Araştırma Makalesi

TİKELCİ ETİĞİN SİYASET TEORİSİNE YANSIMASI: KOMÜNİTERYANİZMİN BİR TÜREVİ OLARAK LİBERAL MİLLİYETÇİLİK

Cilt: 5 Sayı: 1 26 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

TİKELCİ ETİĞİN SİYASET TEORİSİNE YANSIMASI: KOMÜNİTERYANİZMİN BİR TÜREVİ OLARAK LİBERAL MİLLİYETÇİLİK

Öz

Bu çalışmada liberal milliyetçilik düşüncesi komüniteryan siyaset teorisinin bir türevi olarak tikelci etik perspektifinden incelenmektedir. Çalışmada öncelikle evrenselci etik ile tikelci etik arasındaki gerilim nesnellik-görecelilik, rasyonellik-irrasyonellik, tarafsızlık-tarafgirlik gibi kavramlar ekseninde tartışılmaktadır. Evrensel etik savunucuları ahlaki ilke ve normları evrensel, bağlama göre değişiklik göstermeyen, genelleştirilebilir, herkese karşı eşit ve yine herkese karşı tarafsız olarak kabul eder. Tikelci etik savunucuları ise ahlaki ilkelerin toplumdan topluma veya dönemden döneme farklılık göstereceğini, genel geçer ve evrensel ahlaki kurallardan bahsedilemeyeceğini, eşitlik ve tarafsızlık gibi niteliklerin bazı durumlarda ahlaki davranışı ya da normu açıklayamayacağını, kişinin özel ilişkilerinin ve bağlılıklarının ahlaki öneme sahip olacağını öne sürer. Bu tartışma çalışmada siyaset teorisi bağlamına taşınmakta ve liberalizmin evrenselci argümanları ile komüniteryanizmin tikelci argümanları -genel hatlarıyla sınırlı olmak üzere- normatif bireycilik, bireysel otonomi, benlik tasavvuru, bağlamsallık, toplum, ortak yaşam ve iyi hayat gibi kavramlar merkeze alınarak incelenmektedir. Son kısımda ise liberal milliyetçilik düşüncesinin komüniteryan düşünce ile arasındaki teorik bağlantılara dikkat çekilmekte ve liberal milliyetçiliğin komüniteryanizmin bir türevi olduğu sonucuna varılmaktadır. Çünkü liberal milliyetçilik bireyin bağlamsallığına vurgu yaparak büyük oranda komüniteryan benlik anlayışını benimsemekte, ulusu bir cemaat olarak tasavvur ederek evrenselci etiğe eleştirel yaklaşmakta ve tikelci etiğin değerine vurgu yapmaktadır. Bu fikirler ahlaki ve politik iyilerin soyut akıl yürüterek ulaşılabilecek ilkelere değil belirli tarihsel ve toplumsal değerlere dayandığını öne süren liberal milliyetçileri ve komüniteryan düşünürleri birbirlerine yaklaştırır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makale, yazar tarafından İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler ana bilim dalında hazırlanmakta olan doktora tezine dayanmaktadır.

Kaynakça

  1. Ağcan, M. A. (2013). İnsanlık, Sosyo-politik Topluluk ve Evrensellik/Farklılık: Andrew Linklater, Eleştirel Kuram ve Küresel Siyaset. Uluslararası İlişkiler, 10(37), 3-35.
  2. Ağcan, M. A. (2022a). Giriş. İçinde M. A. Ağcan (Ed.), Çağdaş Siyaset Teorisi (1. bs, ss. 1-27). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  3. Ağcan, M. A. (2022b). Kozmopolitanizm. İçinde M. A. Ağcan (Ed.), Çağdaş Siyaset Teorisi (1. bs, ss. 379-410). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  4. Bennett, C. (2021). Ahlâk Felsefesi Nedir? (M. E. Kala, Çev.; 1. bs). Episteme Yayınları.
  5. Buchanan, A. E. (1989). Assessing the Communitarian Critique of Liberalism. Ethics, 99(4), 852-882. JSTOR.
  6. Callahan, D. (2000). Universalism & Particularism Fighting to a Draw. The Hastings Center Report, 30(1), 37-44. JSTOR. https://doi.org/10.2307/3527994
  7. Denli, Ö. (2018). Evrenselcilikten Vazgeçiş: John Rawls’un İnsan Hakları Kavrayışının Dönüşümü. Electronic Turkish Studies, 13(30), 125-135. The Belt and Road Initiative Reference Source. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.14378
  8. Erdoğan, M. (2017). Liberalizme Yeniden Bakış: Tarihi ve Felsefi Temelleri. İçinde C. Uslu (Ed.), Liberalizm El Kitabı (2. bs, ss. 63-99). Liberte Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2025

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Buldur, İ. (2025). TİKELCİ ETİĞİN SİYASET TEORİSİNE YANSIMASI: KOMÜNİTERYANİZMİN BİR TÜREVİ OLARAK LİBERAL MİLLİYETÇİLİK. Siyaset, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 5(1), 93-118. https://izlik.org/JA92EX55TN