Verheij, R. A., Groenewegen, P. P., De Vries, S. and Spreeuwenberg, P. (2006). Green space, urbanity, and health: how strong is the relation?. Journal of epidemiology & community health, 60(7), 587-592.
14. Mansuroğlu, S., Kınıklı, P. ve Saatcı, B. (2012). Antalya'da kentsel gelişimin ekolojik açıdan değerlendirilmesi ve sürdürülebilirlik kapsamında önerilerin geliştirilmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 49(3), 255-264.
15. McMichael, A. J. (2004). Environmental and social influences on emerging infectious diseases: past, present and future. Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, 359(1447), 1049-1058.
16. Oberascher, M., Zischg, J., Palermo, S. A., Kinzel, C., Rauch, W. And Sitzenfrei, R. (2018). Smart rain barrels: Advanced LID management through measurement and control. In International Conference on Urban Drainage Modelling (pp. 777-782). Springer, Cham.
17. Van Herzele, A., & Wiedemann, T. (2003). A monitoring tool for the provision of accessible and attractive urban green spaces. Landscape and urban planning, 63(2), 109-126.
18. Yaman, G. ve Doygun, H. (2014). Yeşil alanların kent ekosistemine katkılarının Kahramanmaraş kenti örneğinde incelenmesi. II. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 22(24), 252-260.İNTERNET KAYNAKLARI (URL)
19. URL‐1, https://www.archdaily.com/971031/un-studioreveals-design-of-10-minute-neighbourhood forseoul/617ae5f458505456724db1ba-un-studio-reveals-design-of- 10-minute-neighbourhood-for-seoul-image?next_project=no. UN Studio Reveals Design of 10-Minute Neighbourhood for Seoul. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
20. URL‐2, https://www.archdaily.com/971031/un-studioreveals-design-of-10-minute-neighbourhood-forseoul/617ae609123913016549a59c-un-studio-reveals-designof-10-minute-neighbourhood-for-seoul-photo?next_project=no. UN Studio Reveals Design of 10-Minute Neighbourhood for Seoul. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
21. URL‐3, https://www.archdaily.com/971031/un-studioreveals-design-of-10-minute-neighbourhood-forseoul/617ae5f158505401651fa46d-un-studio-reveals-design-of- 0-minute-neighbourhood-for-seoul image?next_project=no. UN Studio Reveals Design of 10-Minute Neighbourhood for Seoul. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
22. URL‐4, https://www.archdaily.com/971031/un-studioreveals-design-of-10-minute-neighbourhood-forseoul/617ae5f158505401651fa46e-un-studio-reveals-design-ofPeyzaj Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi 2 (2023) 31-38 10-minute-neighbourhood-for-seoul-image?next_project=no. UN Studio Reveals Design of 10-Minute Neighbourhood for Seoul. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
23. URL‐5, https://www.archdaily.com/971031/un-studioreveals-design-of-10-minute-neighbourhood-forseoul/617ae5f5123913016549a599-un-studio-reveals-design-of- 10-minute-neighbourhood-for-seoul image?next_project=no. UN Studio Reveals Design of 10-Minute Neighbourhood for Seoul. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
24. URL‐6, https://www.archdaily.com/971031/un-studioreveals-design-of-10-minute-neighbourhood forseoul/617ae5f4123913016549a595-un-studio-reveals-design-of- 10-minute-neighbourhood-for-seoul-image?next_project=no. UN Studio Reveals Design of 10-Minute Neighbourhood for Seoul. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
25. URL‐7, https://www.archdaily.com/971031/un-studioreveals-design-of-10-minute-neighbourhood forseoul/617ae5f258505401651fa46f-un-studio-reveals-design-of- 10-minute-neighbourhood-for-seoul-image?next_project=no. UN Studio Reveals Design of 10-Minute Neighbourhood for Seoul. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
26. URL‐8, https://www.archdaily.com/400706/odintsovo- 2020-eco-city-proposal-de-architektencie/51dcb53ee8e44e369e000045-odintsovo-2020-eco-cityproposal-de-architekten-cie image?next_project=no. Odintsovo 2020 Eco-City Proposal / de Architekten Cie.. Master Plan. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
27. URL‐9, https://www.archdaily.com/400706/odintsovo- 2020-eco-city-proposal-de-architektencie/51dcb563e8e44e34bf00004a-odintsovo-2020-eco-cityproposal-de-architekten-cie-image?next_project=no. Odintsovo 2020 Eco-City Proposal / de Architekten Cie.. Courtesy of de Architekten Cie.. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
28. URL‐10, https://www.archdaily.com/400706/odintsovo- 2020-eco-city-proposal-de-architektencie/51dcb501e8e44e66bd00003d-odintsovo-2020-eco-cityproposal-de-architekten-cie-image?next_project=no. Odintsovo 2020 Eco-City Proposal / de Architekten Cie.. Diagram 01, 02, 03. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
29. URL‐11, https://www.archdaily.com/400706/odintsovo- 2020-eco-city-proposal-de-architektencie/51dcb518e8e44e369e000041-odintsovo-2020-eco-cityproposal-de-architekten-cie-image?next_project=no. Odintsovo 2020 Eco-City Proposal / de Architekten Cie.. Plan Diagram 02,05. Erişim Tarihi: 22.11.2022.
30. URL‐12, https://www.archdaily.com/400706/odintsovo- 2020-eco-city-proposal-de-architektencie/51dcb51de8e44e369e000043-odintsovo-2020-eco-cityproposal-de-architekten-cie-image?next_project=no. Odintsovo 2020 Eco-City Proposal / de Architekten Cie.. Section Diagram 02,03. Erişim Tarihi: 22.11.2022