Araştırma Makalesi

Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk

Cilt: 6 Sayı: 1 28 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk

Öz

Bu çalışma, Türkiye’deki çocuk işçiliği ve çocuk işçi cinayetleri olgusunu hukuki, kavramsal ve istatistiksel boyutlarıyla incelemeye girişmektedir. Araştırmanın temel amacı; çocuk işçiliğinin ortaya çıkışına zemin hazırlayan yapısal nedenleri, mevcut hukuki düzenlemelerdeki boşlukları ve çocuk işçi ölümlerine dair farklı veri kaynaklarının sunduğu bulguları toplu bir şekilde analiz etmektir. Bu doğrultuda çalışma, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik politika geliştirme süreçlerine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Yöntem olarak literatür taraması modelinin benimsendiği araştırmada; akademik literatürün yanında mevzuat, uluslararası belgeler, resmi istatistikler ve sivil toplum kuruluşlarının raporlarından elde edilen ikincil veriler karşılaştırmalı biçimde kullanılmıştır. Kaynaklar seçilirken uzun yıllardır ilgili konuda çalışmalar yapan ve saha araştırması içeren raporlar sunan dernek, vakıf veya meclis benzeri sosyal yapıların ve kamu kurumlarının çalışmalarının yer verilmesine özen gösterilmiştir. Resmi veriler ile saha raporları arasındaki istatistiksel farklılıklar, olgunun veriye yansıyan ve yansımayan boyutlarını ortaya koymuştur. Çalışma sonucunda, Türkiye’de çocuk işçiliğinin çok yönlü kamu politikası geliştirilmesi gereken bir sosyal devlet meselesi olduğu değerlendirilmiştir. Çocuk işçiliğinin engellenmesi adına, ücretsiz eğitime erişim imkanlarının artırılması öncelikli adımlar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, çocukların toplumsal yaşama katılımı amacıyla psikososyal desteklerin, sosyal hizmet mekanizmalarının ve sosyal yardımların çocukların yüksek yararı gözetilerek seferber edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca araştırmada, çocuk işçiliği ile mücadelede mevcut denetim mekanizmalarındaki kurumsal eksiklikler tartışılmış ve bu eksikliklerin giderilmesinin, çocuk işçiliği ile mücadelede kritik bir rol oynayacağı değerlendirilmiştir. Bu bağlamda elde edilen bulguların yalnızca akademik literatüre katkı sunmakla kalmayıp karar alıcılar ve sivil toplum kuruluşları için de somut bir çıktı sunması hedeflenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma; yapısal nedenleri, kavramsal tartışmaları ve iş kazası kaynaklı ölüm verilerini bir araya getirerek konuya dair bütüncül bir analiz sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

çocuk işçiliği, işçi cinayetleri, çocuk işçi ölümleri, iş sağlığı ve güvenliği, çalışma hayatının denetimi

Kaynakça

  1. Birleşmiş Milletler [BM]. (1989, 20 Kasım). Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. Resmî Gazete, (22138).
  2. Çakır, M. (2015). İşçi sağlığı mücadelesi nereye odaklanmalıdır? TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 15(54), 88–94.
  3. Çavuş, Ö. H. (2017). Sosyal güvenlik sisteminin denetim yapısı ve denetim birimleri. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 24(2), 523–542.
  4. Çocuk Koruma Kanunu. (2005, 15 Temmuz). Resmî Gazete, (25876).
  5. Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. (2004, 6 Nisan). Resmî Gazete, (25425).
  6. Çöpoğlu, M. (2018). Türkiye’de çocuk işçiliği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 357–398.
  7. Engels, F. (1997). İngiltere’de emekçi sınıfının durumu (Y. Fincancı, Çev.). Ankara: Sol Yayınları.
  8. Gürcanlı, G. (2015). İşçi sağlığı ve iş güvenliği mücadelesinde kavramları netleştirmek, kavramlarda ortaklaşmak! TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 15(54), 77–87.
  9. ILO. (2017). Child labour. Alınan yer https://www.ilo.org/topics/child-labour/what-child-labour, Erişim Tarihi: 13.06.2026.
  10. ILO & UNICEF. (2020). Child labour statistical profile: Europe and Central Asia. Alınan yer https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/@ed_norm/@ipec/documents/publication/wcms_831558.pdf, Erişim Tarihi: 06.05.2026.

Kaynak Göster

APA
Çelik, T. (2026). Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk. Siyaset, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 6(1), 258-282. https://doi.org/10.5281/zenodo.22992884
AMA
1.Çelik T. Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk. PEBJ. 2026;6(1):258-282. doi:10.5281/zenodo.22992884
Chicago
Çelik, Tuna. 2026. “Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk”. Siyaset, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi 6 (1): 258-82. https://doi.org/10.5281/zenodo.22992884.
EndNote
Çelik T (01 Eylül 2026) Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk. Siyaset, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi 6 1 258–282.
IEEE
[1]T. Çelik, “Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk”, PEBJ, c. 6, sy 1, ss. 258–282, Eyl. 2026, doi: 10.5281/zenodo.22992884.
ISNAD
Çelik, Tuna. “Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk”. Siyaset, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi 6/1 (01 Eylül 2026): 258-282. https://doi.org/10.5281/zenodo.22992884.
JAMA
1.Çelik T. Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk. PEBJ. 2026;6:258–282.
MLA
Çelik, Tuna. “Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk”. Siyaset, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 1, Eylül 2026, ss. 258-82, doi:10.5281/zenodo.22992884.
Vancouver
1.Tuna Çelik. Türkiye’de Çocuk İşçi Ölümleri: Hukuki Boşluklar, Veri Farklılıkları ve Kamusal Sorumluluk. PEBJ. 01 Eylül 2026;6(1):258-82. doi:10.5281/zenodo.22992884