KONYA İLİ ARAZİ KULLANIM/ÖRTÜSÜ DEĞİŞİM ANALİZİ

Öz

Arazi kullanım/örtüsü sınıflandırmalarının yapılarak şehirlerin bilgilerinin takip edilmesi ve değişimlerinin analiz edilmesi, arazilerin doğru amaçla kullanılması ve çevresel sürdürülebilirlik adına oldukça önemlidir. Bu sınıflandırmalar yapılırken diğer çalışmalarla tutarlılık ve kıyas yapabilme açısından uluslararası standartlaşmış sınıflandırma yöntemleri kullanılması gerekmektedir. Bu çalışmada CORINE veri tabanından faydalanarak Konya İlinin arazi kullanım/örtüsü değişim analizi yapılmıştır. CORINE veri tabanından alınan bilgiler yeniden sınıflandırılarak 7 farklı arazi sınıfında 1990-2000, 2000-2006, 2006-2012, 2012-2018 ve 1990-2018 periyotları için değerlendirme yapılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda 2018 yılı sonunda çıplak, kayalık ve taşlık alanlar sınıfına giren arazilerin 704 km2 kadar azaldığı, orman alanlarının 109 km2 ve mera alanlarının 126 km2 arttığı belirlenmiştir. Bu değişimler oran olarak değerlendirildiğinde çıplak, kayalık ve taşlık alanlar sınıfına giren arazilerin %13,35 kadarının azaldığı, orman alanlarının %10,44 ve mera alanlarının sadece %1,28 oranında arttığı görülmektedir. Ayrıca çalışmada arazi kullanım/örtüsü haritaları oluşturularak değişimlerin mekânsal olarak dağılımları da belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• CORINE
• Konya
• Arazi kullanımı
• Arazi örtüsü
• CBS

LAND USE / LAND COVER CHANGE ANALYSIS OF KONYA PROVINCE

Öz

For the correct use of the land and for environmental sustainability it is very important to follow and analyze the changes of the land use / land cover (LULC) information of the cities by making classifications. While these classifications are made, international standardized classification methods should be used in terms of coherence and comparison with other studies. In this study, LULC change analysis of Konya province was performed using the CORINE Land Cover (CLC) database. The information obtained from the CLC database was reclassified and evaluated in 7 different land classes for the periods 1990-2000, 2000-2006, 2006-2012, 2012-2018 and 1990-2018. As a result of the evaluation, it was determined that, the lands classified as bare, rocky and stony areas decreased by 704 km2 while forest areas increased by 109 km2 and pasture areas increased by 126 km2 at the end of 2018. When these changes are evaluated as a ratio, it is seen that 13.35% of the lands included in the bare, rocky and stony areas have decreased, forest areas have increased by 10.44% and pasture areas have increased by only 1.28%. In addition, the spatial distribution of the changes was determined by creating LULC maps in the study.

Anahtar Kelimeler

• CORINE
• Konya
• Land use
• Land cover
• GIS

Kaynakça

1. Aydın, O. , Ünaldı, Ü. E. , Duman, N. , Çiçek, İ. ve Türkoğlu, N. (2017). Türkiye’de su kıtlığının mekânsal ölçekte değerlendirilmesi. Türk Coğrafya Dergisi, (68), 11-18. Online ISSN: 1308-9773. Erişim Adresi (20.12.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/tcd/issue/29399/314754
2. Bayar, R. ve Karabacak, K. (2017). Ankara İli Arazi Örtüsü Değişimi (2000-2012). Coğrafi Bilimler Dergisi, 15(1), 59-76. Online ISSN: 1308-9765. Erişim Adresi (10.11.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/aucbd/issue/44455/550941
3. Biricik, A. S. (2012). Konya’nın İklim Özellikleri. Coğrafya Dergisi, 0(2), 89-99. Online ISSN: 1305-2128. Erişim Adresi (10.11.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/iucografya/issue/25051/264457
4. Buldur, A. D. (2008). Konya’da hayvancılığa dayalı sanayinin coğrafi temelleri (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
5. Büttner, G., Kosztra, B., Maucha, G., Pataki, R., Kleeschulte, S.,Hazeu, G., … Littkopf, A. (2021). CORINE Land Cover Product User Manual (Version 1.0). Copernicus Land Monitoring Service. Erişim adresi (19.12.2021): https://land.copernicus.eu/user-corner/technical-library/clc-product-user-manual
6. Congalton, R., Gu, J., Yadav, K., Thenkabail, P. ve Ozdogan, M. (2014). Global Land Cover Mapping: A Review and Uncertainty Analysis. Remote Sensing, 6(12), 12070-12093. Online ISSN: 1308-9765. Erişim Adresi (10.11.2021): https://www.mdpi.com/2072-4292/6/12/12070
7. CORINE. (2021). CORINE Land Cover, Copernicus Land Monitoring Service. Erişim Adresi (10.11.2021): https://land.copernicus.eu/pan-european/corine-land-cover
8. Cuceloglu, G., Abbaspour, K. ve Ozturk, I. (2017). Assessing the Water-Resources Potential of Istanbul by Using a Soil and Water Assessment Tool (SWAT) Hydrological Model. Water, 9(10), 814. Online ISSN: 2073-4441. Erişim Adresi (10.11.2021): https://www.mdpi.com/2073-4441/9/10/814

9. Cuceloglu, G., Seker, D. Z., Tanik, A. ve Ozturk, I. (2021). Analyzing Effects of Two Different Land Use Datasets on Hydrological Simulations by Using SWAT Model. International Journal of Environment and Geoinformatics, 8(2), 172-185. Online ISSN: 2148-9173.Erişim Adresi (10.11.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijegeo/issue/58842/828112
10. Çiçek, İ ve Ataol, M. (2009). Türkiye’nin Su Potansiyelinin Belirlenmesinde Yeni Bir Yaklaşım. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7 (1), 51-64. Online ISSN: 1308 – 9765. Erişim Adresi (19.12.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/aucbd/article/551363.
11. Çobanyıldız, S. (2016). Konya’da şehirleşmenin sıcaklık ve yağış üzerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
12. Guzha, A. C., Rufino, M. C., Okoth, S., Jacobs, S. ve Nóbrega, R. L. B. (2018). Impacts of land use and land cover change on surface runoff, discharge and low flows: Evidence from East Africa. Journal of Hydrology: Regional Studies, 15, 49-67. Online ISSN: 2214-5818. Erişim Adresi (10.11.2021): https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214581817302161
13. HGM. (2021). Türkiye mülki idare bölümleri haritası, Harita Genel Müdürlüğü. Erişim Adresi (10.11.2021): https://www.harita.gov.tr/urun/turkiye-mulk-idare-bolumleri-haritasi/189
14. Houghton, R. A. (2003). Revised estimates of the annual net flux of carbon to the atmosphere from changes in land use and land management 1850-2000. Tellus B, 55(2), 378-390. Online ISSN: 0280-6509. Erişim Adresi (10.11.2021): https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1034/j.1600-0889.2003.01450.x
15. Mustard, J. F., Defries, R. S., Fisher, T. ve Moran, E. (2012). Land-Use and Land-Cover Change Pathways and Impacts. G. Gutman vd. (Ed.), Land Change Science, Remote Sensing and Digital Image Processing. Springer, Dordrecht, Chapter 6 (s. 411-429). Erişim Adresi (10.11.2021): https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-2562-4_24
16. Orhan, O. ve Ekercin, S. (2015, Mayıs). Konya Kapalı Havzası’nda uzaktan algılama ve CBS teknolojileri ile iklim değişikliği ve kuraklık analizi. 8. TUFUAB Teknik Sempozyumu, Konya.
17. Özkök, M. K. , Tok, E. , Gündoğdu, H. M. ve Demir, G. (2017). Arazi yüzey sıcaklığı farklılaşmalarının kentsel gelişim ve planlama süreçleri açısından uzaktan algılama verileri ile değerlendirilmesi: Çorlu/Çerkezköy/Ergene/Kapaklı alt bölgesi örneği. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 5(2), 69-79. Online ISSN: 2146-8141. Erişim Adresi (19.12.2021): https://dergipark.org.tr/en/pub/tbbbd/issue/32854/365405
18. Paudel, B., Yi-li, Z., Shi-cheng, L., Lin-shan, L., Xue, W. ve Khanal, N. R. (2016). Review of studies on land use and land cover change in Nepal. Journal of Mountain Science, 13, 643–660. Online ISSN: 1993-0321. Erişim Adresi (10.11.2021): https://link.springer.com/article/10.1007/s11629-015-3604-9
19. Polat, P. ve Yalçın, F. (2020). Erzincan İli Arazi Kullanımının (2000-2018 Yılları Arası) CORINE Sistemi ile Değerlendirilmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 25(44), 125 - 150. Online ISSN: 1302-7956. Erişim Adresi (10.11.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunidcd/issue/58185/784390
20. Popovici, E.-A., Bălteanu, D. ve Kucsicsa, G. (2013). Assessment Of Changes In Land-Use And Land-Cover Pattern In Romania Using Corine Land Cover Database, Carpathian Journal of Earth and Environmental Sciences 8(4):195-208. Online ISSN: 1844 - 489X. Erişim Adresi (10.11.2021): http://www.cjees.ro/viewTopic.php?topicId=386
21. Ramankutty, N. ve Foley, J. A. (1999). Estimating historical changes in global land cover: Croplands from 1700 to 1992. Global Biogeochemical Cycles, 13(4), 997-1027. Online ISSN: 0886-6236. Erişim Adresi (10.11.2021): https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/1999GB9000466
22. Sarı, H. ve Özşahin, E. (2016). CORINE Sistemine Göre Tekirdağ İlinin AKAÖ (Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü) Özelliklerinin Analizi. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 30(1), 13-26. Online ISSN: 2587-2249. Erişim Adresi (10.11.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/alinterizbd/issue/24325/257756
23. Şimşek, H. (2017). CORINE 4. Seviye Arazi Örtüsü/Kullanım Sınıflarının Belirlenmesi ve Yüzey Akış Risk Haritasının Oluşturulması (Bartın Çayı Havzası Örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
24. Ünal, O. (2018). Konya ili, yeryüzü şekillerinin ekoturizm potansiyeli açısından değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
25. Üyük, A., Uzun, A. ve Çardak, Ç. (2020). CORINE Verileri ile Değişim Analizi, Denizli İli Örneği. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi, 3 (2), 97 - 107. Online ISSN: 2645-8942. Erişim Adresi (10.11.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/peyad/issue/59166/839426
26. Yılmaz, M. (2017). Konya Kapalı Havzası’nın Tmpa Uydu Kaynaklı Yağış Verileri İle Kuraklık Analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 32 (2), 541-549. Online ISSN: 1304-4915. Erişim Adresi (20.12.2021): https://dergipark.org.tr/tr/pub/gazimmfd/issue/29913/322181